Một máy bay của hãng Cubana de Aviacion. (Nguồn: capitolhillcubans.com)

Ngày 16/12, Mỹ và Cuba đã đạt được thỏa thuận sơ bộ về việc khôi phục các chuyến bay thương mại. Dự kiến một văn kiện chính thức sẽ được ký kết trước khi năm 2015 kết thúc. 

Hãng tin AP dẫn nguồn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết hai nước đã có những tiến triển trong quá trình đàm phán và có thể hoàn tất trong ít ngày tới.

Giới phân tích cho rằng thỏa thuận sắp đạt được này sẽ tạo điều kiện cho các hãng hàng không Mỹ mở đường bay tới Cuba chỉ trong vài tháng. Đây sẽ trở thành thỏa thuận thương mại lớn nhất giữa hai nước kể từ khi tiến trình bình thường hóa quan hệ được khởi động một năm trước.

Hiện tại các hãng hàng không Mỹ đã có khoảng trên 20 chuyến bay/tuần tới Cuba theo dạng đặt hàng (charter). Tuy nhiên, đây không phải các chuyến bay thương mại - nói cách khác là không được bán trực tiếp cho khách hàng và chỉ những người thuộc diện 12 hạng công dân Mỹ được phép thăm Cuba (theo quy định của Mỹ) mới được đăng ký sử dụng dịch vụ này.

Do Cuba cũng muốn hãng hàng không của mình được quyền mở đường bay tới Mỹ, nên hiện tại hai bên vẫn còn vướng mắc về hai điểm là tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật do Mỹ đề ra khá cao so với đội máy bay tương đối cũ của Cuba và quy định của Mỹ về việc tịch thu các tài sản thuộc quyền sở hữu của Nhà nước Cuba do hai bên vẫn còn vướng mắc về tài sản tịch biên.

Để giải quyết vấn đề thứ hai, trưởng đoàn đàm phán của Mỹ Alex Lee cho biết Hãng hàng không quốc gia Cubana de Aviación của Cuba có thể mở chuyến bay liên doanh với một hãng hàng không Mỹ, rất có thể là American Airlines.

Trong phiên họp đầu tiên của Ủy ban song phương hồi cuối tháng 11, trưởng đoàn đàm phán Cuba Josefina Vidal từng cho biết hai bên đang tiến tới ký kết “gói thỏa thuận” đầu tiên gồm bốn lĩnh vực cụ thể: môi trường, chống buôn bán ma túy, bưu chính và hàng không.

Cho tới nay hai nước đã ký kết được ba trong số này - gồm thỏa thuận về cùng bảo vệ sinh thái biển, trao đổi thông tin trực tiếp về tội phạm qua Interpol và khôi phục thí điểm dịch vụ bưu chính trực tiếp - và hiện chỉ còn thỏa thuận về hàng không dân dụng./.