Mật vụ Mỹ không chỉ nhòm ngó thư điện tử và các cuộc gọi điện thoại của Tổng thống Brazil, Dilma Rousseff, mà còn theo dõi tập đoàn dầu khí quốc gia Petrobras của quốc gia Nam Mỹ này.

Trong chương trình thời sự Fantástico phát đêm 8/9, kênh truyền hình TV Globo của Brazil căn cứ tài liệu tối mật được cựu nhân viên tình báo Edward Snowden cung cấp cho nhà báo Mỹ Gleen Greeenwald, cho biết tên của tập đoàn Petrobras xuất hiện trong tài liệu của Cơ quan an ninh Mỹ (NSA) hướng dẫn cho các “tân binh” xâm nhập các mạng máy tính riêng của các công ty, chính phủ và tổ chức tài chính.

Trong bản trình chiếu Powerpoint được làm từ giữa năm ngoái cũng xuất hiện tên của Google, Bộ ngoại giao Pháp và Swift (mạng thanh toán toàn cầu với sự tham gia của khoảng 10.000 ngân hàng tại hơn 200 nước).

Theo TV Globo, tài liệu trên chứng tỏ NSA không chỉ do thám trong lĩnh vực chính trị mà cả trong lĩnh vực kinh tế-thương mại. Trước đó, cơ quan này tuyên bố chỉ thu thập thông tin phục vụ cuộc chiến chống khủng bố.

[Tiết lộ mới về hoạt động gián điệp của Mỹ ở Nam Mỹ]

Tuy nhiên, tài liệu trên không cho biết nội dung thông tin đã được lấy từ mạng lưới máy tính của Petrobras.

Tài liệu được TV Globo giới thiệu thuộc loại “tối mật” và được 5 nước, gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand thuộc nhóm mang biệt danh Five Eyes (Năm mắt) chia sẻ.

Với 85.000 nhân viên và doanh thu hàng năm lên tới 281 tỷ real (khoảng 120 tỷ USD), Petrobras là tập đoàn lớn nhất Brazil. Xét về vốn, Petrobras là doanh nghiệp dầu khí lớn thứ 4 thế giới. Hiện tập đoàn có mặt tại 25 quốc gia.

Petrobras được đánh giá là đứng đầu thế giới về công nghệ tìm kiếm dầu khí ở vùng nước sâu, điều mà theo ông Armando Guedes Coelho, cựu chủ tịch của tập đoàn, có thể được Mỹ quan tâm để ứng dụng trong khai thác dầu khí tại Vịnh Mexico.

Theo các nhà phân tích, việc theo dõi Petrobras cũng nhằm mục đích biết trữ lượng dầu mỏ tại Nam Đại Tây Dương (vùng biển của Brazil và vùng biển phía Tây châu Phi).

Trước những lời đồn đại về khả năng Brazil hủy đấu thầu khai thác mỏ Libra thuộc vùng lòng chảo Santos ở ngoài khơi Đại Tây Dương sau khi có tin Petrobras bị theo dõi, Bộ trưởng mỏ và năng lượng nước này, Edison Lobão, ngày 9/9 cho biết kế hoạch đấu thầu vào ngày 21/10 tới vẫn được tiếp tục.

Đây được đánh giá là vụ đấu thầu lớn chưa từng thấy trong ngành dầu khí. Ông cho biết Petrobras sẽ chiếm 30% vốn của consortium sẽ thắng thầu khai thác theo phương thức hợp đồng phân chia sản phẩm mỏ Libra, mà theo ước tính có trữ lượng từ 8 tỷ đến 12 tỷ thùng dầu quy đổi.

Tiết lộ mới này được đưa ra trong bối cảnh bà Rousseff đang chờ Tổng thống Barack Obama đưa ra giải thích chính thức về thông tin về việc chính bà cũng bị chính phủ Mỹ theo dõi, như nhà báo Greeenwald đã phanh phui ngày 1/9 vừa qua.

Căn cứ vào câu trả lời mà ông Obama đưa ra trong tuần này, Tổng thống Rousseff sẽ quyết định tiến hành hoặc hủy chuyến thăm chính thức Mỹ vào tháng 10 tới.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Brazil, Luiz Alberto Figueiredo Machado, ngày 10/9 sẽ tới Washington để nghe các nhà chức trách Mỹ giải thích về những cáo buộc hoạt động gián điệp nhằm vào quốc gia lớn nhất Mỹ Latinh./.