Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang gây tác động lớn tới thị trường năng lượng toàn cầu khi sản lượng dầu của các nước Vùng Vịnh giảm mạnh.
Theo ước tính của hãng định giá năng lượng Argus, tổng sản lượng dầu của các quốc gia vùng Vịnh Persian đã giảm khoảng 6,2-6,9 triệu thùng/ngày so với tháng 2/2025 do hoạt động xuất khẩu bị gián đoạn khi tuyến vận tải qua eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa. Tình trạng này khiến các kho chứa nhanh chóng đầy lên, buộc nhiều nước phải cắt giảm sản lượng.
Trong số các nước bị ảnh hưởng, Saudi Arabia đã tạm dừng hoạt động tại một số mỏ dầu ngoài khơi lớn, khiến sản lượng giảm khoảng 2-2,5 triệu thùng/ngày. Sản lượng của Iraq cũng giảm mạnh từ khoảng 4,42 triệu thùng/ngày trong tháng 2 xuống còn khoảng 1,5-1,7 triệu thùng/ngày vào đầu tháng 3 và có thể tiếp tục giảm xuống 1,2-1,3 triệu thùng/ngày.
Tại Kuwait, Tập đoàn Dầu khí Kuwait đã bắt đầu cắt giảm sản lượng và công suất lọc dầu, đồng thời tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với việc giao dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ. Sản lượng dầu của nước này đã giảm từ 2,59 triệu thùng/ngày trong tháng 2 xuống khoảng 2 triệu thùng/ngày và có thể tiếp tục giảm xuống khoảng 1,5 triệu thùng/ngày.
Sản lượng của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) cũng được cho là giảm từ 3,53 triệu thùng/ngày xuống khoảng 2,7-3 triệu thùng/ngày do khó khăn trong vận chuyển, trong khi công ty dầu khí quốc gia của Bahrain tuyên bố tình trạng bất khả kháng sau các vụ nổ tại nhà máy lọc dầu có công suất khoảng 405.000 thùng/ngày.
Sự gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đã khiến giá dầu toàn cầu tăng mạnh, kéo theo áp lực lớn đối với thị trường năng lượng của nhiều nước.
Trước tình hình này, các bộ trưởng năng lượng của 27 nước EU đã họp tại Brussels để bàn biện pháp hỗ trợ các hộ gia đình và doanh nghiệp. Một số quốc gia đã triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm kiềm chế giá nhiên liệu, như áp trần giá xăng tại Croatia và Hungary, hoặc giới hạn biên lợi nhuận đối với xăng dầu tại Hy Lạp.
Trong khi đó, Tập đoàn năng lượng TotalEnergies của Pháp cũng thông báo áp dụng mức trần giá xăng sau sức ép từ chính phủ nước này.
Chính phủ Đức đang chuẩn bị một gói biện pháp nhằm kiểm soát tốt hơn trong bối cảnh giá xăng dầu trong nước tăng mạnh thời gian gần đây.
Theo đề xuất đang được xem xét, dựa trên mô hình của Áo, các trạm xăng tại Đức trong tương lai chỉ được phép tăng giá 1 lần mỗi ngày vào thời điểm 12h, trong khi việc giảm giá có thể thực hiện bất cứ lúc nào. Chính phủ cũng cân nhắc siết chặt luật cạnh tranh nhằm buộc các doanh nghiệp phải giải trình rõ ràng hơn về các đợt tăng giá.
Bên cạnh các biện pháp ngắn hạn, cuộc khủng hoảng cũng làm dấy lên tranh luận trong EU về việc cải cách thị trường điện và hệ thống mua bán khí thải carbon nhằm giảm bớt tác động của giá nhiên liệu hóa thạch đối với chi phí điện năng.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết Brussels đang xem xét các phương án như trợ cấp hoặc áp trần giá khí đốt dùng để tính giá điện, đồng thời đẩy nhanh việc điều chỉnh thị trường carbon trong thời gian tới nhằm đảm bảo an ninh năng lượng cho khu vực.
