Sáng 14/6, các đại biểu Quốc hội làm việc làm việc tại hội trường, thảo luận về dự thảoNghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 66/2006/QH11 ngày29/6/2006 của Quốc hội về dự án, công trình quan trọng quốc gia trình Quốc hộiquyết định chủ trương đầu tư.
Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội bày tỏ tán thành với sự cần thiết phải sửa đổi,bổ sung một số điều của Nghị quyết số 66/2006/QH11 về dự án, công trình quantrọng quốc gia trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.
Nghị quyết 66 được ban hành đã đáp ứng những thay đổi của nền kinh tế, đồng bộhóa với các luật mới được ban hành, ngoài ra còn bổ sung thêm một số quy địnhcần thiết. Nghị quyết này đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Quốc hội quyết địnhchủ trương đầu tư và giám sát việc thực hiện các dự án, công trình quan trọngquốc gia.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền kinh tế và sự hội nhập sâu rộng kinhtế quốc tế, quy mô, số lượng các dự án ngày càng lớn hơn, hình thức đầu tư đadạng hơn; giá cả thị trường, tỷ giá hối đoái cũng đã thay đổi. Tình hình đó đòihỏi phải thay đổi quy định về quy mô vốn đầu tư của các dự án, công trình quantrọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư để phù hợp với thực tế,phù hợp với chủ trương cải cách hành chính, tăng cường phân cấp quản lý ngânsách nhà nước đi đôi với tăng cường trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan hữuquan.
Cùng với đó, khi xây dựng Nghị quyết 66, quy mô vốn đầu tư của các nhà đầu tưViệt Nam ra nước ngoài thường nhỏ. Tuy nhiên, hiện nay đã có dự án của doanhnghiệp nhà nước chuẩn bị đầu tư ra nước ngoài với số vốn dự kiến góp 30% trêntổng mức đầu tư và tổng mức đầu tư dự án trên 20.000 tỷ đồng...
Qua thảo luận, nhiều ý kiến thống nhất cho rằng dự án, công trình đầu tư tạiViệt Nam có một trong năm tiêu chí sau đây là dự án, công trình quan trọng.
Mộtlà quy mô tổng vốn đầu tư từ 35.000 tỷ đồng trở lên (theo thời giá tháng 6/2010)đối với dự án, công trình có sử dụng từ 30% vốn Nhà nước trở lên trên tổng vốnđầu tư dự án, công trình.
Hai là dự án, công trình có ảnh hưởng lớn đến môitrường hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường.
Ba là dự án, công trình phải di dân tái định cư từ 20.000 người trở lên ở miềnnúi, từ 50.000 người trở lên ở các vùng khác.
Bốn là dự án, công trình đầu tư tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc giavề quốc phòng, an ninh hoặc có di tích quốc gia có giá trị đặc biệt quan trọngvề lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng cấp quốc gia.
Năm là dự án, công trình đòi hỏi phải áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt cầnđược Quốc hội quyết định.
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh), Ngô Minh Hồng (Thành phố Hồ Chí Minh) cùngnhiều ý kiến khác không tán thành với quy định rừng đặc dụng (bao gồm vườn quốcgia; khu bảo tồn thiên nhiên; khu bảo vệ cảnh quan; khu rừng nghiên cứu, thựcnghiệm khoa học) từ 200ha trở lên; rừng phòng hộ đầu nguồn từ 200ha trở lên mớilà công trình trọng điểm quốc gia.
Đại biểu đưa ra những dẫn chứng về tình trạng rừng bị xâm hại nghiêm trọng trongkhi môi trường đang là vấn đề bức xúc không chỉ của Việt Nam.
Đại biểu Ngô Văn Hùng (Lào Cai) bày tỏ sự lo lắng và cho rằng nếu quy định từ200ha trở lên của rừng đặc dụng và rừng phòng hộ đầu nguồn mới là công trìnhtrọng điểm quốc gia và mới phải xin ý kiến của Quốc hội thì chỉ một thời giannữa chúng ta sẽ hết rừng.
Các đại biểu đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc lại nội dung này để có quy định phùhợp với chủ trường bảo vệ và phát triển rừng hiện nay.
