Cuộc đua do Ủy ban Nhân dân huyện Quỳnh Nhai tổ chức với ý nghĩamừng Đảng, mừng Xuân, ra quân phát triển, khai thác tiềm năng kinh tế vùng hồthủy điện Sơn La.
Tham gia đua thuyền có 11 đội, gồm 650 vận động viên nam, nữ dân tộc thuộccác xã ven hồ thủy điện Sơn La của huyện Quỳnh Nhai (Sơn La).
Hàng ngàn cổ độngviên đồng bào các dân tộc đến từ 10 huyện, thành phố trong tỉnh Sơn La và cáchuyện lân cận như Tuần Giáo, Tủa Chùa, Mường Lay (tỉnh Điện Biên), Sìn Hồ, ThanUyên, Tân Uyên (tỉnh Lai Châu), Sa Pa (tỉnh Lao Cai), du khách Hà Nội, HảiPhòng, các tỉnh miền núi phía Bắc và một số tỉnh miền xuôi đã đến xem, cổ vũ chocuộc đua thuyền trên hồ thủy điện Sơn La.
Hồ này mới hình thành kể từ khi tích nước hồ vào tháng 12/2010 đến nay,phục vụ phát điện cho 6 tổ máy của Nhà máy thủy điện Sơn La.
Các vận động viênlà những nông dân sinh hoạt ven hồ được tuyển chọn tham dự với hai nội dung đuachính là đua thuyền nam, đua thuyền nữ với cự ly 1.400m và đua nam cự ly 1.600mvượt hồ sông Đà (còn gọi là hồ thủy điện Sơn La).
Ông Lừ Chiến (68 tuổi) ở bản Nghe Toỏng, thị trấn Phiêng Lanh, huyện QuỳnhNhai cho biết đua thuyền ở Quỳnh Nhai có truyền thống từ lâu đời củacư dân sông nước trên thượng nguồn sông Đà. Đua thuyền gắn với truyền thuyếtNàng Han (nữ tướng) có công dẹp giặc ngoại xâm phương Bắc.
Truyền thuyết kể rằng khi đuổi được giặc ngoại xâm ra khỏi bờ cõi cũng làlúc chiều 30 Tết âm lịch. Nữ tướng Nàng Han lệnh cho quân sỹ xuống sông tắm rửavà tổ chức đua thuyền ăn mừng chiến thắng.
Kể từ đó, cứ đến dịp Tết âm lịch,người dân vùng thượng nguồn sông Đà như Quỳnh Nhai, Mường Lay, Mường So, Phù Yênlại tổ chức đua thuyền truyền thống để động viên nhau trong lao động và sinhhoạt văn hóa tinh thần, góp phần phát huy bản sắc văn hóa dân tộc của đồng bàovùng sông nước miền Tây Bắc Tổ quốc.
Còn bà Lò Thị Tanh ở bản Chẩu Quân chia sẻ trước đây bà con người Thái,người Khơ Mú, La Ha, Dao, Sinh Mun sống ven thượng nguồn sông Đà có tập quánhàng ngày phải dùng thuyền làm phương tiện đi làm nương, đi lấy cột nhà, lấycủi, chở lúa, ngô, đánh bắt cá. Mỗi lần như vậy phải lên thác xuống gềnh. Từcuộc sống lao động mà nảy sinh ra đua thuyền vượt thác, rồi đua thuyền xuôi vềbến sông.
Trước đây bà con có nhiều thuyền đuôi én, thuyền độc mộc. Nhưng kể từ khihuyện Quỳnh Nhai phải nhường quê hương để làm hồ chứa nước cho Nhà máy thủy điệnSơn La, bà con về nơi ở mới không còn thấy sông nữa, phương tiện trên hồ bây giờđa phần là thuyền có gắn máy vì hồ có sóng to, sâu cả trăm thước. Bà con về nơiquê mới nhớ về con sông Đà xưa, nên tổ chức đua thuyền để giữ gìn nghề đuathuyền trên sông nước, động viên nhau xây dựng nông thôn mới.
Trước khi vào hội, bà con còn tổ chức lễ cúng thần sông, thần núi, cúngNàng Han tại khu miếu thờ Nàng Han cạnh bến Pá Uôn, tổ chức các trò chơi, thiđấu môn thể thao dân gian như bắn nỏ, ném còn, kéo co và biểu diễn văn nghệ.
Cuộc đua thuyền lướt sóng trên hồ thủy điện Sơn La có kết quả giải đồngđội, giải nhất nhì đua thuyền nam, nữ thuộc về các đội Chiềng Bằng, Mường Giàng,Chiềng Sại./.