Sau hơn 60 năm thất truyền, từ năm 2012, Lễ hội Kỳ Phúc của làng Quỳnh Đôi,huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An đã được khôi phục.
Đây là hoạt động góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể,đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hoá tâm linh của nhân dân trong xã và du kháchthập phương, hướng tới xây dựng Quỳnh Đôi thành điểm du lịch văn hóa làng xã.
Quỳnh Đôi là một làng Văn hóa cổ có truyền thống lâu đời ở Nghệ An và cũng làmột trong những làng nổi danh về truyền thống hiếu học và khoa bảng. Nơi đây vẫncòn lưu dấu của một miền quê thuần khiết bởi có đền Thần linh thiêng, đình làngcổ kính rêu phong, những ngôi nhà cổ tồn tại hàng trăm năm ẩn dưới rặng tre xanhmát.
Cách đây hàng trăm năm, làng Quỳnh Đôi đã có nhiều hoạt động lễ, hội phong phúvà đa dạng. Đặc biệt vào dịp đầu Xuân hàng năm, làng tổ chức “Lễ Kỳ Phúc” vàonhững ngày đầu tháng Giêng (mồng 9 và 10 Tết).
Theo văn hóa dân gian, đây là một lễ hội có giá trị lịch sử văn hóa truyềnthống đặc trưng, thể hiện chiều sâu và độ dày về văn hóa của cộng đồng, mang đậmbản sắc của một làng quê có chiều dài lịch sử hình thành, tồn tại và phát triển634 năm. Lễ hội cũng là dịp để con cháu trong cộng đồng các dòng họ tỏ lòng triân, tưởng nhớ tới công lao của các thế hệ cha ông đã có công khai cơ lập làng.
Ông Hồ Đức Thắng, Ban Văn hóa xã Quỳnh Đôi nói: “Nét đặc sắc của Lễ Kỳ Phúclà cầu chúc cho mọi người, cho bách tính được may mắn, hạnh phúc trong năm mới,sâu xa hơn là sự đồng tâm hợp lực, đoàn kết cộng đồng.”
Sau hàng chục năm bị thất truyền, năm 2012, Ủy ban Nhân dân xã Quỳnh Đôi đã phốihợp với Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam xây dựng kịch bản khôi phục Lễ hội KỳPhúc vừa mang đậm bản sắc truyền thống văn hóa vừa có tính thời đại phù hợp vớitừng giai đoạn.
Lễ Kỳ Phúc được tổ chức tại Đền Thần và sân đình làng xã với hai nội dungchính đó là phần lễ và phần hội. Phần lễ gồm sáu lễ: Lễ khai quang - lễ cáo yết,lễ rước kiệu, lễ tạ, lễ cầu an, lễ dâng hương, lễ tất. Phần tế lễ tổ chức longtrọng, trang nghiêm, thực hiện theo nghi lễ truyền thống thành kính, giữ gìn,bảo tồn nét đẹp văn hoá trong tế lễ. Lễ rước theo thứ tự mang tính truyền thốngdiễn tả được nét đẹp phong tục tập quán truyền thống của quê hương, biểu dươngsức mạnh cộng đồng. Lực lượng tham gia lễ hội lên tới 500 người gồm các em họcsinh và nhân dân trong xã.
Nét đặc sắc của phần lễ chính là phần diễn xướng treo thư họa viết những câu nổitiếng ca ngợi làng Quỳnh Đôi, những vị tiến sỹ, văn nhân nổi tiếng của làng. Đặcbiệt, phần diễn xướng treo chữ “Quỳnh” nhắc tới truyền thống hiếu học, lịch sửđỗ đạt và nghề làm thầy của Làng Quỳnh.
Phần hội vừa mang tính dân gian vừa có tính hiện đại, hầu hết mọi người dân đềucó thể tham gia như các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao và các trò chơi dângian như biểu diễn môn võ thuật cổ truyền, đẩy gậy, kéo co, vật cù, trò chơi xaytai lĩnh thưởng, bịt mắt đập niêu. Những ngày diễn ra lễ hội truyền thống củalàng, nhân dân trong xã cũng như con em của quê hương đang học tập, công tác,làm việc khắp mọi miền đất nước và du khách thập phương cùng về hội tụ bày tỏlòng tri ân, tưởng nhớ tới công lao của các thế hệ cha, ông đã có công khai cơlập làng.
Sau Lễ Kỳ Phúc của làng được diễn ra, từ ngày mồng 10-15/1 Âm lịch, gần 40dòng họ trong làng cũng lần lượt tổ chức Lễ Tế tại các nhà thờ họ.
