Giới yêu văn học nghệ thuật nước nhà vốn đã ngán ngẩm vì tình trạng đạo văn, đạonhạc, đạo ý tưởng một cách dồn dập trong những năm vừa qua giờ đây lại phải đónnhận một tin buồn nữa khi cuốn tiểu thuyết "Chuyện tình viên phó sứ" củanhà văn Nguyễn Thị Mỹ Dung đã bị dịch gần như nguyên xi sang tiếng Pháp mà khôngđược thông báo.
Điều đáng nói là cuốn tiểu thuyết này được đứng tên bởi một nhà xuất bản danhtiếng của Pháp.
Năm 2005, nhà thơ Mỹ Dung, hội viên Hội Nhà văn Hà Nội đã cho xuất bản cuốn tiểuthuyết mang tên "Chuyện tình viên phó sứ" kể lại chuyện tình cảm động củabà Trần Thị Quý và ông Michell Bouteille, một viên phó công sứ thời Pháp thuộc.
Nhân vật chính là cô bé Quế (hư cấu từ tên bà Quý) xuất thân nghèo khó, đi ở rồitrở thành người hát cô đầu ở xóm Bình Khang. Ở đó, cô đã gặp Bouteille một côngchức thanh liêm, chính trực - rồi hai người nên vợ nên chồng.
Hai người đã trải qua những khó khăn của thời nhiễu loạn khi Nhật vào ĐôngDương. Đặc biệt là Quế đã phải bỏ quê để tránh sự hắt hủi dành cho một me Tâykhi Bouteille đã rời Đông Dương sau năm 1945. 35 năm sau khi liên lạc bị giánđoạn, ông Bouteille đã liên lạc được lại với Quế và vẫn yêu bà như ngày nào. Haingười đoàn viên với nhau tại Pháp, kết thúc có hậu cho một chuyện tình đẹp.Truyện đã được độc giả tại Việt Nam và đặc biệt giới Việt kiều tại Pháp đánh giácao.
Năm 2010, tiến sĩ Trần Thị Hảo đã xuất bản cuốn "A Toujours Ma Concubine"tại Pháp kể lại câu chuyện tình nói trên bằng tiếng Pháp. Vấn đề sẽ dừng lại ởđó và sẽ không “lộ bem” nếu như một người bà con của bà Quý không đề nghị dịchcuốn tiểu thuyết tiếng Pháp sang tiếng Việt và nhận ra quá nhiều sự giống nhaugiữa hai cuốn tiểu thuyết.
Sau khi đọc hai tập sách, dịch giả Phan Văn Cát viết: “Khi đối chiếu hai cuốnsách nói trên thì tôi thấy trong tổng số 161 trang viết của cuốn A Toujours MaConcubine của Trần Thị Hảo (không kể trang trắng và tiêu đề) thì có tới 125trang là dịch nguyên văn từng câu, từng chữ, hoặc phỏng dịch từ cuốn "Chuyệntình viên phó sứ" của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung.”
Đối chiếu hai cuốn tiểu thuyết, người đọc có thể thấy hai truyện có cùng cấutrúc triển khai câu chuyện, nhiều sáng tạo của tác giả Mỹ Dung về tên riêng(không có thật) xuất hiện y nguyên trong bản tiếng Pháp (tên của ông nội, têncủa bố nhân vật, chi tiết về dòng họ bà Quý tham gia khởi nghĩa Yên Thế, bài thơcủa tác giả viết tặng bà Quý và ông Bouteille, hai bức thư viết trong nhật kýcủa ông Bouteille do nhà văn Mỹ Dung sáng tác cũng được đăng lại y nguyên...).
Cuốn sách của nhà văn Mỹ Dung dựa vào một chuyện có thật mà viết thành tiểuthuyết nên đã hư cấu nhiều tình tiết để cho hay hơn, mang ý nghĩa nhân văn hơn,cho nên tác giả không dùng tên thật của các nhân vật, mà đã đặt hàng loạt tênkhác. Ngược lại trong "A Toujours Ma Concubine," bà Trần Thị Hảo biệnminh rằng vì đây là câu chuyện có thật, nên bà giữ nguyên tên thật của nhân vật.Bà Hảo khẳng định: “...Câu chuyện tôi viết về bác Quý là câu chuyện thực hoàntoàn, tên thực, ảnh thực, người thực và kể cả chuyện con cái đều thực...”
