Sau trận lũ quét lịch sử ngày 17/7, điểm trường mầm non Đội 11 cũ (Bản Chít) của Trường Mầm non Mường Than, tỉnh Lai Châu bị bùn đất, đá hộc vùi lấp, nhiều hạng mục hư hỏng nặng, không còn đảm bảo an toàn để tiếp tục dạy học.
Để kịp đón 78 trẻ trở lại trường trong năm học mới, địa phương bố trí các em học tại điểm trường Bản Chít cũ - nơi đã bỏ hoang nhiều năm và đang được khẩn trương sửa chữa, cải tạo, hoàn thiện từng phòng học, từng hạng mục, chạy đua với thời gian để tạo dựng một ngôi trường an toàn cho trẻ.
Chạy đua với thời gian
Bản Chít là một trong những khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất trong trận lũ lịch sử xảy ra tại xã Mường Than. Tại điểm trường Đội 11 cũ, dòng nước dữ cuốn phăng toàn bộ hàng rào, hai dãy phòng học còn lại ngổn ngang bùn đất, đá hộc. Cơ sở vật chất bị phá hủy, không còn đảm bảo an toàn để tổ chức dạy học. Trước tình hình đó, 78 trẻ mầm non tại Bản Chít được bố trí học tại điểm trường Bản Chít cũ. Công việc khôi phục gần như phải bắt đầu từ con số không.
Tại điểm trường Bản Chít cũ, toàn bộ giáo viên Trường Mầm non Mường Than đã có mặt từ sớm để dọn dẹp khuôn viên và phòng học. Tiếng chổi quét sân, tiếng xẻng xúc đất cát hòa cùng tiếng người gọi nhau í ới tạo nên không khí khẩn trương tại điểm trường.
Hơn 30 giáo viên, phụ huynh và công nhân nhà thầu thi công, mỗi người một việc. Người dọn vệ sinh, người xúc đất cát, người lau nền phòng học, người lắp điện, người kê bàn ghế. Ở một góc khác, là các cô giáo đang cặm cụi trang trí lớp học. Không ai bảo ai, tất cả cùng chung một mục tiêu, chuẩn bị nơi học tập an toàn để những bước chân trẻ thơ sớm trở lại trường.
Ông Lò Văn Bàn, một người dân ở Bản Chít chia sẻ, sau lũ, bà con rất lo lắng vì sau này không biết trẻ sẽ học ở đâu. Việc địa phương kịp thời bố trí điểm trường mới đã giúp người dân yên tâm hơn, tạo điều kiện để các cháu có nơi học tập ổn định. Theo ông Bàn, giáo viên đã tích cực vận động phụ huynh cùng tham gia dọn dẹp, sửa sang trường lớp. Người dân mong đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ để con em sớm có nơi học tập ổn định như trước. Mong muốn của ông Bàn cũng là mong muốn của những người đang có mặt tại công trường.
Từ một điểm trường bỏ hoang từ năm 2018 do ghép lại, mặt bằng được đào đắp, san gạt. Hai máy xúc, 5 xe ô tô được huy động làm việc liên tục; công nhân làm ngày, làm đêm, chạy đua với thời gian để kịp bàn giao và sẵn sàng đón các cháu trở lại trường.
Ông Bùi Văn Khải, đại diện đơn vị nhà thầu thi công cho biết, đơn vị đã huy động phương tiện, máy móc để tập trung san lấp mặt bằng, đổ bê tông khuôn viên sân trường. Đến nay, đã đạt được khoảng 90% khối lượng, còn các hạng mục như tường thì phải đợi khô để quét sơn mới hoàn thành.
Với các cô giáo của Trường Mầm non xã Phúc Than, công việc chỉ thực sự xong khi căn phòng có đủ bàn ghế, đồ chơi, góc học tập và những sắc màu thân thuộc của lớp mầm non.