Làng Quỳnh Đôi đi lên từ văn hóa, bởi vậy từ nền tảng văn hóa để thúc đẩy kinhtế phát triển. Chính quyền địa phương cũng định hướng trong thời gian tới, chọnphát triển văn hóa gắn với du lịch là mũi nhọn trong xây dựng nông thôn mới. Đócũng chính là lợi thế của Quỳnh Đôi khi địa phương luôn là địa chỉ quen thuộccủa du khách khi đi tour du lịch biển Quỳnh.
Ông Phan Đình Hiền, Bí thư xã Quỳnh Đôi nói: “Bảo tồn, gìn giữ các giá trịvăn hóa truyền thống là trách nhiệm, nhiệm vụ của toàn dân, bởi vậy trong nămnay, chúng tôi cần đẩy mạnh công tác xã hội hóa trong việc phục dựng các giá trịlịch sử truyền thống. Trong đó, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, kêugọi, động viên con em của quê hương đang học tập, công tác khắp mọi miền đấtnước hướng về cội nguồn ủng hộ tinh thần cũng như vật chất thực hiện tốt Lễ KỳPhúc.”
Khởi nguồn cho truyền thống văn hoá làng Quỳnh là từ năm 1440, khi thầy giáoDương Văn Khai về làng dạy học. Trong thời kỳ khoa cử Nho học từ năm 1449 đếnnăm 1919, toàn xã có 535 người đỗ tú tài, 208 cử nhân, 4 phó bảng, 6 tiến sỹ, 2hoàng Giáp, 1 thám hoa, 1 bảng nhãn. Từ sau cách mạng Tháng Tám đến nay, toàn xãcó 3 Viện sỹ, 13 giáo sư-phó giáo sư, 30 tiến sỹ, 48 thạc sỹ và hơn 1.000 cửnhân. Phong trào giáo dục của xã không ngừng phát triển, có 2 trường đều đượccông nhận trường đạt chuẩn quốc gia, xã Quỳnh Đôi đạt tiên tiến về giáo dục.
Quỳnh Đôi có 8 Di tích lịch sử văn hóa đã được xếp hạng; trong đó 6 di tích cấpquốc gia, 2 di tích cấp tỉnh và nhiều di sản khác thể hiện bề dày truyền thốngvăn hóa. Năm 1998, Quỳnh Đôi là xã đầu tiên được Ủy ban Nhân dân tỉnh phong tặngdanh hiệu “Làng Văn hóa,” từ đó đến nay danh hiệu làng Quỳnh vẫn luôn được giữvững và phát huy./.
Đây là hoạt động góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể,đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hoá tâm linh của nhân dân trong xã và du kháchthập phương, hướng tới xây dựng Quỳnh Đôi thành điểm du lịch văn hóa làng xã.
Quỳnh Đôi là một làng Văn hóa cổ có truyền thống lâu đời ở Nghệ An và cũng làmột trong những làng nổi danh về truyền thống hiếu học và khoa bảng. Nơi đây vẫncòn lưu dấu của một miền quê thuần khiết bởi có đền Thần linh thiêng, đình làngcổ kính rêu phong, những ngôi nhà cổ tồn tại hàng trăm năm ẩn dưới rặng tre xanhmát.
Cách đây hàng trăm năm, làng Quỳnh Đôi đã có nhiều hoạt động lễ, hội phong phúvà đa dạng. Đặc biệt vào dịp đầu Xuân hàng năm, làng tổ chức “Lễ Kỳ Phúc” vàonhững ngày đầu tháng Giêng (mồng 9 và 10 Tết).
Theo văn hóa dân gian, đây là một lễ hội có giá trị lịch sử văn hóa truyềnthống đặc trưng, thể hiện chiều sâu và độ dày về văn hóa của cộng đồng, mang đậmbản sắc của một làng quê có chiều dài lịch sử hình thành, tồn tại và phát triển634 năm. Lễ hội cũng là dịp để con cháu trong cộng đồng các dòng họ tỏ lòng triân, tưởng nhớ tới công lao của các thế hệ cha ông đã có công khai cơ lập làng.
Ông Hồ Đức Thắng, Ban Văn hóa xã Quỳnh Đôi nói: “Nét đặc sắc của Lễ Kỳ Phúclà cầu chúc cho mọi người, cho bách tính được may mắn, hạnh phúc trong năm mới,sâu xa hơn là sự đồng tâm hợp lực, đoàn kết cộng đồng.”
Sau hàng chục năm bị thất truyền, năm 2012, Ủy ban Nhân dân xã Quỳnh Đôi đã phốihợp với Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam xây dựng kịch bản khôi phục Lễ hội KỳPhúc vừa mang đậm bản sắc truyền thống văn hóa vừa có tính thời đại phù hợp vớitừng giai đoạn.
