Còn gần một tháng nữa mới đến Tết Trung thu song tại thị trường Hà Nội,các cửa hàng đồ chơi trên phố Hàng Mã, Lương Văn Can, Giảng Võ… đã bắt đầu khởiđộng và có kế hoạch chuẩn bị nhiều mặt hàng nhằm phục vụ người dân.
Tuy nhiên, một điều dễ nhận thấy là nhiều sản phẩm đồ chơi trẻ em không dántem chứng nhận kiểm định chất lượng, đồ chơi nguy hiểm vẫn được bày bán la liệt.
Tràn lan hàng Trung Quốc không tem nhãn
Qua khảo sát tại các tuyến phố bán đồ chơi trẻ em như Hàng Mã, Hàng Cân,Lương Văn Can, chợ Đêm, chợ Đồng Xuân, mặc dù còn gần một tháng nữa mới đến TếtTrung thu nhưng hàng Trung Quốc hiện vẫn chiếm số lượng lớn trên thị trường vớinhiều mẫu mã phong phú, từ bình dân đến cao cấp.
Theo anh Nguyễn Trung Đức, chủ cửa hàng kinh doanh đồ chơi tại phố Hàng Mã, các mặt hàng Trung thu truyền thống như đèn lồng giấy, đèn Hội An, đèn ôngsao, trống gỗ, khó bán và hiện ít được ưa chuộng bởi qua nhiều năm nhưng mẫu mã,hình thức vẫn không có nhiều thay đổi.
Trong khi đó, đồ chơi Trung Quốc cómẫu mã phong phú, hình thức bắt mắt lại phù hợp với túi tiền từbình dân tới cao cấp như vương miện, cánh bướm thiên thần, búp bê biết nói vàhát, búp bê người mẫu, thú nhồi bông, các loại siêu nhân mặt nạ nhựa vớimức giá từ 7.000-80.000 đồng/sản phẩm hoặc cả triệu đồng.
Khi được hỏi về việc dán tem chứng nhận hợp chuẩn của Bộ Khoa học và Côngnghệ trên đồ chơi, chủ các sạp hàng đều trả lời vòng vo nhằm trấn an tâm lýngười tiêu dùng rằng đồ chơi tại cửa hàng đều có giá rất rẻ, tuy từ Trung Quốcvề nhưng có nhãn mác xuất xứ đàng hoàng. Đảm bảo cầm chơi không gây hại tớisức khỏe.
Nhiều cửa hàng có cách lý giải "hợp lý" hơn: tem chứng nhận hợp chuẩn chỉđược dán ở kiện hàng chứa đồ chơi và đã được kiểm định chặt chẽ khi qua cửakhẩu. Còn từng hộp đồ chơi, có quá nhiều đồ chơi trong một kiện hàng nên khôngthể dán hết vào từng cái. Hơn nữa việc dán tem hiện nay cũng khá dễ dàng vớinhiều tem giả. "Quan trọng là chất lượng đồ chơi và sự đảm bảo uy tín của cửahàng!"
Thị trường đồ chơi cho trẻ em hiện rất phong phú về mẫu mã và màu sắc, giá rẻcó, đắt có. Tuy nhiên, việc đáng lưu ý là đồ chơi không mang tính giáo dục nhâncách cho con trẻ, đầy tính bạo lực, cần phải triệt bỏ tận gốc như súng, dao găm,mặt nạ kinh dị hay có những khẩu súng nhựa này còn có thể bắn ra đạn gây sátthương cho trẻ, thậm chí nếu bắn vào mắt có thể dẫn đến mù lòa.
Người tiêu dùng: Thờ ơ hay bất lực?
Từ ngày 15/4/2010, Nhà nước có quy định đồ chơi cho trẻ phải có chứng nhận hợpchuẩn. Tuy nhiên, đã qua hơn một năm thực hiện, đồ chơi Trung Quốc không temnhãn vẫn được bày bán tràn lan. Ngoài nguyên nhân từ phía những người kinhdoanh, nhà quản lý, chính ý thức và sự thờ ơ của người tiêu dùng đang tiếptay cho những sản phẩm bạo lực, kém chất lượng có xuất xứ Trung Quốc tràn vàothị trường.
