Xung đột tại Trung Đông đang làm giá dầu và khí đốt tăng mạnh, tạo áp lực lên nền kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, theo phân tích mới nhất của Ngân hàng Goldman Sachs, cú sốc này nhiều khả năng sẽ không dẫn đến một cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng diện rộng như những gì thế giới đã chứng kiến trong đại dịch COVID-19.
Các nhà kinh tế của Goldman Sachs nhận định rằng tác động chính của cuộc xung đột sẽ tập trung vào lĩnh vực năng lượng.
Giá dầu tăng cao được dự báo sẽ làm giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu khoảng 0,3% GDP, đồng thời đẩy lạm phát tổng thể tăng thêm khoảng 0,5-0,6 điểm phần trăm trong năm tới.
Đối với lạm phát lõi, mức ảnh hưởng được đánh giá là khiêm tốn hơn, chỉ khoảng 0,1-0,2 điểm phần trăm. Điều này cho thấy tác động của xung đột tại Trung Đông chủ yếu đến từ chi phí năng lượng, thay vì lan rộng sang toàn bộ nền kinh tế.
Một yếu tố then chốt mà Goldman Sachs nhấn mạnh là vai trò của eo biển Hormuz. Đây là điểm thắt cổ chai chiến lược, nơi phần lớn dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư phải đi qua để đến các thị trường toàn cầu. Nếu tuyến hàng hải này bị đóng hoặc gián đoạn nghiêm trọng, các tác động kinh tế có thể trở nên lớn hơn đáng kể.
Tuy nhiên, Goldman Sachs cho rằng ngay cả trong kịch bản căng thẳng, cú sốc hiện tại vẫn mang tính cục bộ hơn so với đại dịch COVID-19. Trong đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn trên diện rộng, từ sản xuất, vận chuyển cho đến tiêu thụ hàng hóa.
Ngược lại, xung đột tại Trung Đông chủ yếu ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng, không làm tê liệt hệ thống sản xuất và vận chuyển toàn cầu. Điều này giúp hạn chế nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng quy mô lớn.
Các ngân hàng trung ương trên thế giới hiện đang đặc biệt thận trọng trước nguy cơ lạm phát quay trở lại. Những kinh nghiệm từ đại dịch cho thấy rằng gián đoạn chuỗi cung ứng có thể nhanh chóng đẩy giá cả tăng cao trên diện rộng.
Tuy nhiên, theo Goldman Sachs, vì cú sốc lần này tập trung vào năng lượng, nên phản ứng chính sách có thể được kiểm soát tốt hơn. Các nhà hoạch định chính sách có thể tập trung vào việc điều tiết lạm phát mà không phải đối diện với sự đứt gãy toàn diện của nền kinh tế.
Nhìn chung, Goldman Sachs kết luận rằng mặc dù xung đột tại Trung Đông sẽ tạo ra áp lực đáng kể lên giá năng lượng và lạm phát, nhưng khả năng xảy ra một cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu như thời kỳ COVID-19 là thấp, trừ khi eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài./.
Mỹ nới kiểm soát, cho phép tàu dầu Iran đi qua Eo biển Hormuz
Mỹ cho phép tàu chở dầu Iran đi qua Eo biển Hormuz nhằm duy trì lưu thông năng lượng, trong bối cảnh lưu lượng vận chuyển giảm mạnh và thị trường năng lượng toàn cầu chịu tác động từ xung đột khu vực.
