Sáng 13/7, dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội NguyễnPhú Trọng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã khai mạc phiên họp thứ 42.
Trong ngày đầu tiên của phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xemxét đề nghị của Chính phủ về việc miễn, giảm, giãn thuế trong năm 2011và cho ý kiến vào dự thảo Nghị quyết về Biểu thuế bảo vệ môi trường.
Tờ trình về việc ban hành bổ sung một số giải pháp về thuếnhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân góp phần thúc đẩy pháttriển kinh tế năm 2011 do Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh trình bày chobiết Chính phủ đã thực hiện gia hạn nộp thuế đối với doanh nghiệp nhỏvà vừa, nay tiếp tục mở rộng đối tượng được gia hạn nộp thuế đối vớinhững doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động sản xuất, gia công, chế biếnnông, lâm, thủy hải sản, dệt may, da giày, linh kiện điện tử, xây dựngcác công trình hạ tầng kinh tế - xã hội (đường, trường, điện, thủy lợi, ytế...) và một số ngành nghề kinh doanh quan trọng.
Chính phủ trình Quốchội cho phép miễn, giảm thuế đối với thuế thu nhập doanh nghiệp: giảm30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp năm 2011 đối với các doanhnghiệp thuộc đối tượng được gia hạn thời hạn nộp thuế thu nhập doanhnghiệp năm 2011 nêu trên; Giảm 50% mức thuế giá trị gia tăng, thuế thunhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp từ quý III/2011 đến hết năm2011 đối với các cá nhân, hộ kinh doanh nhà trọ, phòng trọ cho thuê đốivới công nhân, sinh viên, học sinh; hộ, cá nhân chăm sóc trông giữ trẻ;hộ, cá nhân, tổ chức cung ứng suất ăn ca cho công nhân với điều kiện hộ,cá nhân, tổ chức này giữ ổn định mức giá cho thuê, giá trông giữ trẻ vàcung ứng suất ăn ca như cuối năm 2010;
Chính phủ cũng đề nghị Quốchội xem xét miễn thuế đối với cổ tức đượcchia từ đầu tư vào thị trường chứng khoán và góp vốn mua cổ phần củadoanh nghiệp, từ hoạt động chuyển nhượng chứng khoán và từ tiền lương,tiền công, kinh doanh.
Đa số Ủy viên Ủy ban đồng tìnhvới tờ trình của Chính phủ và cho rằng, năm 2011 là năm nền kinh tế ViệtNam đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, lạm phát tăng cao ảnh hưởnglớn đến sản xuất, kinh doanh; đời sống người dân gặp nhiều khó khăn.Việc áp dụng kịp thời các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạmphát, góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển, giảm bớt khókhăn cho người lao động là cần thiết.
Tuy nhiên, Chủnhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển cũng chobiết nhiều ý kiến trong Ủy ban Tài chính và Ngân sách cho rằng, việc ápdụng các giải pháp miễn, giảm thuế tại thời điểm hiện nay cũng cần đượccân nhắc, xem xét thận trọng.
Theo ông Hiển, việc hỗ trợ thuế cho các doanhnghiệp không giải quyết được tận gốc khó khăn của doanh nghiệp.Vấn đềlớn nhất hiện nay doanh nghiệp đang gặp phải là thiếu vốn và khó khăntrong việc tiếp cận nguồn vốn vay và mức lãi suất vay quá cao.
Ngoài ra,ông Hiển cho rằng việc lồng ghép quá nhiều chính sách xã hội vào chính sách thuế sẽ khôngbảo đảm tính trung lập của thuế và việc miễn, giảm thuế tại thời điểmhiện nay cho một số đối tượng sẽ khó bảo đảm tính khả thi, thiếu chặtchẽ trong quản lý, dễ phát sinh tiêu cực và gây nhiều vướng mắc trongtriển khai thực hiện.
Về ý kiến này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh chorằng theo kinh nghiệm của năm 2009, việc triển khai miễn giảm thế đãthực hiện rất tốt. Kiểm toán đã kiểm tra lại toàn bộ quá trình thực hiệncông việc này ở cơ quan thuế và hải quan thì sai sót chỉ là rất nhỏ,khoảng 1%.
Bộ trưởng cũng khẳng định việc thực hiện các giải pháp sẽ gópphần tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp ổn định và pháttriển sản xuất kinh doanh (giảm bớt được vay vốn với lãi suất cao),người lao động bớt khó khăn, ổn định đời sống, từ đó có động lực để yêntâm lao động, sản xuất kinh doanh.
Như vậy, tổng sốthuế giãn năm 2011 khoảng 6.900 tỷ đồng (sẽ thu vào năm 2012); Tổng sốthuế miễn, giảm năm 2011 khoảng 4.200 tỷ đồng; Tổng số thuế miễn, giảmnăm 2012 khoảng 2.200 tỷ đồng.
