Chương trình do Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộcViệt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Định tổ chứcnhân kỷ niệm 223 năm Quang Trung đại phá quân Thanh, giải phóng thành Thăng Long(1789-2012).
Lễ hội bài chòi đầu tiên trên đất Thủ đô sẽ diễn ra từ ngày 5 đếnngày 7 tháng Giêng, tức là từ 27-29/1 tại sân nhà hát Kim Mã, Hà Nội.
Sáng 19/1, giới thiệu về lễ hội, Tổng Giám đốc Trung tâm nghiên cứu bảotồn và phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam, ông Hoàng Chương cho biết đây là lầnđầu tiên có Lễ hội bài chòi, một loại hình nghệ thuật đặc sắc của dải đất miềnTrung diễn ra trên đất kinh kỳ Thăng Long-Hà Nội.
Điều đặc biệt hơn nữa là Lễ hội được tổ chức trên chính mảnh đất là nơi yênnghỉ của hàng triệu nghĩa quân Tây Sơn đã hy sinh vì nước, vì dân, nay là mộtphần của rạp Kim Mã. Bên chùa Kim Sơn đã có nhà bia tưởng nhớ công đức nghĩaquân Tây Sơn.
Tham gia Lễ hội bài chòi lần đầu tiên trên đất Thăng Long có sự tham dựcủa 14-15 nghệ nhân bài chòi không chuyên, được lựa chọn từ lực lượng hát bàichòi đông đảo ở Bình Định.
Lực lượng tham gia Lễ hội lần này chủ yếu là các nghệ nhân tuổi đời cònrất trẻ, hát rất ngọt và nhuần nhuyễn bên cạnh các nghệ nhân cao tuổi có khảnăng sáng tác, ứng khẩu tại chỗ rất nhanh nhạy.
Điều này cho thấy bài chòi vẫnđang phát triển mạnh, được giới trẻ đón nhận, cũng có nghĩa là một di sản vănhóa độc đáo của dân tộc được giữ gìn, phát huy.
Ông Hoàng Chương cũng cho biết năm 2010, Viện Văn hóa Nghệ thuật (Bộ Vănhóa, Thể thao và Du lịch) đã đầu tư cho Sở Văn hóa, Thể Thao và Du lịch dự ánvăn hóa phi vật thể "Hội đánh bài chòi cổ dân gian Bình Định." Dự án phục dựngnày đã được các nghệ nhân thực hiện thành công và tổ chức biểu diễn phục vụ nhândân ở một số nơi.
Tiếp đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Định đã tổ chức lớp tậphuấn Hội đánh bài chòi cổ dân gian Bình Định cho các cán bộ chuyên môn, nghệnhân nhằm giúp họ nắm giữ thông thạo các trình thức của loại hình diễn xướng nàytừ phần khai trường, khai hội, chạy hiệu, trúng thưởng, phát thưởng, kết thúcmột hội chơi bài chòi.
Hiện Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dântộc Việt Nam đang tiến hành dự án phục hồi bài chòi ở miền Bắc...
Bài chòi phát triển khắp vùng đất Nam Trung Bộ, thậm chí lan tỏa tới vùngBình Trị Thiên nhưng phát triển mạnh nhất ở Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định,Phú Yên.
Hiện nay chỉ có tỉnh Bình Định phục hồi được đầy đủ các công đoạn củaLễ hội bài chòi cổ với đầy đủ các công đoạn.
Bài chòi vẫn đang phát triển mạnh nhưng cũng có những biểu hiện cách tân,cải tiến, xa rời truyền thống như bị dân ca hóa, cải lương hóa hoặc kịch nói hóanên việc bảo tồn bộ môn nghệ thuật độc đáo này là vô cùng cấp thiết.
Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch, tỉnh Bình Định đang triển khai xây dựng hồ sơ, đề xuấtUNESCO công nhận bài chòi là di sản văn hóa của nhân loại./.