Đội tuyển Albania. (Nguồn: PA)

"Gianni thân mến, chẳng có từ ngữ nào diễn tả được lòng biết ơn tôi dành cho ông" – Đây là câu đầu tiên Thủ tướng Albania Edi Rama nói với huấn luyện viên Gianni de Biasi sau khi Albania lần đầu tiên giành vé tham dự một vòng chung kết Giải bóng đá châu Âu (Euro 2016).

Sau trận thắng lịch sử 0-3 trước Armenia tại vòng loại Euro 2016 hôm 11/10/2015, cả đất nước Albania đắm chìm trong men say hạnh phúc. Albania chưa từng được tham dự một ngày hội bóng đá lớn như Euro, đất nước nhỏ bé với chưa đầy 3 triệu dân cũng chưa bao giờ có tên trên bản đồ bóng đá thế giới.

Albania từ trước tới nay chỉ là đội "lót đường" ở vòng loại World Cup hay EURO, thành tích này vì thế trở thành niềm vui của cả dân tộc.

Người viết nên trang sử vàng cho bóng đá Albania là huấn luyện viên người Italy Gianni de Biasi, người vốn chuẩn bị giải nghệ hồi năm 2011 thì đột nhiên nhận được lời mời từ Liên đoàn Bóng đá Albania trong lúc đang…đạp xe tập thể dục.

Đồng ý lời mời dù không biết nhiều về quốc gia này, de Biasi đã nhào nặn nên một Albania bất khuất tại vòng loại Euro 2016, khiến thế giới bóng đá phải nghiêng mình nể phục.

Đội tuyển Albania có độ tuổi trung bình 26,8 và có giá trị đội hình vào khoảng 46 triệu euro, tức chưa bằng một nửa giá trị chuyển nhượng của tiền vệ Gareth Bale thuộc biên chế câu lạc bộ Real Madrid.

Albania không có siêu sao, những con người đáng chú ý nhất của họ cũng chỉ là cầu thủ của các đội tầm trung châu Âu như Lorik Cana (Nantes), Elseid Hysaj (Napoli) hay Taulant Xhaka (Basel).

Thiếu những cầu thủ có tố chất tấn công, huấn luyện viên de Biasi đã bố trí Albania chơi với sơ đồ 4-5-1 trong phần lớn vòng loại Euro 2016 nhằm phát huy sức mạnh của hệ thống phòng ngự, vốn là đặc sản của các huấn luyện viên đến từ Italy. Tuy nhiên, trong tùy thời điểm Albania sẽ có sự điều chỉnh trong hệ thống vận hành, ví dụ như luân chuyển rất nhanh từ 4-5-1 sang 4-3-3 thiên về tấn công trong trận đấu gặp Armenia hồi tháng 10 năm ngoái, ngay khi nhận thấy đối thủ thi đấu không thật sự quyết tâm.

Có thể nói huấn luyện viên de Biasi đã đúng khi xây dựng Albania từ hàng phòng ngự, thống kê cho thấy đội bóng này chỉ ghi được 7 bàn thắng tại vòng loại nếu không tính 3 bàn họ được Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) xử thắng trong trận đấu bị gián đoạn với tuyển Serbia.

Hai tiền vệ biên thường xuyên thi đấu của Albania là Lenjani và Gashi không có tốc độ và khả năng đột phá, trong khi tiền đạo mũi nhọn Cikalleshi cũng không được giới chuyên môn "chấm."

Tuy nhiên, cả 7 bàn thắng của Albania đến từ các tình huống có diễn biến khác nhau, là kết quả của sự kiên trì và toan tính chiến thuật của huấn luyện viên de Biasi. Sức mạnh thật sự của Albania nằm ở hàng thủ với đội trưởng Lorik Cana, dù đã 32 tuổi nhưng luôn thi đấu đầy quả cảm khi ra sân, cũng như hậu vệ cánh phải Hysai mang đến chất "quái" từ giải đấu Serie A.

Theo đánh giá, Albania khó có thể tạo nên bất ngờ tại vòng chung kết Euro 2016 lần này khi cùng bảng với những đối thủ vượt trội như chủ nhà Pháp, Romania và Thụy Sỹ. Kinh nghiệm cũng là điểm yếu của Albania vì họ chưa từng tham dự một giải đấu lớn như vậy trước đây.

Cần nhớ thi đấu tại vòng loại sẽ rất khác với vòng trong, khi các đội bóng bắt đầu có những toan tính riêng cộng thêm việc các cầu thủ không bị vướng bận giải quốc nội. Tuy nhiên, với thành tích từng thắng Bồ Đào Nha và hòa với Đan Mạch tại vòng loại, nhiều người vẫn sẽ mơ mộng "Những chú đại bàng" sẽ tạo nên bất ngờ tại bảng A.

Danh sách đội tuyển Albania:

-Thủ môn: Etrit Berisha (Lazio), Alban Hoxha (Partizani), Orges Shehi (Skenderbeu).

-Hậu vệ: Lorik Cana (Nantes), Arlind Ajeti (Frosinone), Berat Gjimshiti (Atalanta), Mërgim Mavraj (Koln), Amir Rrahmani (Split), Elseid Hysaj (Napoli), Ansi Agolli (Qarabag), Frederic Veseli (Lugano), Naser Aliji (Basel).

-Tiền vệ: Ledjan Memushaj (Pescara), Ergys Kace (PAOK), Andi Lila (Giannina), Migjen Basha (Como), Odise Roshi (Rijeka), Burim Kukeli (Zurich), Ermir Lenjani (Nantes), Herolind Shala (Slovan Liberec), Taulant Xhaka (Basel), Armir Abrashi (Freiburg).

-Tiền đạo: Bekim Bala (Rijeka), Sokol Cikalleshi (Istanbul), Armando Sadiku (Vaduz), Shkelzen Gashi (Colorado Rapids)./.