Tại các cửa hàng đồ chơi trên phố Lương Văn Can, hầu hết các bậc phụ huynhđều không hề quan tâm tới đồ chơi có tem nhãn hay không, mà chỉ để ý tới giá cả,chủng loại, mẫu mã và sở thích của trẻ. Thậm chí, có nhiều bậc cha mẹ cho đếnnay vẫn không hề hay biết về việc đồ chơi cho trẻ em phải có chứng nhận hợpchuẩn theo quy định của Nhà nước.
Anh Tạ Hoàng Long, khách mua đồ chơi tại Lương Văn Can, cho biết cho đến nayvẫn chưa hề nghe đến thông tin đồ chơi phải có tem nhãn hợp chuẩn. Chỉ biết rằngloại sản phẩm mặt nạ cao su, súng nhựa, súng bật lửa... có xuất xứ từ Trung Quốclà cấm bán và nguy hiểm cho trẻ.
Nhiều người bán hàng cũng phản ánh rằng, khách hàng chỉ chú ý đến hình thứcmẫu mã, giá cả chứ ít quan tâm đến tem hợp chuẩn. Hơn nữa, các sản phẩm cùngloại có tem sẽ có giá cao hơn 20% so với sản phẩm không tem, nên cũng không đượcngười tiêu dùng chọn lựa.
Vừa qua, từ ngày 15-19/8, lực lượng quản lý thị trường Hà Nội đã mở chiếndịch kiểm soát thị trường đồ chơi trẻ em và phát hiện nhiều sai phạm. Cụ thể,ngày 19/8 vừa qua, lực lượng quản lý thị trường Hà Nội đã kiểm tra 16 điểm, cửahàng bán lẻ đồ chơi trên phố Hàng Mã và Lương Văn Can cho thấy, nhiều cửa hàngđã bán đồ chơi nhập lậu không có tem hợp chuẩn, không có hóa đơn chứng từ và đasố có xuất xứ từ Trung Quốc.
Lực lượng này đã thu 572 đồ chơi các loại nhập lâunhư ôtô, đồ chơi nhựa tại phố Hàng Mã, thu hơn 30 thùng đồ chơi với hơn 4.000sản phẩm tại phố Lương Văn Can; trong đó, có nhiều loại đồ chơi bạo lực nhưsúng, dao, kiếm.
Đại diện Tổng cục Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng thuộc Bộ Khoa học và Côngnghệ thừa nhận, hiện số lượng đồ chơi chưa hợp chuẩn vẫn xuất hiện khá nhiềutrên thị trường. Người tiêu dùng khó có thể phân biệt được đâu là đồ chơi đãđược kiểm nghiệm, chứng nhận, đâu là đồ chơi nhập lậu, có nguy cơ gây độc hạicho trẻ. Do vậy, công tác quản lý, kiểm tra, xử phạt cần tiến hành tập trung,đồng bộ, kết hợp với sự phối hợp của người tiêu dùng, nhà sản xuất, mới có thểloại bỏ được những đồ chơi không lành mạnh, chưa hợp chuẩn.
Ông Nguyễn Trường Sơn, Phó đội trưởng đội Quản lý thị trường số 2 thuộc Chicục Quản lý thị trường Hà Nội, cho biết thủ đoạn của tư nhân kinh doanh hàng hóavi phạm rất tinh vi. Hàng vi phạm để lẫn lộn với hàng hóa hợp pháp; đồng thời,hàng vi phạm cũng được xé nhỏ ra đưa vào thị trường khiến việc phát hiện trở nênkhó khăn. Một vấn đề nữa khiến hàng vi phạm tràn lan là tem nhãn hợp chuẩn cònbị làm nhái, giả.
Ông Sơn cũng cho biết thêm thực hiện chỉ đạo của Chi cục Quản lý thị trườngcũng như của Ủy ban Nhân dân thành phố, đội quản lý thị trường đã xây dựng kếhoạch kiểm tra, kiểm soát thị trường trong dịp Tết Trung thu, lễ Quốc khánh 2/9.
Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tổ chức nhiều đợt kiểm tra cao điểm các mặthàng đồ chơi, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, góp phần làm lànhmạnh thị trường đồ chơi trẻ em, nhất là khi Tết Trung thu đang gần kề.
Để loạibỏ hàng kém chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ em, ngoài kiểm tra, kiểmsoát của các lực lượng chức năng, người tiêu dùng cũng cần phải chú trọng hơnchất lượng, tem nhãn của đồ chơi khi mua./.
Đức Dũng (TTXVN/Vietnam+)