Tổng cụcĐường bộ Việt Nam đã trình dự thảo Đề án quỹ bảo trì đường bộ với 3phương án thu Quỹ Bảo trì đường bộ (thay vì 2 phương án như trướcđây) để Bộ Giao thông Vận tải xem xét và trình Chính phủ phêduyệt.
Theo đó, Tổng Cục Đường bộ đưa ra 3 phương án để thukhoảng 12.000 tỷ đồng cho Quỹ Bảo trì đường bộ mỗi năm: phương án 1, thutrực tiếp trên đầu phương tiện ôtô, xe máy; từ ngân sách nhà nước cấpgián tiếp qua tỷ lệ % trên giá xăng, dầu diesel và cấp trực tiếp bổ sungcho đủ nhu cầu vốn bảo trì đường bộ.
Hiện cả nước cókhoảng 1.256.000 xe ôtô đã được kiểm định (số liệu đăng kiểm tháng10/2010) và trên 31 triệu xe môtô đang lưu hành. Với mức thu trực tiếptrên đầu 1 ôtô con khoảng 100 USD/năm, tương đương 180.000 đồng/tháng.Chủ phương tiện sẽ trả theo tháng hoặc kỳ kiểm định của phương tiện hoặcmua cho cả năm. Dự kiến sẽ thu được gần 4.500 tỷ đồng/năm phí trênđầu ôtô.
Trong khi đó, phí thu trực tiếp trên đầu phương tiện môtô, xemáy dự tính mỗi năm 80.000 đồng/xe môtô dưới 100 cm3, 100.000 đồng/xemôtô 100-175cm3, 120.000 đồng/xe môtô trên 175 cm3. Dự kiến thu được1.520 tỷ đồng/năm.
Với nguồn thu theo tỷ lệ % trên giá xăngdầu, mức đề xuất là 1.000 đồng/lít xăng và 170 đồng/lít diesel, mỗi nămsẽ thu được khoảng 4.936 tỷ đồng.
Theo tính toán, nhu cầu bảotrì đường bộ mỗi năm, ở thời điểm tháng 12/2010, cần tối thiểu 6.700 tỷđồng cho hệ thống quốc lộ và 5.500 tỷ đồng cho đường địa phương. Nhưvậy, cùng với các nguồn thu nói trên, Ngân sách Nhà nước cần cấp 1.817tỷ đồng/năm bổ sung trực tiếp cho quỹ.
Phương án 2 gồm các khoảnthu trực tiếp từ đầu phương tiện cơ giới đường bộ (chỉ thu với ôtô), từngân sách nhà nước cấp gián tiếp qua thuế nhập khẩu xăng, dầu diesel vàcấp bổ sung trực tiếp cho đủ nhu cầu. Phương án này dự tính thu quaxăng dầu với mức phí đề xuất là 1.000 đồng/lít xăng thông thường, 330đồng/lít dầu diesel.
Phương án 3 sẽ thu trực tiếp từ đầuphương tiện cơ giới đường bộ (cả ôtô và môtô) khoảng 5.987 tỷ đồng/nămvà ngân sách nhà nước cấp bổ sung cho đủ hoạt động khoảng 6.213 tỷđồng/năm.
Theo Tổng Cục Đường bộ, phương án 1 kết hợp nhiềunguồn thu, huy động sự đóng góp của xã hội song người sử dụng phươngtiện cơ giới đường bộ phải chịu đồng thời nhiều khoản thu, đồng thời thuphí sử dụng đường của phương tiện môtô có khó khăn có khả năng bị thấtthu ở đối tượng này.
Phương án 2 sẽ giảm bớt gánh nặng ngân sách bởi chỉphải đảm nhận một phần chi phí. Việc thu thêm 1.000 đồng/lít xăng và330 đồng/lít dầu diesel là có thể chấp nhận được.
Phương án 3sẽ đảm bảo được công bằng giữa các đối tượng chịu phí sử dụng đường bộ,hạn chế tác động gây lạm phát nhưng lại gặp khó khăn do mức huy độngcác nguồn lực từ người sử dụng đường vào quỹ thấp nên số phải cấp từnguồn ngân sách nhiều. Chi phí tổ chức thu cũng ở mức khá cao và việcthu đối với mô tô, xe máy rất khó khăn.
Từ phân tích trên,Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải trình Chính phủcho áp dụng phương án 2 để tạo quỹ sửa đường. Với phương án này, quỹbảo trì sẽ có 4.467 tỷ đồng/năm từ phí trên đầu ôtô, 5.765 tỷ đồng/nămtừ thuế xăng dầu (1.000 đồng/lít xăng và 330 đồng/lít dầu diesel - khônghoàn lại cho các ngành nghề khác cùng sử dụng diesel) và 1.968 tỷđồng/năm ngân sách cấp trực tiếp.
Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hộiVận tải ôtô Việt Nam, ông Nguyễn Mạnh Hùng lại cho rằng, phương án 2vẫn khiến cho các phương tiện giao thông đường bộ phải đóng nhiều loạiphí như phí trên đầu phương tiện, phụ thu từ xăng dầu và phí qua trạmthu phí BOT.