Lễ Kỳ Phúc được tổ chức tại Đền Thần và sân đình làng xã với hai nội dungchính đó là phần lễ và phần hội. Phần lễ gồm sáu lễ: Lễ khai quang - lễ cáo yết,lễ rước kiệu, lễ tạ, lễ cầu an, lễ dâng hương, lễ tất. Phần tế lễ tổ chức longtrọng, trang nghiêm, thực hiện theo nghi lễ truyền thống thành kính, giữ gìn,bảo tồn nét đẹp văn hoá trong tế lễ. Lễ rước theo thứ tự mang tính truyền thốngdiễn tả được nét đẹp phong tục tập quán truyền thống của quê hương, biểu dươngsức mạnh cộng đồng. Lực lượng tham gia lễ hội lên tới 500 người gồm các em họcsinh và nhân dân trong xã.
Nét đặc sắc của phần lễ chính là phần diễn xướng treo thư họa viết những câu nổitiếng ca ngợi làng Quỳnh Đôi, những vị tiến sỹ, văn nhân nổi tiếng của làng. Đặcbiệt, phần diễn xướng treo chữ “Quỳnh” nhắc tới truyền thống hiếu học, lịch sửđỗ đạt và nghề làm thầy của Làng Quỳnh.
Phần hội vừa mang tính dân gian vừa có tính hiện đại, hầu hết mọi người dân đềucó thể tham gia như các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao và các trò chơi dângian như biểu diễn môn võ thuật cổ truyền, đẩy gậy, kéo co, vật cù, trò chơi xaytai lĩnh thưởng, bịt mắt đập niêu. Những ngày diễn ra lễ hội truyền thống củalàng, nhân dân trong xã cũng như con em của quê hương đang học tập, công tác,làm việc khắp mọi miền đất nước và du khách thập phương cùng về hội tụ bày tỏlòng tri ân, tưởng nhớ tới công lao của các thế hệ cha, ông đã có công khai cơlập làng.
Sau Lễ Kỳ Phúc của làng được diễn ra, từ ngày mồng 10-15/1 Âm lịch, gần 40dòng họ trong làng cũng lần lượt tổ chức Lễ Tế tại các nhà thờ họ.
Làng Quỳnh Đôi đi lên từ văn hóa, bởi vậy từ nền tảng văn hóa để thúc đẩy kinhtế phát triển. Chính quyền địa phương cũng định hướng trong thời gian tới, chọnphát triển văn hóa gắn với du lịch là mũi nhọn trong xây dựng nông thôn mới. Đócũng chính là lợi thế của Quỳnh Đôi khi địa phương luôn là địa chỉ quen thuộccủa du khách khi đi tour du lịch biển Quỳnh.
Ông Phan Đình Hiền, Bí thư xã Quỳnh Đôi nói: “Bảo tồn, gìn giữ các giá trịvăn hóa truyền thống là trách nhiệm, nhiệm vụ của toàn dân, bởi vậy trong nămnay, chúng tôi cần đẩy mạnh công tác xã hội hóa trong việc phục dựng các giá trịlịch sử truyền thống. Trong đó, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, kêugọi, động viên con em của quê hương đang học tập, công tác khắp mọi miền đấtnước hướng về cội nguồn ủng hộ tinh thần cũng như vật chất thực hiện tốt Lễ KỳPhúc.”
Khởi nguồn cho truyền thống văn hoá làng Quỳnh là từ năm 1440, khi thầy giáoDương Văn Khai về làng dạy học. Trong thời kỳ khoa cử Nho học từ năm 1449 đếnnăm 1919, toàn xã có 535 người đỗ tú tài, 208 cử nhân, 4 phó bảng, 6 tiến sỹ, 2hoàng Giáp, 1 thám hoa, 1 bảng nhãn. Từ sau cách mạng Tháng Tám đến nay, toàn xãcó 3 Viện sỹ, 13 giáo sư-phó giáo sư, 30 tiến sỹ, 48 thạc sỹ và hơn 1.000 cửnhân. Phong trào giáo dục của xã không ngừng phát triển, có 2 trường đều đượccông nhận trường đạt chuẩn quốc gia, xã Quỳnh Đôi đạt tiên tiến về giáo dục.
Quỳnh Đôi có 8 Di tích lịch sử văn hóa đã được xếp hạng; trong đó 6 di tích cấpquốc gia, 2 di tích cấp tỉnh và nhiều di sản khác thể hiện bề dày truyền thốngvăn hóa. Năm 1998, Quỳnh Đôi là xã đầu tiên được Ủy ban Nhân dân tỉnh phong tặngdanh hiệu “Làng Văn hóa,” từ đó đến nay danh hiệu làng Quỳnh vẫn luôn được giữvững và phát huy./.
Bích Huệ (TTXVN)