Cô Kiều Thị Hồng chia sẻ: “Những ngày đầu lên điểm trường cũ, mọi thứ còn rất ngổn ngang, giáo viên cùng với phụ huynh tập trung lau dọn các phòng học, sau đó tiến hành trang trí, để đảm bảo khuôn viên mầm non trong lớp thu hút được trẻ. Những công việc cơ bản có thể tự làm, các giáo viên và phụ huynh đều cố gắng hoàn thành với mong muốn đảm bảo điều kiện tốt nhất khi trẻ trở lại lớp.”
Từ những bức tường cũ và những căn phòng từng bỏ không, một lớp học mầm non mới đang dần hiện hữu. Góc chơi, góc học tập, những hình con vật ngộ nghĩnh, những con chữ đầu đời... được tạo nên từ công sức của các cô giáo và phụ huynh.
Nơi học mới và bài toán lâu dài sau thiên tai
Cô Hoàng Thị Ngọc Bích, Hiệu trưởng Trường Mầm non Mường Than cho biết, việc khôi phục điểm trường là nhiệm vụ cấp thiết nhằm bảo đảm điều kiện tổ chức năm học mới. Do điểm trường Bản Chít đã không được sử dụng trong thời gian dài nên cơ sở vật chất xuống cấp, nhiều trang thiết bị cần được bổ sung. Nhà trường đã chủ động tham mưu, đề xuất chính quyền địa phương bố trí kinh phí sửa chữa; đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa để mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ các lớp học.
Ngay sau trận lũ, từ nguồn ngân sách và xã hội hóa, chính quyền địa phương đã huy động hơn 4 tỷ đồng để sửa chữa, mở rộng điểm trường. Tuy nhiên, thời gian chuẩn bị cho năm học mới không còn nhiều, trong khi cơ sở vật chất tại điểm trường vẫn chưa thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập của tất cả trẻ em trong bản.
Năm học 2026-2027, sau khi hoàn thành sắp xếp mạng lưới trường học, Trường Mầm non Mường Than được thành lập trên cơ sở sáp nhập Trường Mầm non Mường Mít và Trường Mầm non Phúc Than. Toàn trường có 13 điểm trường, 32 lớp với gần 850 học sinh.
Riêng tại Bản Chít, điểm trường mới có ba phòng học. Ba lớp ghép theo nhóm tuổi sẽ đáp ứng nhu cầu học tập của 78 trẻ; 35 trẻ còn lại được bố trí về trường trung tâm. Đó là giải pháp trước mắt, còn phía sau những phòng học mới là bài toán lâu dài về một nơi học tập an toàn cho trẻ em vùng thường xuyên có nguy cơ thiên tai.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Mường Than Hoàng Phi Hùng cho biết, địa phương đang tập trung mọi nguồn lực để hoàn thiện điểm trường trước năm học mới. Trận lũ ngày 17/7 đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn, trong đó điểm trường Đội 11 cũ bị ảnh hưởng nặng nhất, cơ sở vật chất bị phá hủy, không còn đáp ứng yêu cầu an toàn nên phải di dời toàn bộ.
Để đáp ứng yêu cầu cấp bách, giúp học sinh đến trường đúng kế hoạch, cấp ủy, chính quyền địa phương đã dành nguồn lực; đồng thời huy động xã hội hóa để sửa chữa, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho điểm trường Bản Chít.
Trận lũ lịch sử ngày 17/7 để lại những mất mát lớn ở Mường Than. Nhưng giữa những dấu vết của thiên tai, một mái trường đang được dựng lại bằng sự chung sức của chính quyền, người dân, thầy cô và những người lao động. Ở Bản Chít, người lớn vẫn đang chạy đua với thời gian, để khi tiếng trống khai giảng vang lên, những bước chân nhỏ lại ríu rít trên sân trường, bắt đầu một năm học mới từ nơi từng bị dòng lũ dữ cuốn qua./.
Lai Châu: Dựng lại mái trường sau lũ dữ, sẵn sàng đón trẻ ở Mường Than