Đối với quy mô tổng vốn đầu tư từ 35.000 tỷ đồng trở lên (theo thời giá tháng6/2010) đối với dự án, công trình có sử dụng từ 30% vốn Nhà nước trở lên trêntổng vốn đầu tư dự án, công trình, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) chorằng tiêu chí về quy mô vốn của dự án, công trình thuộc diện phải trình Quốc hộixem xét nên tính theo tỷ lệ % so với GDP hoặc ngân sách để đỡ phải điều chỉnhkhi trượt giá. Khi cần bổ sung vốn cũng nên tính theo tỷ lệ % tăng thêm so vớisố đã duyệt.
Đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Điện Biên) có quan điểm tương tự và đề xuất “Nên tínhtheo % ngân sách nhà nước. Công trình có quy mô vốn khoảng 2% GDP, trong đó phầnvốn của nhà nước chiếm khoảng 2% ngân sách thì phải trình Quốc hội.”
Đối với dự án, công trình đầu tư ra nước ngoài, các ý kiến thảo luận đều đề nghịhết sức thận trọng trong việc quyết định đầu tư ra nước ngoài bởi tiềm ẩn nhữngnguy cơ rủi ro.
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân nêu lý do nếu Nhà nước đầu tư ra nước ngoài thì phảichịu trách nhiệm đến cùng nên không thể nới lỏng.
Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) thì cho rằng không nên đầu tư ra nướcngoài bởi ngoài lý do tiềm ẩn những nguy cơ rủi ro, còn một số lý do khác nhưhiện kinh tế Việt Nam còn nhiều khó khăn, nhiều công trình trong nước rất cầnphải đầu tư, nếu đầu tư ra nước ngoài thì các công trình dự án trong nước sẽ bịthua thiệt.
Về phát sinh tăng vốn đầu tư, kéo dài thời gian thực hiện dự án phảibáo cáo Quốc hội (khoản 4, điều 6), dự thảo Nghị quyết quy định: “… Khi cóphát sinh tăng vốn đầu tư trên 20%, kéo dài thời gian thực hiện dự án, côngtrình quan trọng quốc gia từ một năm trở lên, Chính phủ phải báo cáo Quốc hộitại kỳ họp gần nhất để xem xét, quyết định.”
Nhiều ý kiến đồng ý bổ sung quy định cụ thể, rõ hơn tại khoản 4, điều 6 trườnghợp dự án, công trình kéo dài thời gian từ một năm trở lên phải báo cáo Quốc hộivì thực tế hiện nay, một số dự án, công trình đầu tư quan trọng quốc gia đã vàđang kéo dài tiến độ thực hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Việc bổ sung quy định này sẽ là cơ sở để các cơ quan của Quốc hội giám sát tiếnđộ thực hiện dự án đầu tư và nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư đối với việctriển khai thực hiện dự án, công trình quan trọng quốc gia.
Đối với việc phát sinh tăng vốn đầu tư, nhiều ý kiến cho rằng, việc tăng tỷ lệtrên 20% mới trình Quốc hội là không phù hợp vì mức tăng vốn đến hai mươi phầntrăm mà không phải trình Quốc hội là quá lớn đối với các dự án lớn, đề nghị giữnhư quy định hiện hành về phát sinh tăng vốn đầu tư trên mười phần trăm phảitrình Quốc hội.
Đối với việc thẩm tra dự án, công trình quan trọng quốc gia, nhiều ý kiến chorằng cần có sự phối hợp thẩm tra để báo cáo xác thực và báo quát hết vấn đề.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cho biết quy định đối với những dự án lớnthì có một cơ quan thẩm tra chính và các cơ quan khác tham gia ý kiến tập thểbằng văn bản nhưng trên thực tế thì khó thực hiện.
Đại biểu Lê Quang Bình dẫn chứng luật không quy định là có sự phối hợp giữa cácủy ban để thẩm tra như ý kiến của một số đại biểu gợi ý mà phải thành lập Ủy banlâm thời để thẩm tra các công trình dự án này.
Nhiều đại biểu đề xuất nên đưa đất trồng lúa vào đối tượng áp dụng của nghịquyết. Đối với dự án, công trình đầu tư tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối vớiquốc gia về quốc phòng, an ninh rất nhiều ý kiến cho rằng cần phải xác định tiêuchí xác định địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về quốc phòng, anninh.