Nhận xét về các con số này, Chủ nhiệmPhùng Quốc Hiển cho rằng chỉ bằng 1/10 số miễn, giảm, giãn của năm 2009,trong đó, số tiền giãn thuế chỉ bằng 1/3 so với số giãn của năm 2009nên sức lan tỏa của chính sách không cao nhưng lại ảnh hưởng không nhỏđến cân đối ngân sách nhà nước”...
Đồng tình với đềxuất của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Hà Văn Hiềnnhận định, trong bối cảnh lãi suất ngân hàng cao như hiện nay, với mứcvay này không doanh nghiệp nào trụ được nhưng vẫn phải vay để duy trìsản xuất. Trong 6 tháng cuối năm, doanh nghiệp sẽ còn khó khăn hơn.
Trong thời điểm hiện nay chỉ có thể chờ đợi ở chính sách thuế để tháo gỡkhó khăn cho doanh nghiệp, việc giảm lãi suất ngân hàng không đơn giảnvì không thể dùng ý chí để giảm ngay lãi suất xuống được. Chính sáchmiễn giảm thuế được ban hành lúc này là cần thiết, tạo tâm lý tích cựccho thị trường.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tếHà Văn Hiền, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội Trương Thị Mai và Chủtịch Hội đồng dân tộc Kso Phước và một số Ủy viên nhấn mạnh đến hoạtđộng kiểm tra, thanh tra, giám sát để các chính sách này đi vào đúng đốitượng được thụ hưởng và không bị lợi dụng để mang lại hiệu quả như mongmuốn.
Kết luận phiên thảo luận về chínhsách miễn, giảm thuế, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên đề nghịChính phủ cần thận trọng khi triển khai, tránh việc cào bằng và hỗ trợkhông đúng đối tượng. Cần tăng cường hậu kiểm đối với các doanh nghiệpcó nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và hạn chế tối đa lồng ghép chínhsách xã hội. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý để Chính phủ trình ra Kỳhọp thứ nhất, Quốc hội khóa XIII tiếp tục xem xét.
Tiếp đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến vào Dự thảo Nghị quyếtvề việc ban hành Biểu thuế bảo vệ môi trường, tập trung vào một số vấnđề cụ thể như mức thuế đối với xăng, dầu, mỡ nhờn, than đá, thuế suấtđối với môi chất làm lạnh chứa hydro-chloro-fluoro-carbon (Dung dịchHCFC ), thuế đối với t úi nhựa xốp (túi ni lông) , thuế suất đối vớithuốc diệt cỏ, thuốc trừ mối, thuốc bảo quản lâm sản, thuốc khử trùngkho thuộc loại hạn chế sử dụng.
Theo đó, mức thuế thu đối với xăng,dầu, mỡ nhờn sẽ bằng với mức phí xăng dầu hiện hành. Hiện xăng, dầu mỡnhờn đang chịu phí xăng dầu, khi Luật thuế Bảo vệ môi trường có hiệulực, sẽ không thu phí xăng dầu mà chuyển sang thu thuế bảo vệ môitrường. Xăng, nhiên liệu bay mức thu 1.000đ/lít, dầu diesel mức thu 500đồng/lít, dầu hỏa, dầu mazut, dầu nhờn mức thu 300đồng/lít…
Đối với than đá, một số ý kiến trong Ủy ban Tài chính và Ngân sách chorằng, than là sản phẩm gây ô nhiễm nặng cho môi trường; phạm vi sửdụng than hiện nay là khá phổ biến với khối lượng gần 30 triệu tấn/năm.Ngoài ra, việc khai thác bừa bãi than đã hủy hoại môi trường, dẫn đếntài nguyên này ngày một cạn kiệt, gần đây nhiều doanh nghiệp đã phảinhập khẩu than với khối lượng lớn.
Do đó, có ý kiến đề nghị điều chỉnhmức thuế đối với mặt hàng than theo hướng tăng hơn so với Dự thảo từ5.000đồng đến 10.000 đồng /tấn. Đối với mặt hàng t úi nhựa xốp (túini lông) , D ự thảo nghị quyết quy định mức thuế đối với túi nhựa xốp là40.000đồng/kg (khung thuế suất là 30.000-50.000đồng/kg). Mức thu nàybằng khoảng 130% giá bán hiện hành của loại túi này.
Tuy nhiên, chodù có áp dụng mức thuế này thì vẫn khó có thể làm người tiêu dùng từ bỏthói quen sử dụng túi ni lông. Do vậy, bên cạnh việc áp thuế suất caođối với mặt hàng túi nhựa xốp, cần áp dụng đồng bộ các biện pháp nhằmkhuyến khích các doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất sản phẩm thay thế nhưtúi giấy, túi có thể tái chế,… để góp phần bảo vệ môi trường...
Dự kiến, Dự thảo Nghị quyết ban hành Biểu thuế bảo vệ môi trường sẽđược Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục xem xét thông qua vào ngày mai14/7./.
Nguyễn Bích Thủy (TTXVN/Vietnam+)