Ở tuổi ngoại bát tuần, bà Nguyễn Thị Xuân Phượng vẫn bươn bả khắp Á cùngÂu. Theo dấu chân bà, nhiều họa sỹ trẻ Việt Nam và tác phẩm của họ đã có mặt ở Singapore, Paris (Pháp), London (Anh) và cả thủ đô Washington của Mỹ.
Thoát ratừ tháp ngà nghệ thuật vây hãm chính mình, họ đem sắc màu vắt qua biên giới,giúp bạn bè quốc tế khám phá và hiểu thêm về đất nước, con người Việt Nam.
Gặp bà tại Hongkong (Trung Quốc) trong dịp kỷ niệm lần thứ 65 ngày Quốckhánh Việt Nam và 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội, là lần đầu tiên tôi được diệnkiến người phụ nữ vốn nghe danh đã lâu.
Đối với bà, Hongkong tuy không còn là nơi xa lạ trên những nẻo đường viễndu, nhưng đây lại là lần đầu tiên bà mang tranh Việt Nam tới để giới thiệu. Vẫncòn nguyên cảm xúc của chuyến mang tranh “đấm” xứ người đầu tiên cách đây 20năm, bà tâm sự: “Hồi hộp lắm! Lần nào cũng vậy.”
Rồi bà lặng lẽ quan sát từng ánh mắt và sự biểu lộ trên nét mặt nhữngngười đến thưởng lãm tranh, mà trong đó không ít là bật ra từ sự sáng tạo củanhững cái tên vô danh ngay cả đối với làng hội họa Việt Nam. Tôi biết, bà đangvỡ òa. Ở khóe mắt người phụ nữ từng một thời là phóng viên chiến trường của ĐàiTruyền hình Việt Nam, lệ đã rịn ra.
Quảng trường Rotunda Exchange ở giữa trung tâm Hongkong rộng là thế mà naysao trở nên chật chội. Ai cũng muốn tới sát để mục kích sở thị lão họa sĩ MaiLong trổ tài vẽ tranh trên lụa. Ai cũng muốn lại gần để chiêm ngưỡng vẻ đẹp đấtnước, con người Việt Nam hiện lên dưới nét cọ của chính những người con ViệtNam.
Ông Michael, một vị khách tham quan ngẩn ngơ trước bức tranh “Mùa hè” củahọa sĩ Dương Ngọc Sơn, nói với tôi đầy vẻ ngạc nhiên: “Tôi cứ ngỡ Việt Nam chỉcó Sáng-Nghiêm-Liên-Phái, ai ngờ sau họ, trong lớp họa sĩ trẻ Việt Nam vẫn cònkhông ít tài năng.”
Bà đã khóc khi nghe được lời nhận xét trên như thể chínhmình đã “thai nghén” ra tác phẩm ấy. Tôi đồ rằng ẩn trong những giọt lệ ấy làniềm vui của người phụ nữ mấy chục năm gắn bó với sự nghiệp nâng đỡ các tài nănghội họa trẻ của Việt Nam.
Từ khi mở phòng tranh vào năm 1990, thay vì mua tranhcủa các họa sỹ nổi tiếng cho dễ bán nhằm quay vòng vốn nhanh, bà đã mạo hiểmhướng tới các họa sỹ trẻ vô danh.
Để phát hiện ra họ, bước chân bà ngang dọc đấtnước, từ Thành phố Hồ Chính Minh, ra Hà Nội, đến với Huế, rồi Hội An. Để họ yêntâm sáng tác, thỏa chí chơi trò tung hứng giữa cọ và mầu, bà sẵn sàng mua hếtnhững bức tranh họ vẽ ra.
Để tạo điều kiện cho họ tiếp xúc với nền hội họa thếgiới, mỗi lần mang tranh ra nước ngoài triển lãm, bà lại dẫn theo vài họa sỹtrẻ, cho họ tham quan các bảo tàng nghệ thuật sở tại nổi tiếng cùng tranh củacác danh họa trưng bày ở đó.
Sau những chuyến đi như vậy, bà cho biết, các họasỹ trẻ đã có những thay đổi tư duy nghệ thuật rất rõ rệt, nét cọ đẹp ra và đậmhồn hơn.
Họa sỹ trẻ Nguyễn Văn Hải vẫn nhớ như in cái ngày mình mới vào Thànhphố Hồ Chí Minh lập nghiệp. Thời gian đầu, cùng chiếc xe đạp cà tàng, anh langthang tìm việc ở hết phòng tranh này đến phòng tranh khác, nhưng chỉ nhận đượccái lắc đầu. May mắn đến với anh khi đang làm phụ tá cho họa sỹ Đỗ Xuân Doãn.
