XUNG ĐỘT ISRAEL-HAMAS

Phiên họp đầu tiên của Ủy ban kỹ trị Gaza diễn ra tại Ai Cập với mục tiêu giảm nhẹ khủng hoảng nhân đạo, tuy nhiên tiến trình vận hành gặp khó do bất đồng liên quan vai trò của Chính quyền Palestine.

Phong trào Hamas tuyên bố sẵn sàng bàn giao quản lý dân sự tại Gaza cho Ủy ban kỹ trị Palestine, cơ quan được thành lập theo đề xuất của Mỹ nhằm quản lý vùng lãnh thổ này trong giai đoạn chuyển tiếp.

Hàng chục nhân vật có tiếng nói người Palestine đã nhận được thư mời tham gia một ủy ban kỹ trị dự kiến sẽ quản lý các hoạt động dân sự thường nhật tại Dải Gaza.

Mỹ tuyên bố khởi động giai đoạn 2 trong kế hoạch 20 điểm của Tổng thống Trump nhằm chấm dứt xung đột Gaza, chuyển từ lệnh ngừng bắn sang giải giáp quân sự, quản trị kỹ trị và tái thiết.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ công bố trong tuần này thành phần của Hội đồng Hòa bình, cơ quan có nhiệm vụ giám sát Ủy ban kỹ trị Palestine.

Hamas quyết định giải thể toàn bộ các cơ quan chính quyền do phong trào này điều hành tại Gaza, và chuẩn bị chuyển giao trách nhiệm quản lý cho một ủy ban hành chính độc lập đang được thành lập.

Lực lượng Phòng vệ Israel đã xây dựng kế hoạch tấn công mới nhằm mở rộng vùng kiểm soát ở Gaza từ tháng Ba tới, trong khi Mỹ giữ vai trò then chốt quyết định chiến dịch có được kích hoạt hay không.

Báo cáo của OHCHR cho rằng Israel đang vi phạm luật pháp quốc tế khi áp dụng hai hệ thống pháp lý khác nhau tại Bờ Tây, dẫn tới tình trạng phân biệt đối xử có hệ thống với người Palestine.

Ngày 4/1, Ngoại trưởng Ai Cập Abdelatty đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan để thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza và hàng loạt vấn đề khu vực cùng quan tâm.

Trong bối cảnh căng thẳng khu vực chưa hạ nhiệt, Thủ tướng Israel Netanyahu phát đi cảnh báo cứng rắn nhằm vào Iran và Hamas, nhấn mạnh nguy cơ leo thang xung đột nếu các “lằn ranh đỏ” bị vượt qua.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống nước chủ nhà Donald Trump đã nhất trí đặt thời hạn 2 tháng để Phong trào Hồi giáo Hamas tiến hành giải giáp vũ khí.

Khoảng 1,3 triệu người ở Gaza vẫn “cần được hỗ trợ khẩn cấp về nơi ở”, hơn một nửa số cơ sở y tế chỉ hoạt động một phần và thiếu nghiêm trọng trang thiết bị, vật tư y tế...

Hai bên đã thảo luận giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza, bao gồm việc triển khai trên thực địa, vai trò của Israel sau xung đột và các biện pháp ngăn chặn Hamas tái vũ trang.

Đề xuất mở cửa khẩu Rafah theo hai chiều của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã vấp phải phản đối gay gắt từ các đối tác cực hữu trong liên minh cầm quyền, buộc ông phải rút lại kế hoạch này.

Truyền thông Israel cho biết khả năng Thổ Nhĩ Kỳ triển khai binh sỹ tới Dải Gaza hậu xung đột đang được cân nhắc, trong bối cảnh Mỹ thúc đẩy cơ chế ổn định và quản trị mới tại vùng lãnh thổ này.

Ba quan chức của Hy Lạp đã tham gia Trung tâm Điều phối Dân sự-Quân sự, giám sát và điều phối công tác triển khai thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza, đặt tại thành phố Kiryat Gat, miền Nam Israel.

Vụ phá dỡ quy mô lớn nhất năm 2025 của Israel tại Đông Jerusalem đã khiến khoảng 100 người rơi vào cảnh vô gia cư, tiếp tục làm nóng tranh chấp tại một trong những khu vực nhạy cảm nhất Jerusalem.

Bộ trưởng Tài chính Israel khẳng định chính phủ nước này sẽ tiếp tục mở rộng xây dựng và định cư tại khu vực mà ông gọi là "vùng đất tổ tiên."

Đặc phái viên Mỹ cho hay các bên trung gian ủng hộ việc sớm thành lập và đưa vào vận hành Hội đồng Hòa bình - được xem là cơ chế chuyển tiếp giám sát quản trị dân sự, an ninh và tái thiết tại Gaza.

Hai bên đã trao đổi về các bước cần thực hiện nhằm ngăn chặn những hành động mà họ cho là Israel vi phạm lệnh ngừng bắn, thảo luận những biện pháp cần thiết để giải quyết các vấn đề còn tồn tại.

Theo tổ chức nhân đạo Oxfam, tuy nạn đói ở Gaza đã qua thời kỳ đỉnh điểm, nhưng mức độ thiếu ăn hiện nay vẫn “đáng báo động và hoàn toàn có thể ngăn chặn” nếu các rào cản viện trợ được tháo gỡ.

Hamas đang xúc tiến các nỗ lực tổ chức đàm phán gián tiếp tại Ai Cập hoặc Qatar với sự tham gia của các bên trung gian nhằm thúc đẩy triển khai giai đoạn 2 của thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza.

Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ đầu tháng 10 nhưng thực tế ở Gaza lại khác xa những dòng thông báo ngoại giao khi bom vẫn rơi, nhà vẫn cháy, bệnh viện vẫn tràn ngập những tiếng kêu cứu.

Trưởng đoàn đàm phán Hamas xác nhận chỉ huy cấp cao Sa'ad thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel hôm 13/12, gọi đây là vụ ám sát nghiêm trọng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

Các hoạt động viện trợ của Thổ Nhĩ Kỳ diễn ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế tiếp tục kêu gọi tăng cường hỗ trợ nhân đạo cho Gaza, do tình hình nhân đạo "vẫn nghiêm trọng" dù giao tranh đã tạm lắng.

Israel bác bỏ nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc kêu gọi hợp tác với UNRWA, cho rằng cơ quan này bị Hamas thâm nhập và không còn phù hợp để triển khai hoạt động nhân đạo.

Giới chức y tế địa phương cho biết hơn 300 người Palestine đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza giữa Israel và Hamas có hiệu lực ngày 10/10.

Quân đội Israel (IDF) mô tả ông Sa’ad là “một trong những kiến trúc sư” của vụ tập kích ngày 7/10/2023 vào Israel, sự cố đã châm ngòi cho cuộc chiến ở Dải Gaza.

Theo IOM, gần 795.000 người đang đối mặt với nguy cơ lũ lụt nghiêm trọng ở các khu vực đổ nát và trũng thấp ở Gaza, nơi các gia đình đang sinh sống trong những nơi trú ẩn không an toàn.

Mỹ yêu cầu Israel chịu toàn bộ chi phí và nhiệm vụ dọn dẹp đổ nát ở Gaza, ước khoảng 310 triệu USD, trong bối cảnh các nước trung gian, như Qatar, tuyên bố không tài trợ tái thiết.