Ông Linh, họ hàng nhà bà Quý, khi gửi thư cho bà Hảo khẳng định rằng: “Nhà tôicũng có tập Hồi ký của bác Quý nên tôi đối chiếu cả ba tập tài liệu này. Nhậnthấy ngoài phần chị viết khác cuốn bà Mỹ Dung còn thì chị bám rất sát cuốn đó.Nhiều chi tiết trong hồi ký của bác Quý chỉ nói vắn tắt và bà Dung phát triển nóra như thế nào thì chị cũng nói đúng như thế: Thí dụ đoạn nói về cái chết của côbé Chè, bà Quý chỉ viết một câu. Bà Dung đã viết bà Mật nghe tin bò lên bờ ruộngchạy về, rẽ đám đông và lật cái chiếu, hóa ra không phải con mình... Chị cũngviết đúng như thế. Tên cụ Lang, ông ngoại bà Quý, bà Quý không cho biết tên làgì, bà Dung gọi là cụ Lang Huy, chị cũng gọi là cụ Lang Huy. Bố bà Quý khôngbiết tên gì, bà Dung đã gán cho cái tên là Đường (vì con là Mật), chị cũng gọilà Đường...”
Qua sự phân tích, đối chiếu hai văn bản cuốn tiểu thuyết của nhà văn Mỹ Dung vàtập truyện A Toujours Ma Concubine của Trần Thị Hảo người đọc thấy có quá nhiềusự tương đồng. Ấy vậy mà trong lời bạt của Trần Thị Hảo không có lời cảm ơn haydòng trích dẫn nào tới tác giả Mỹ Dung hay cuốn Chuyện tình viên phó sứ.
Như vậycuốn "Chuyện tình viên phó sứ" đã được dịch sang tiếng Pháp mà không cósự đồng ý của tác giả. Công luận đòi hỏi bà Trần Thị Hảo và Nhà Xuất bảnL’Harmatan cần chính thức lên tiếng về việc này với báo giới và người đọc ViệtNam./.
Điều đáng nói là cuốn tiểu thuyết này được đứng tên bởi một nhà xuất bản danhtiếng của Pháp.
Năm 2005, nhà thơ Mỹ Dung, hội viên Hội Nhà văn Hà Nội đã cho xuất bản cuốn tiểuthuyết mang tên "Chuyện tình viên phó sứ" kể lại chuyện tình cảm động củabà Trần Thị Quý và ông Michell Bouteille, một viên phó công sứ thời Pháp thuộc.
Nhân vật chính là cô bé Quế (hư cấu từ tên bà Quý) xuất thân nghèo khó, đi ở rồitrở thành người hát cô đầu ở xóm Bình Khang. Ở đó, cô đã gặp Bouteille một côngchức thanh liêm, chính trực - rồi hai người nên vợ nên chồng.
Hai người đã trải qua những khó khăn của thời nhiễu loạn khi Nhật vào ĐôngDương. Đặc biệt là Quế đã phải bỏ quê để tránh sự hắt hủi dành cho một me Tâykhi Bouteille đã rời Đông Dương sau năm 1945. 35 năm sau khi liên lạc bị giánđoạn, ông Bouteille đã liên lạc được lại với Quế và vẫn yêu bà như ngày nào. Haingười đoàn viên với nhau tại Pháp, kết thúc có hậu cho một chuyện tình đẹp.Truyện đã được độc giả tại Việt Nam và đặc biệt giới Việt kiều tại Pháp đánh giácao.
Năm 2010, tiến sĩ Trần Thị Hảo đã xuất bản cuốn "A Toujours Ma Concubine"tại Pháp kể lại câu chuyện tình nói trên bằng tiếng Pháp. Vấn đề sẽ dừng lại ởđó và sẽ không “lộ bem” nếu như một người bà con của bà Quý không đề nghị dịchcuốn tiểu thuyết tiếng Pháp sang tiếng Việt và nhận ra quá nhiều sự giống nhaugiữa hai cuốn tiểu thuyết.
