Cuộc đời của cựu Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-Jung, một "chính trị gia lớn"theo như miêu tả của đương kim Tổng thống Lee Myung-bak - gắn liền với nhữngbiến cố lịch sử không chỉ trên bán đảo Triều Tiên mà cả khu vực Đông Bắc Átrong suốt 8 thập niên qua.
Ông Kim Dae-Jung sinh ngày 6/1/1924 tại một quê thuộc tỉnh Jeolla, tronggiai đoạn Triều Tiên bị Nhật Bản đô hộ. Ông đã trải qua cuộc chiến tranhgiữa hai miền Triều Tiên, trải nghiệm những xung đột về tư tưởng, chia rẽquốc gia, tiến trình đầu tranh vì nền dân chủ và bước vào giai đoạn tậptrung tăng trưởng kinh tế.
Trong cuốn sách nổi tiếng của Arnold J. Toynbee mang tựa đề "Thách thứcvà phản ứng", tác giả đã khắc họa một cách sâu sắc tính cách của cựuTổng thống Kim, đặc biệt là cuộc đời đầy sóng gió với hàng chuỗi những biếncố.
Ông từng bị bắt giam và bị kết án tử hình 1979 song đã may mắn được giảithoát sau sự kiện nổi dậy Gwangju. Trong suốt 50 theo đuổi sự nghiệp chínhtrị, ông Kim đã ba lần thất bại trong các cuộc bầu cử Tổng thống trước khigiành được chiến thắng năm 1997.
Chiến thắng của ông trong cuộc bầu cử 1997 có ý nghĩa đặc biệt bởi đó là lầnđầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc có một cuộc chuyển giao quyền lực hòa bìnhtừ đảng cầm quyền sang phe đối lập.
Trong sự nghiệp của mình, người ta nhớ tới cựu Tổng thống Kim Dae-Jung vớichính sách "Ánh dương", với chủ trương không trả đũa chính trị thông quaviệc ân xá cho hai cựu Tổng thống tiền nhiệm là Chun Doo-hwan và RohTae-woo.
Trong giai đoạn cầm quyền, ông cũng nỗ lực vì sự bình đẳng nam-nữ ở Hàn Quốcthông qua việc thành lập Bộ Bình đẳng giới. Cựu Tổng thống Kim cũng là ngườichủ trương đẩy mạnh phát triển kinh tế, xóa bỏ ngăn cách vùng miền. Ông từngđặt mục tiêu đưa Hàn Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ 8 trên thế giới.
Với chính sách "Ánh dương", cựu Tổng thống Kim Dae-Jung từng đề ra phươngchâm thống nhất theo ba giai đoạn gồm: thống nhất, tự chủ, hòa bình và dânchủ.
Trong giai đoạn 1, hai miền Triều Tiên sẽ thành lập thống nhất thành liênbang; giai đoạn 2, liên bang sẽ bao gồm chính quyền tự trị các khu vực Bắcvà Nam; tiến tới giai đoạn ba hai miền có thể chọn một trong hai phương thứcthành lập một chính phủ trung ương tập quyền hoặc chính phủ tự trị theo khuvực.
Ông Kim Dae-Jung giữ cương vị Tổng thống Hàn Quốc trong giai đoạn từ1998-2003. Trong nhiệm kỳ của mình, tháng 6/2000, ông đã tiến hành cuộc gặpthượng đỉnh liên Triều lịch sử với nhà lãnh đạo tối cao Cộng hòa Dân chủNhân dân Triều Tiên Kim Jong-il. Sự kiện này mở ra tiến trình hòa giải, hòahợp giữa hai miền Triều Tiên trong suốt gần 1 thập kỷ sau đó.
Cũng trong nhiệm kỳ của mình, ông đã đưa Hàn Quốc thoát khỏi cuộc khủnghoảng kinh tế châu Á 1997-1998.
Năm 2000, cựu Tổng thống Kim đã được nhận giải thưởng Nobel Hòa bình vìnhững đóng góp không ngừng nghỉ trong việc đấu tranh cho nền dân chủ và thúcđẩy tiến trình hòa giải trên bán đảo Triều Tiên.
Cựu Tổng thống Kim Dae-Jung phải nhập viện ngày 13/7 sau khi có triệu chứngviêm phổi nặng. Ba ngày sau đó ông phải dùng máy trợ thở và phải phẫu thuậtmở khí quản để thở.
Theo nguồn tin từ bệnh viện, từ chiều 17/8, tình trạng sức khỏe của cựu Tổngthống Kim đột ngột xấu đi, nhịp tim bị ngắt quãng.
Các bác sĩ đã áp dụng các biện pháp điều trị tích cực song ông đã không quakhỏi. Cựu Tổng thống Kim Dae-Jung qua đời lúc 1 giờ 43 phút (giờ địa phương)tại bệnh viện Serverance ở thủ đô Seoul, thọ 85 tuổi.
Chính phủ Hàn Quốc đang tham vấn gia đình cựu Tổng thống Kim Dae-Jung để tổchức tang lễ cho ông.
Tin từ Phủ Tổng thống cho biết Tổng thống Lee Myung-bak đã chỉ thị cho cáccấp liên quan chuẩn bị tối đa về nghi thức tang lễ.
Hãng tin Yonhap dẫn lời quan chức thuộc Bộ an ninh và hành chính công chobiết nghi thức tang lễ sẽ được quyết định muộn nhất trong phiên họp nội cácngày 19/8 sau khi đã tham vấn ý kiến gia đình cựu Tổng thống.
Nhiều khả năng, chính phủ Hàn Quốc sẽ tổ chức "tang lễ quốc dân" cho cố Tổngthống Kim Dae-Jung, tương đương với mức vừa tổ chức cho cố Tổng thống RohMoo-hyun.
Theo thông lệ, Hàn Quốc thường tổ chức "tang lễ quốc gia" và "tang lễ quốcdân" cho các cựu tổng thống. Tang lễ quốc gia kéo dài tới 9 ngày, toàn quốctreo cờ rủ và ngày đưa tang sẽ là ngày nghỉ trên toàn quốc. Tang lễ quốc dânkèo dài trong 7 ngày nhưng ngày đưa tang không phải là ngày nghỉ toàn quốc.
Trong lịch sử, Hàn Quốc mới chỉ tổ chức "tang lễ quốc gia" cho Tổng thốngPark Chung-hee khi ông này bị ám sát lúc đang tại nhiệm năm 1979./.
Khánh Vân (Vietnam+)