Do đó, phương án 3 là phương án phù hợp nhấtbởi có thể giảm tối đa các chi phí phải đóng góp cho người dân, khắcphục được tình trạng một xe phải đóng nhiều loại phí cho ngành đường bộ./.
Theo đó, Tổng Cục Đường bộ đưa ra 3 phương án để thukhoảng 12.000 tỷ đồng cho Quỹ Bảo trì đường bộ mỗi năm: phương án 1, thutrực tiếp trên đầu phương tiện ôtô, xe máy; từ ngân sách nhà nước cấpgián tiếp qua tỷ lệ % trên giá xăng, dầu diesel và cấp trực tiếp bổ sungcho đủ nhu cầu vốn bảo trì đường bộ.
Hiện cả nước cókhoảng 1.256.000 xe ôtô đã được kiểm định (số liệu đăng kiểm tháng10/2010) và trên 31 triệu xe môtô đang lưu hành. Với mức thu trực tiếptrên đầu 1 ôtô con khoảng 100 USD/năm, tương đương 180.000 đồng/tháng.Chủ phương tiện sẽ trả theo tháng hoặc kỳ kiểm định của phương tiện hoặcmua cho cả năm. Dự kiến sẽ thu được gần 4.500 tỷ đồng/năm phí trênđầu ôtô.
Trong khi đó, phí thu trực tiếp trên đầu phương tiện môtô, xemáy dự tính mỗi năm 80.000 đồng/xe môtô dưới 100 cm3, 100.000 đồng/xemôtô 100-175cm3, 120.000 đồng/xe môtô trên 175 cm3. Dự kiến thu được1.520 tỷ đồng/năm.
Với nguồn thu theo tỷ lệ % trên giá xăngdầu, mức đề xuất là 1.000 đồng/lít xăng và 170 đồng/lít diesel, mỗi nămsẽ thu được khoảng 4.936 tỷ đồng.
Theo tính toán, nhu cầu bảotrì đường bộ mỗi năm, ở thời điểm tháng 12/2010, cần tối thiểu 6.700 tỷđồng cho hệ thống quốc lộ và 5.500 tỷ đồng cho đường địa phương. Nhưvậy, cùng với các nguồn thu nói trên, Ngân sách Nhà nước cần cấp 1.817tỷ đồng/năm bổ sung trực tiếp cho quỹ.
Phương án 2 gồm các khoảnthu trực tiếp từ đầu phương tiện cơ giới đường bộ (chỉ thu với ôtô), từngân sách nhà nước cấp gián tiếp qua thuế nhập khẩu xăng, dầu diesel vàcấp bổ sung trực tiếp cho đủ nhu cầu. Phương án này dự tính thu quaxăng dầu với mức phí đề xuất là 1.000 đồng/lít xăng thông thường, 330đồng/lít dầu diesel.
Phương án 3 sẽ thu trực tiếp từ đầuphương tiện cơ giới đường bộ (cả ôtô và môtô) khoảng 5.987 tỷ đồng/nămvà ngân sách nhà nước cấp bổ sung cho đủ hoạt động khoảng 6.213 tỷđồng/năm.
Theo Tổng Cục Đường bộ, phương án 1 kết hợp nhiềunguồn thu, huy động sự đóng góp của xã hội song người sử dụng phươngtiện cơ giới đường bộ phải chịu đồng thời nhiều khoản thu, đồng thời thuphí sử dụng đường của phương tiện môtô có khó khăn có khả năng bị thấtthu ở đối tượng này.
Phương án 2 sẽ giảm bớt gánh nặng ngân sách bởi chỉphải đảm nhận một phần chi phí. Việc thu thêm 1.000 đồng/lít xăng và330 đồng/lít dầu diesel là có thể chấp nhận được.
Phương án 3sẽ đảm bảo được công bằng giữa các đối tượng chịu phí sử dụng đường bộ,hạn chế tác động gây lạm phát nhưng lại gặp khó khăn do mức huy độngcác nguồn lực từ người sử dụng đường vào quỹ thấp nên số phải cấp từnguồn ngân sách nhiều. Chi phí tổ chức thu cũng ở mức khá cao và việcthu đối với mô tô, xe máy rất khó khăn.
Từ phân tích trên,Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải trình Chính phủcho áp dụng phương án 2 để tạo quỹ sửa đường. Với phương án này, quỹbảo trì sẽ có 4.467 tỷ đồng/năm từ phí trên đầu ôtô, 5.765 tỷ đồng/nămtừ thuế xăng dầu (1.000 đồng/lít xăng và 330 đồng/lít dầu diesel - khônghoàn lại cho các ngành nghề khác cùng sử dụng diesel) và 1.968 tỷđồng/năm ngân sách cấp trực tiếp.
Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hộiVận tải ôtô Việt Nam, ông Nguyễn Mạnh Hùng lại cho rằng, phương án 2vẫn khiến cho các phương tiện giao thông đường bộ phải đóng nhiều loạiphí như phí trên đầu phương tiện, phụ thu từ xăng dầu và phí qua trạmthu phí BOT.
Do đó, phương án 3 là phương án phù hợp nhấtbởi có thể giảm tối đa các chi phí phải đóng góp cho người dân, khắcphục được tình trạng một xe phải đóng nhiều loại phí cho ngành đường bộ./.
Đức Dũng (TTXVN/Vietnam+)