Kết luận phiên thảo luận Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên đã tổng hợp lạicác nhóm vấn đề mà các đại biểu đã cho ý kiến để các cơ quan soạn thảo tiếp thu,thể hiện trong dự thảo nghị quyết./.
Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội bày tỏ tán thành với sự cần thiết phải sửa đổi,bổ sung một số điều của Nghị quyết số 66/2006/QH11 về dự án, công trình quantrọng quốc gia trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.
Nghị quyết 66 được ban hành đã đáp ứng những thay đổi của nền kinh tế, đồng bộhóa với các luật mới được ban hành, ngoài ra còn bổ sung thêm một số quy địnhcần thiết. Nghị quyết này đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Quốc hội quyết địnhchủ trương đầu tư và giám sát việc thực hiện các dự án, công trình quan trọngquốc gia.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền kinh tế và sự hội nhập sâu rộng kinhtế quốc tế, quy mô, số lượng các dự án ngày càng lớn hơn, hình thức đầu tư đadạng hơn; giá cả thị trường, tỷ giá hối đoái cũng đã thay đổi. Tình hình đó đòihỏi phải thay đổi quy định về quy mô vốn đầu tư của các dự án, công trình quantrọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư để phù hợp với thực tế,phù hợp với chủ trương cải cách hành chính, tăng cường phân cấp quản lý ngânsách nhà nước đi đôi với tăng cường trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan hữuquan.
Cùng với đó, khi xây dựng Nghị quyết 66, quy mô vốn đầu tư của các nhà đầu tưViệt Nam ra nước ngoài thường nhỏ. Tuy nhiên, hiện nay đã có dự án của doanhnghiệp nhà nước chuẩn bị đầu tư ra nước ngoài với số vốn dự kiến góp 30% trêntổng mức đầu tư và tổng mức đầu tư dự án trên 20.000 tỷ đồng...
Qua thảo luận, nhiều ý kiến thống nhất cho rằng dự án, công trình đầu tư tạiViệt Nam có một trong năm tiêu chí sau đây là dự án, công trình quan trọng.
Mộtlà quy mô tổng vốn đầu tư từ 35.000 tỷ đồng trở lên (theo thời giá tháng 6/2010)đối với dự án, công trình có sử dụng từ 30% vốn Nhà nước trở lên trên tổng vốnđầu tư dự án, công trình.
Hai là dự án, công trình có ảnh hưởng lớn đến môitrường hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường.
Ba là dự án, công trình phải di dân tái định cư từ 20.000 người trở lên ở miềnnúi, từ 50.000 người trở lên ở các vùng khác.
Bốn là dự án, công trình đầu tư tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc giavề quốc phòng, an ninh hoặc có di tích quốc gia có giá trị đặc biệt quan trọngvề lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng cấp quốc gia.
Năm là dự án, công trình đòi hỏi phải áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt cầnđược Quốc hội quyết định.
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh), Ngô Minh Hồng (Thành phố Hồ Chí Minh) cùngnhiều ý kiến khác không tán thành với quy định rừng đặc dụng (bao gồm vườn quốcgia; khu bảo tồn thiên nhiên; khu bảo vệ cảnh quan; khu rừng nghiên cứu, thựcnghiệm khoa học) từ 200ha trở lên; rừng phòng hộ đầu nguồn từ 200ha trở lên mớilà công trình trọng điểm quốc gia.
Đại biểu đưa ra những dẫn chứng về tình trạng rừng bị xâm hại nghiêm trọng trongkhi môi trường đang là vấn đề bức xúc không chỉ của Việt Nam.
Đại biểu Ngô Văn Hùng (Lào Cai) bày tỏ sự lo lắng và cho rằng nếu quy định từ200ha trở lên của rừng đặc dụng và rừng phòng hộ đầu nguồn mới là công trìnhtrọng điểm quốc gia và mới phải xin ý kiến của Quốc hội thì chỉ một thời giannữa chúng ta sẽ hết rừng.
Các đại biểu đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc lại nội dung này để có quy định phùhợp với chủ trường bảo vệ và phát triển rừng hiện nay.
Đối với quy mô tổng vốn đầu tư từ 35.000 tỷ đồng trở lên (theo thời giá tháng6/2010) đối với dự án, công trình có sử dụng từ 30% vốn Nhà nước trở lên trêntổng vốn đầu tư dự án, công trình, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) chorằng tiêu chí về quy mô vốn của dự án, công trình thuộc diện phải trình Quốc hộixem xét nên tính theo tỷ lệ % so với GDP hoặc ngân sách để đỡ phải điều chỉnhkhi trượt giá. Khi cần bổ sung vốn cũng nên tính theo tỷ lệ % tăng thêm so vớisố đã duyệt.
Đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Điện Biên) có quan điểm tương tự và đề xuất “Nên tínhtheo % ngân sách nhà nước. Công trình có quy mô vốn khoảng 2% GDP, trong đó phầnvốn của nhà nước chiếm khoảng 2% ngân sách thì phải trình Quốc hội.”
Đối với dự án, công trình đầu tư ra nước ngoài, các ý kiến thảo luận đều đề nghịhết sức thận trọng trong việc quyết định đầu tư ra nước ngoài bởi tiềm ẩn nhữngnguy cơ rủi ro.
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân nêu lý do nếu Nhà nước đầu tư ra nước ngoài thì phảichịu trách nhiệm đến cùng nên không thể nới lỏng.
Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) thì cho rằng không nên đầu tư ra nướcngoài bởi ngoài lý do tiềm ẩn những nguy cơ rủi ro, còn một số lý do khác nhưhiện kinh tế Việt Nam còn nhiều khó khăn, nhiều công trình trong nước rất cầnphải đầu tư, nếu đầu tư ra nước ngoài thì các công trình dự án trong nước sẽ bịthua thiệt.
Về phát sinh tăng vốn đầu tư, kéo dài thời gian thực hiện dự án phảibáo cáo Quốc hội (khoản 4, điều 6), dự thảo Nghị quyết quy định: “… Khi cóphát sinh tăng vốn đầu tư trên 20%, kéo dài thời gian thực hiện dự án, côngtrình quan trọng quốc gia từ một năm trở lên, Chính phủ phải báo cáo Quốc hộitại kỳ họp gần nhất để xem xét, quyết định.”
Nhiều ý kiến đồng ý bổ sung quy định cụ thể, rõ hơn tại khoản 4, điều 6 trườnghợp dự án, công trình kéo dài thời gian từ một năm trở lên phải báo cáo Quốc hộivì thực tế hiện nay, một số dự án, công trình đầu tư quan trọng quốc gia đã vàđang kéo dài tiến độ thực hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Việc bổ sung quy định này sẽ là cơ sở để các cơ quan của Quốc hội giám sát tiếnđộ thực hiện dự án đầu tư và nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư đối với việctriển khai thực hiện dự án, công trình quan trọng quốc gia.
Đối với việc phát sinh tăng vốn đầu tư, nhiều ý kiến cho rằng, việc tăng tỷ lệtrên 20% mới trình Quốc hội là không phù hợp vì mức tăng vốn đến hai mươi phầntrăm mà không phải trình Quốc hội là quá lớn đối với các dự án lớn, đề nghị giữnhư quy định hiện hành về phát sinh tăng vốn đầu tư trên mười phần trăm phảitrình Quốc hội.
Đối với việc thẩm tra dự án, công trình quan trọng quốc gia, nhiều ý kiến chorằng cần có sự phối hợp thẩm tra để báo cáo xác thực và báo quát hết vấn đề.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cho biết quy định đối với những dự án lớnthì có một cơ quan thẩm tra chính và các cơ quan khác tham gia ý kiến tập thểbằng văn bản nhưng trên thực tế thì khó thực hiện.
Đại biểu Lê Quang Bình dẫn chứng luật không quy định là có sự phối hợp giữa cácủy ban để thẩm tra như ý kiến của một số đại biểu gợi ý mà phải thành lập Ủy banlâm thời để thẩm tra các công trình dự án này.
Nhiều đại biểu đề xuất nên đưa đất trồng lúa vào đối tượng áp dụng của nghịquyết. Đối với dự án, công trình đầu tư tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối vớiquốc gia về quốc phòng, an ninh rất nhiều ý kiến cho rằng cần phải xác định tiêuchí xác định địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về quốc phòng, anninh.
Kết luận phiên thảo luận Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên đã tổng hợp lạicác nhóm vấn đề mà các đại biểu đã cho ý kiến để các cơ quan soạn thảo tiếp thu,thể hiện trong dự thảo nghị quyết./.
Quỳnh Hoa (TTXVN/Vietnam+)