Tại châu Á, Chính phủ Thái Lan đang nỗ lực đảm bảo phân phối nhiên liệu công bằng sau khi xung đột ở Trung Đông gây ra tình trạng mua sắm hoảng loạn trên khắp nước này.
Ngày 16/3, Bộ trưởng Năng lượng Thái Lan Auttapol Rerkpiboon đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp với các nhà kinh doanh dầu mỏ và đại diện các nhà máy lọc dầu để giải quyết tình trạng chậm trễ phân phối khiến một số trạm xăng tạm thời không có nhiên liệu.
Cuộc họp đã nhất trí đẩy nhanh việc giao hàng bằng cách triển khai thêm xe chở nhiên liệu, tăng tần suất giao hàng và tăng khối lượng nhiên liệu vận chuyển từ các kho chứa đến các khu vực bị ảnh hưởng.
Bộ trưởng nhấn mạnh rằng sự phối hợp chặt chẽ giữa tất cả các ngành liên quan sẽ giúp khôi phục nguồn cung bình thường nhanh nhất có thể, đồng thời kêu gọi người dân không hoảng loạn, đảm bảo rằng nguồn dự trữ năng lượng của Thái Lan vẫn đủ.
Theo kế hoạch, Bộ Thương mại Thái Lan sẽ trình lên Nội các các biện pháp giúp người tiêu dùng đối phó với giá nhiên liệu tăng cao trong ngày 17/3.
Trong khi đó, Chính phủ Sri Lanka thông báo sẽ tạm thời áp dụng chế độ tuần làm việc 4 ngày đối với khu vực công như một biện pháp dự phòng nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu.
Từ ngày 18/3, Chính phủ Sri Lanka quy định thứ Tư hằng tuần sẽ là ngày nghỉ lễ toàn quốc. Quyết định này được đưa ra sau cuộc họp khẩn cấp, do Tổng thống Anura Kumara Dissanayake triệu tập, với sự tham gia của các cơ quan nhà nước nhằm thảo luận các phương án bảo đảm duy trì hoạt động của bộ máy công quyền và các dịch vụ công trong trường hợp nguồn cung nhiên liệu bị gián đoạn.
Biện pháp này sẽ áp dụng đối với các cơ quan hành chính nhà nước, hệ thống trường học, đại học và ngành tư pháp. Tuy nhiên, các lĩnh vực thiết yếu như y tế, cảng biển, cấp nước và hải quan vẫn duy trì lịch làm việc bình thường nhằm bảo đảm hoạt động kinh tế-xã hội không bị gián đoạn. Chính phủ Sri Lanka cũng kêu gọi khu vực tư nhân cân nhắc áp dụng mô hình làm việc tương tự để góp phần tiết kiệm nhiên liệu trong toàn xã hội.
Cùng với biện pháp điều chỉnh lịch làm việc, Sri Lanka đang triển khai một loạt biện pháp nhằm quản lý nhu cầu năng lượng. Tuần trước, chính phủ đã tăng giá bán lẻ nhiên liệu nhằm hạn chế tình trạng tích trữ, đồng thời triển khai hệ thống phân phối nhiên liệu theo định mức từ ngày 15/3.
Người dân cũng được khuyến cáo sử dụng nhiên liệu tiết kiệm và hạn chế các hoạt động tiêu thụ năng lượng không cần thiết.
Bên cạnh đó, Sri Lanka cũng đang tiến hành đàm phán với Ấn Độ và Nga nhằm bảo đảm nguồn cung dầu mỏ ổn định trong thời gian tới./.
Tắc nghẽn tại eo biển Hormuz, các quốc gia vùng Vịnh cắt giảm sản lượng dầu
Xung đột tại Trung Đông đã khiến eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp nối Vịnh Ba Tư với các vùng biển mở, gần như đóng cửa đối với giao thương hàng hải.