Nhìn tranh của Hải, bà biết chàng họa sỹ trẻ này sẽ có tương lai nếu có điềukiện phát huy. Quả thật, khi được bà giúp đỡ, thoát khỏi gánh nặng cơm áo gạotiền, Hải đã có sự thăng hoa trong sự nghiệp.
Tranh của anh từ chỗ cho không ailấy, giờ đã được mang đi triển lãm ở nước ngoài và bán được hàng ngàn USD mỗi bức.
Nhận xét về “ân nhân” của mình, Hải cho biết: “Cái quý của bà Phượng là luônbiết trân trọng sự sáng tạo của họa sỹ. Bà không bao giờ ép chúng tôi “uốn” cọtheo mong muốn cá nhân. Những ý kiến của bà chỉ mang tính gợi mở của một ngườitrải nghiệm, nhiều năm làm đạo diễn phim, giúp chúng tôi nâng tầm sáng tạo.”
Bàvui vì sự trưởng thành trong nghề nghiệp của Hải cũng như nhiều họa sỹ trẻ khácđược bà giúp đỡ ngay cả khi họ trở nên nổi tiếng và dứt áo bà ra đi. Cuộc đờivốn sắc sắc không không, bà tâm niệm vậy, nên vẫn cứ cặm cụi trên con đường đãchọn. Một lý do quan trọng khác khiến bà gắn bó với sự nghiệp phát triển tàinăng hội họa trẻ là muốn giới thiệu với bạn bè quốc tế về nền nghệ thuật đươngđại Việt Nam nói riêng và đất nước, con người Việt Nam nói chung.
Mang tranhViệt Nam ra nước ngoài triển lãm, bà mới biết nhiều “ông Tây”, bà đầm” chỉ biếtViệt Nam qua chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ, mà chưa hiểu nhiều về 4.000 nămvăn hiến của dân tộc Việt Nam. Thưởng lãm tranh đương đại của Việt Nam, họ ngạcnhiên trước một Việt Nam mộc mạc, yên bình và nhân văn, họ khâm phục sức sángtạo đến kỳ lạ của các họa sỹ trẻ Việt Nam.
Những cảm nghĩ ấy họ lưu lại trêncuốn sổ lưu bút của những lần triển lãm tranh tại nước ngoài do Phòng tranhLotus của bà tổ chức và bà lưu giữ chúng một cách trân trọng. Đó không phải vìngười già thường sống trong hoài niệm, mà bà muốn tạo thêm nguồn động lực đểtiếp tục con đường đã chọn. “Trời còn cho mình sức khỏe, mình còn phải làm việcvà nghĩ ra việc để làm,” bà tâm sự./.
Thoát ratừ tháp ngà nghệ thuật vây hãm chính mình, họ đem sắc màu vắt qua biên giới,giúp bạn bè quốc tế khám phá và hiểu thêm về đất nước, con người Việt Nam.
Gặp bà tại Hongkong (Trung Quốc) trong dịp kỷ niệm lần thứ 65 ngày Quốckhánh Việt Nam và 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội, là lần đầu tiên tôi được diệnkiến người phụ nữ vốn nghe danh đã lâu.
Đối với bà, Hongkong tuy không còn là nơi xa lạ trên những nẻo đường viễndu, nhưng đây lại là lần đầu tiên bà mang tranh Việt Nam tới để giới thiệu. Vẫncòn nguyên cảm xúc của chuyến mang tranh “đấm” xứ người đầu tiên cách đây 20năm, bà tâm sự: “Hồi hộp lắm! Lần nào cũng vậy.”
Rồi bà lặng lẽ quan sát từng ánh mắt và sự biểu lộ trên nét mặt nhữngngười đến thưởng lãm tranh, mà trong đó không ít là bật ra từ sự sáng tạo củanhững cái tên vô danh ngay cả đối với làng hội họa Việt Nam. Tôi biết, bà đangvỡ òa. Ở khóe mắt người phụ nữ từng một thời là phóng viên chiến trường của ĐàiTruyền hình Việt Nam, lệ đã rịn ra.
Quảng trường Rotunda Exchange ở giữa trung tâm Hongkong rộng là thế mà naysao trở nên chật chội. Ai cũng muốn tới sát để mục kích sở thị lão họa sĩ MaiLong trổ tài vẽ tranh trên lụa. Ai cũng muốn lại gần để chiêm ngưỡng vẻ đẹp đấtnước, con người Việt Nam hiện lên dưới nét cọ của chính những người con ViệtNam.
Ông Michael, một vị khách tham quan ngẩn ngơ trước bức tranh “Mùa hè” củahọa sĩ Dương Ngọc Sơn, nói với tôi đầy vẻ ngạc nhiên: “Tôi cứ ngỡ Việt Nam chỉcó Sáng-Nghiêm-Liên-Phái, ai ngờ sau họ, trong lớp họa sĩ trẻ Việt Nam vẫn cònkhông ít tài năng.”