Sau khi đọc hai tập sách, dịch giả Phan Văn Cát viết: “Khi đối chiếu hai cuốnsách nói trên thì tôi thấy trong tổng số 161 trang viết của cuốn A Toujours MaConcubine của Trần Thị Hảo (không kể trang trắng và tiêu đề) thì có tới 125trang là dịch nguyên văn từng câu, từng chữ, hoặc phỏng dịch từ cuốn "Chuyệntình viên phó sứ" của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung.”
Đối chiếu hai cuốn tiểu thuyết, người đọc có thể thấy hai truyện có cùng cấutrúc triển khai câu chuyện, nhiều sáng tạo của tác giả Mỹ Dung về tên riêng(không có thật) xuất hiện y nguyên trong bản tiếng Pháp (tên của ông nội, têncủa bố nhân vật, chi tiết về dòng họ bà Quý tham gia khởi nghĩa Yên Thế, bài thơcủa tác giả viết tặng bà Quý và ông Bouteille, hai bức thư viết trong nhật kýcủa ông Bouteille do nhà văn Mỹ Dung sáng tác cũng được đăng lại y nguyên...).
Cuốn sách của nhà văn Mỹ Dung dựa vào một chuyện có thật mà viết thành tiểuthuyết nên đã hư cấu nhiều tình tiết để cho hay hơn, mang ý nghĩa nhân văn hơn,cho nên tác giả không dùng tên thật của các nhân vật, mà đã đặt hàng loạt tênkhác. Ngược lại trong "A Toujours Ma Concubine," bà Trần Thị Hảo biệnminh rằng vì đây là câu chuyện có thật, nên bà giữ nguyên tên thật của nhân vật.Bà Hảo khẳng định: “...Câu chuyện tôi viết về bác Quý là câu chuyện thực hoàntoàn, tên thực, ảnh thực, người thực và kể cả chuyện con cái đều thực...”
Ông Linh, họ hàng nhà bà Quý, khi gửi thư cho bà Hảo khẳng định rằng: “Nhà tôicũng có tập Hồi ký của bác Quý nên tôi đối chiếu cả ba tập tài liệu này. Nhậnthấy ngoài phần chị viết khác cuốn bà Mỹ Dung còn thì chị bám rất sát cuốn đó.Nhiều chi tiết trong hồi ký của bác Quý chỉ nói vắn tắt và bà Dung phát triển nóra như thế nào thì chị cũng nói đúng như thế: Thí dụ đoạn nói về cái chết của côbé Chè, bà Quý chỉ viết một câu. Bà Dung đã viết bà Mật nghe tin bò lên bờ ruộngchạy về, rẽ đám đông và lật cái chiếu, hóa ra không phải con mình... Chị cũngviết đúng như thế. Tên cụ Lang, ông ngoại bà Quý, bà Quý không cho biết tên làgì, bà Dung gọi là cụ Lang Huy, chị cũng gọi là cụ Lang Huy. Bố bà Quý khôngbiết tên gì, bà Dung đã gán cho cái tên là Đường (vì con là Mật), chị cũng gọilà Đường...”
Qua sự phân tích, đối chiếu hai văn bản cuốn tiểu thuyết của nhà văn Mỹ Dung vàtập truyện A Toujours Ma Concubine của Trần Thị Hảo người đọc thấy có quá nhiềusự tương đồng. Ấy vậy mà trong lời bạt của Trần Thị Hảo không có lời cảm ơn haydòng trích dẫn nào tới tác giả Mỹ Dung hay cuốn Chuyện tình viên phó sứ.
Như vậycuốn "Chuyện tình viên phó sứ" đã được dịch sang tiếng Pháp mà không cósự đồng ý của tác giả. Công luận đòi hỏi bà Trần Thị Hảo và Nhà Xuất bảnL’Harmatan cần chính thức lên tiếng về việc này với báo giới và người đọc ViệtNam./.
(TT&VH/Vietnam+)
