Trang Tin tức Nhật Bản cho biết mới đây, Chính phủ Mỹ đã phát đi tín hiệu cảnhcáo đối với Chính phủ Nhật Bản, yêu cầu Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản không đượcbắn pháo hiệu nhằm vào các máy bay Trung Quốc bay ở vùng trời gần quần đảo Điếu Ngư/Senkaku.
Liên quan tới việc này, nguồn tin từ Washington cho trang tin Đa chiều (HongKong) ngày 17/1 biết chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã ý thức đượcrằng nguy cơ bùng nổ xung đột Nhật-Trung do căng thẳng leo thang ở ĐiếuNgư/Senkaku đã tăng cao. Nếu Chính phủ Nhật Bản áp dụng các biện pháp, trong đócó việc bắn pháo hiệu, xung đột Nhật-Trung có thể xảy ra và đó không phải là tainạn ngoài ý muốn, mà là sai lầm trong quyết sách. Đồng thời, Mỹ cũng lo lắng bịNhật Bản cuốn vào xung đột này.
Trang Tin tức Nhật Bản dẫn nguồn tin giấu tên cho biết yêu cầu nêu trên đã đượcChính phủ Mỹ truyền đạt cho quan chức cao cấp của Chính phủ Nhật Bản sang thămMỹ vào thượng tuần tháng 1/2013. Do vào thượng tuần tháng 1/2013, Thứ trưởngNgoại giao Nhật Bản Chikao Kawai sang thăm Mỹ, cho nên, rất có thể quan chức nàychính là người đã nhận được yêu cầu của phía Mỹ.
[Thủ tướng Nhật Bản: Đòi hỏi của Trung Quốc là phi lý]
Đối với việc “bắn cảnh cáo,” phía Nhật Bản cho rằng bất cứ nước nào cũng có hànhđộng tương tự đối với các phương tiện xâm phạm không phận, coi thường cảnh cáobằng vô tuyến điện, tiếp tục xâm phạm không phận. Tuy nhiên, theo các chuyên giaphân tích của Trung Quốc, không có cái gọi là “bắn cảnh cáo,” một khi đạn bắn racó nghĩa là xung đột sẽ bắt đầu.
Giới học giả Mỹ cũng lo lắng nếu Tokyo bắn pháo hiệu cảnh cáo máy bay TrungQuốc, có thể Bắc Kinh cho rằng đó không phải là pháo hiệu mà là viên đạn.
Hiện nay, Chính phủ Mỹ đã ý thức được rằng khả năng bùng nổ xung đột ở Điếu Ngưđã vượt qua rủi ro “súng bị cướp cò.” Nhằm ngăn chặn căng thẳng tiếp tục leothang, giới chức Washington kêu gọi Trung-Nhật bình tĩnh trong vấn đề Điếu Ngư,đồng thời, Mỹ cũng thể hiện sự kiềm chế trong phát ngôn của mình.
Khi trả lời phỏng vấn của trang tin Đa chiều, Bộ Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh Mỹnhiều lần kêu gọi các nước tuyên bố chủ quyền đối với Điếu Ngư/Senkaku giảiquyết vấn đề bằng biện pháp hòa bình. Điều quan trọng hiện nay là các bên cần cóhành động tránh để cho căng thẳng leo thang và ngăn chặn khả năng hòa bình, anninh và kinh tế khu vực bị phá hoại bởi phán đoán sai lầm.
[Tướng Trung Quốc thề phản công nếu Nhật nổ súng]
Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Kurt Campbell cũng nói với Đa chiều rằng Mỹ lo lắng vềnhững diễn biến hiện nay ở Điếu Ngư/Senkaku. Đây là vấn đề quan trọng hàng đầuđược Mỹ đưa ra bàn thảo với Nhật Bản trong chuyến thăm Nhật Bản của ông Campbellvào tuần này. Phía Mỹ đồng thời sẽ yêu cầu Nhật Bản phải thận trọng trong hànhđộng liên quan tới Điếu Ngư/Senkaku. Điều đáng chú ý là trong phần trả lời câuhỏi của trang tin Đa chiều, ông Campbell cố ý không đề cập tới Hiệp ước An ninhMỹ-Nhật.
Một học giả Washington nói với trang tin Đa chiều rằng việc Mỹ không đề cập tớiHiệp ước An ninh Mỹ-Nhật trong bối cảnh tình hình Điếu Ngư/Senkaku căng thẳngtuy sẽ làm Nhật Bản cảm thấy nuối tiếc, nhưng không làm thay đổi quan hệ Mỹ-Nhậtcũng như sự tồn tại của hiệp ước này. Chính quyền Mỹ cho rằng vào thời điểm này,dù có nhấn mạnh tới Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật thì cũng không có ích lợi gì đốivới tình hình căng thẳng ở Điếu Ngư/Senkaku.
Ngoài ra, theo nghiên cứu viên cao cấp Bonie Glaser của Trung tâm Chiến lượcQuốc tế Mỹ (CSIS), khả năng xảy ra xung đột ở biển Hoa Đông ngày một lớn. Tìnhhình căng thẳng hiện nay ở Điếu Ngư/Senkaku không chỉ tồn tại rủi ro “súng bịcướp cò” mà còn đối mặt với rủi ro “cố tình đối kháng.”
Trung Quốc và Nhật Bản đang thách thức giới hạn đỏ của nhau. Nếu Trung Quốc tiếptục cử máy bay tới Điếu Ngư/Senkaku và Nhật Bản bắn pháo hiệu cảnh cáo, Bắc Kinhsẽ có hành động tiếp theo. Trong bối cảnh tình hình căng thẳng ở ĐiếuNgư/Senkaku leo thang, ông Glaser cho rằng khả năng Mỹ bị cuốn vào xung độtNhật-Trung sẽ trở thành sự thật./.
(Vietnam+)