Bà đã khóc khi nghe được lời nhận xét trên như thể chínhmình đã “thai nghén” ra tác phẩm ấy. Tôi đồ rằng ẩn trong những giọt lệ ấy làniềm vui của người phụ nữ mấy chục năm gắn bó với sự nghiệp nâng đỡ các tài nănghội họa trẻ của Việt Nam.
Từ khi mở phòng tranh vào năm 1990, thay vì mua tranhcủa các họa sỹ nổi tiếng cho dễ bán nhằm quay vòng vốn nhanh, bà đã mạo hiểmhướng tới các họa sỹ trẻ vô danh.
Để phát hiện ra họ, bước chân bà ngang dọc đấtnước, từ Thành phố Hồ Chính Minh, ra Hà Nội, đến với Huế, rồi Hội An. Để họ yêntâm sáng tác, thỏa chí chơi trò tung hứng giữa cọ và mầu, bà sẵn sàng mua hếtnhững bức tranh họ vẽ ra.
Để tạo điều kiện cho họ tiếp xúc với nền hội họa thếgiới, mỗi lần mang tranh ra nước ngoài triển lãm, bà lại dẫn theo vài họa sỹtrẻ, cho họ tham quan các bảo tàng nghệ thuật sở tại nổi tiếng cùng tranh củacác danh họa trưng bày ở đó.
Sau những chuyến đi như vậy, bà cho biết, các họasỹ trẻ đã có những thay đổi tư duy nghệ thuật rất rõ rệt, nét cọ đẹp ra và đậmhồn hơn.
Họa sỹ trẻ Nguyễn Văn Hải vẫn nhớ như in cái ngày mình mới vào Thànhphố Hồ Chí Minh lập nghiệp. Thời gian đầu, cùng chiếc xe đạp cà tàng, anh langthang tìm việc ở hết phòng tranh này đến phòng tranh khác, nhưng chỉ nhận đượccái lắc đầu. May mắn đến với anh khi đang làm phụ tá cho họa sỹ Đỗ Xuân Doãn.
Nhìn tranh của Hải, bà biết chàng họa sỹ trẻ này sẽ có tương lai nếu có điềukiện phát huy. Quả thật, khi được bà giúp đỡ, thoát khỏi gánh nặng cơm áo gạotiền, Hải đã có sự thăng hoa trong sự nghiệp.
Tranh của anh từ chỗ cho không ailấy, giờ đã được mang đi triển lãm ở nước ngoài và bán được hàng ngàn USD mỗi bức.
Nhận xét về “ân nhân” của mình, Hải cho biết: “Cái quý của bà Phượng là luônbiết trân trọng sự sáng tạo của họa sỹ. Bà không bao giờ ép chúng tôi “uốn” cọtheo mong muốn cá nhân. Những ý kiến của bà chỉ mang tính gợi mở của một ngườitrải nghiệm, nhiều năm làm đạo diễn phim, giúp chúng tôi nâng tầm sáng tạo.”
Bàvui vì sự trưởng thành trong nghề nghiệp của Hải cũng như nhiều họa sỹ trẻ khácđược bà giúp đỡ ngay cả khi họ trở nên nổi tiếng và dứt áo bà ra đi. Cuộc đờivốn sắc sắc không không, bà tâm niệm vậy, nên vẫn cứ cặm cụi trên con đường đãchọn. Một lý do quan trọng khác khiến bà gắn bó với sự nghiệp phát triển tàinăng hội họa trẻ là muốn giới thiệu với bạn bè quốc tế về nền nghệ thuật đươngđại Việt Nam nói riêng và đất nước, con người Việt Nam nói chung.
Mang tranhViệt Nam ra nước ngoài triển lãm, bà mới biết nhiều “ông Tây”, bà đầm” chỉ biếtViệt Nam qua chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ, mà chưa hiểu nhiều về 4.000 nămvăn hiến của dân tộc Việt Nam. Thưởng lãm tranh đương đại của Việt Nam, họ ngạcnhiên trước một Việt Nam mộc mạc, yên bình và nhân văn, họ khâm phục sức sángtạo đến kỳ lạ của các họa sỹ trẻ Việt Nam.
Những cảm nghĩ ấy họ lưu lại trêncuốn sổ lưu bút của những lần triển lãm tranh tại nước ngoài do Phòng tranhLotus của bà tổ chức và bà lưu giữ chúng một cách trân trọng. Đó không phải vìngười già thường sống trong hoài niệm, mà bà muốn tạo thêm nguồn động lực đểtiếp tục con đường đã chọn. “Trời còn cho mình sức khỏe, mình còn phải làm việcvà nghĩ ra việc để làm,” bà tâm sự./.
Hà Ngọc (Báo Tin Tức/Vietnam+)
