Việt Nam hiện vẫn nằm trong top 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới. Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội thuốc lá Việt Nam, hiện có 13-15% tổng sản lượng đến từ thị trường chợ đen.
Bà Đinh Thị Thu Thủy - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho hay thuốc lá điện tử, thuốc lá mới diễn ra phổ biến, tăng nhanh ở mức đáng báo động, có trong cả giới trẻ, trẻ em gái.
Một số nước đã ban hành lệnh cấm với mong muốn loại bỏ hoàn toàn thuốc lá nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhưng thực tế không như mong đợi trước tình hình buôn lậu trên toàn cầu.
Đại diện Bộ Y tế, bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế nhấn mạnh: “Dù quản lý thuốc lá mới theo xu hướng, mô hình nào cũng cần đánh giá tác động chính sách một cách đầy đủ.”
Các đại biểu nhất trí thành lập nhóm chuyên trách tiếp tục xem xét, đánh giá dữ liệu thực về thuốc lá mới, đưa ra khuyến nghị thích hợp vào kỳ họp COP11 đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng.
Hiện nay phần lớn mọi người còn nhầm lẫn giữa các sản phẩm thuốc lá mới và sự nhầm lẫn này là một trong những nguyên nhân chậm đưa ra cơ chế kiểm soát phù hợp, hiệu quả.
Việt Nam sẽ có đại diện tham gia và trình bày phương án kiểm soát thuốc lá mới của Quốc gia tại Hội nghị về Kiểm soát Thuốc lá Toàn cầu lần thứ 10 (COP10), tổ chức vào cuối tháng 11 này.
Hiện có 2 loại thuốc lá mới gồm thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử, do vậy, việc thống nhất về tên gọi và có nghiên cứu khoa học khách quan về các sản phẩm này là điều cần thiết.
Theo Giáo sư Riccardo Polosa, việc cấm hoàn toàn thuốc lá là khó khả thi, thay vào đó nên cân nhắc các giải pháp giảm tác hại bằng những sản phẩm ít có hại hơn để thay thế thuốc lá điếu.
Hội nghị COP10 sẽ được tổ chức vào tháng 11 này, nhằm tìm kiếm các giải pháp tốt hơn cho người hút thuốc bên cạnh các mục tiêu giảm tiêu thụ thuốc lá, giảm tỷ lệ bệnh tật.
Các chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực có mặt tại tọa đàm ngày 17/8 nhấn mạnh sự cần thiết phải kiểm soát thuốc lá thế hệ mới bằng luật và nghiêm cấm giới trẻ sử dụng sản phẩm này.
Báo VietnamPlus tổ chức tọa đàm thảo luận tình trạng sử dụng thuốc lá ở giới trẻ, trong đó bao gồm thuốc lá mới cũng như các giải pháp khả thi, hiệu quả nhằm ngăn chặn tình trạng giới trẻ tiếp cận.
Một số ý kiến e ngại rằng bàn về Thuế Tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá mới hiện là quá sớm, trong khi cơ quan chức năng hiện vẫn chưa có kết luận chính thức về hướng quản lý mặt hàng này.
Việc chậm trễ ban hành khung pháp lý cho thuốc lá mới ẩn chứa rất nhiều hệ lụy: tạo gánh nặng cho xã hội, gây thất thu thuế của Nhà nước, thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử tràn vào trường học.
Các sản phẩm thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử, được gọi chung là thuốc lá mới, sẽ chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt nếu được lưu hành hợp pháp, tránh tình trạng mua bán tràn lan, phi pháp.
Thực tế đòi hỏi cần sớm có giải pháp kiểm soát thuốc lá mới theo hướng có lợi cho xã hội, song song với việc chia sẻ gánh nặng cùng ngành y tế nếu cho phép những sản phẩm này được cung cấp hợp pháp.