Trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, vai trò và vị thế của cơ quan lập pháp Việt Nam đang thu hút sự chú ý của giới quan sát quốc tế.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur, ông Enzo Sim Hong Jun - nhà nghiên cứu lịch sử và quốc phòng Đông Nam Á - đã đưa ra những phân tích sâu sắc về những thành tựu của Quốc hội khóa XV và triển vọng của nhiệm kỳ tới.
Nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2026, Quốc hội khóa XV đã hoạt động trong một bối cảnh thế giới đầy biến động, từ sự phục hồi chậm chạp sau đại dịch COVID-19 đến những thách thức về biến đổi khí hậu và xung đột địa chính trị khó lường.
Tuy nhiên, theo đánh giá của ông Enzo, đây là giai đoạn mà Quốc hội Việt Nam đã thể hiện tinh thần chủ động, đổi mới và đạt được những thành tựu quan trọng, định hướng đất nước phát triển kinh tế mạnh mẽ và ổn định chính trị.
Một trong những dấu ấn nổi bật nhất là việc triển khai diễn đàn giám sát đầu tiên, giúp tăng cường tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm giải trình trước người dân.
Thông qua diễn đàn này, các vấn đề gây bức xúc như quản lý kinh tế-xã hội, giải quyết khiếu nại của công dân và bảo vệ môi trường đã được xử lý hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, chương trình xây dựng luật pháp 5 năm của Quốc hội được thông qua đã đảm bảo tính khả thi và thống nhất trong hệ thống pháp luật dài hạn.
Quốc hội khóa XV cũng ghi dấu ấn với việc đặt người dân và doanh nghiệp vào trung tâm của các chính sách, giúp tháo gỡ các "điểm nghẽn" và giải phóng nguồn lực sản xuất.
Việc rà soát và sửa đổi các văn bản pháp luật chồng chéo, cùng với việc hiến định hóa các chủ trương lớn của Đảng về tinh gọn bộ máy, đã nâng cao đáng kể hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Trong nỗ lực hướng tới một "Quốc hội số," Việt Nam đã đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng số và các nền tảng chuyên dụng để hiện đại hóa hoạt động, từ đó tăng cường tính minh bạch. Đây là bước đi chiến lược để thích ứng với kỷ nguyên công nghệ và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của cử tri.
Trên bình diện quốc tế, theo ông Enzo, ngoại giao nghị viện đã trở thành một mũi nhọn sắc bén. Quốc hội Việt Nam đã tích cực thúc đẩy quan hệ với các đối tác khu vực và quốc tế thông qua cả cơ chế song phương và đa phương.
Đặc biệt, sự gắn kết chặt chẽ giữa Quốc hội Việt Nam và Malaysia đã trở thành một hình mẫu tiêu biểu trong khu vực. Mặc dù có hệ thống chính trị khác nhau, hai nước đã thành công trong việc học hỏi các thực hành tốt nhất về lập pháp và quản trị, từ đó củng cố nền tảng dân chủ và mở rộng không gian hợp tác.
Việc nâng cấp quan hệ Việt Nam-Malaysia lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 11/2024 đã mở ra một giai đoạn mới cho hợp tác liên nghị viện.
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim từng nhấn mạnh rằng mối quan hệ chặt chẽ giữa hai quốc gia là "chất xúc tác" cho sự vững mạnh của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Sự hợp tác này không chỉ mang lại lợi ích song phương mà còn góp phần quan trọng vào khuôn khổ Hội đồng Liên nghị viện ASEAN (AIPA), thúc đẩy sự hội nhập nghị viện khu vực.
Nhà nghiên cứu Enzo nhận định việc tăng cường hợp tác nghị viện giúp Việt Nam và các đối tác giảm sự phụ thuộc vào các cường quốc, từ đó củng cố vai trò trung tâm và sự trung lập của ASEAN.
Trong một môi trường địa chính trị biến động với sự cạnh tranh gay gắt giữa các nước lớn, việc duy trì quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác chặt chẽ với các nền kinh tế mới nổi trong khu vực Nam Bán cầu như Malaysia là yếu tố then chốt để Việt Nam tránh được những tác động tiêu cực từ sự không chắc chắn toàn cầu.
Theo ông Enzo, Quốc hội Việt Nam đã và đang tạo ra khung pháp lý vững chắc cho sự hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như ngành công nghiệp Halal, kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lượng sạch. Đây là những lĩnh vực mà Việt Nam và Malaysia có thế mạnh bổ sung cho nhau, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hằng năm khoảng 10%, phấn đấu trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại có thu nhập trung bình cao. Để đạt được tầm nhìn này, ông Enzo nhấn mạnh vai trò của Quốc hội khóa XVI là cực kỳ quan trọng trong việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và thúc đẩy các cam kết quốc tế.
Bên cạnh đó, quan hệ nghị viện sẽ càng thắt chặt hơn thông qua việc tăng cường trao đổi đoàn, chính thức hóa các thỏa thuận hợp tác và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương như AIPA, Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU) và Diễn đàn Nghị viện châu Á-Thái Bình Dương (APPF).
Ông Enzo khẳng định chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Malaysia năm 2025 để tham dự AIPA-46 là một minh chứng điển hình cho sự chủ động và trách nhiệm của Việt Nam trong việc định hình tương lai khu vực./.