Giá than cho điện đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép điều chỉnh tăng kể từngày 20/4 nhưng Tập đoàn Công nghiệp Than khoáng sản Việt Nam (TKV) vẫn phảikiến nghị Chính phủ cho áp dụng cơ chế thuế xuất khẩu than theo giá than trênthị trường thế giới bình quân hàng quý để TKV có thể chủ động trong điều hànhsản xuất, tiêu thụ than cũng như đảm bảo thuận lợi, minh bạch trong tính toánthuế.
Đây là thông tin được Phó Tổng Giám đốc TKV Nguyễn Văn Biên cho biết tại cuộchọp báo sản xuất kinh doanh chiều 26/4 tại Hà Nội.
Cụ thể, TKV đề xuất áp mức thuế xuất khẩu than là 10% khi giá than bình quân (tínhtheo loại cám AHG) dưới 75 USD/ tấn; mức 15% khi giá từ 75-85 USD/ tấn và mức20% khi giá trên 85 USD/tấn.
Hiện, mức thuế xuất khẩu 10% đang áp dụng với TKV thuộc mức thuế suất caonhất thế giới trong khi các nước khai thác than lớn trên thế giới như Indonesiathì mức thuế là 0%, Mông Cổ, Australia là 3-4%.
Vì vậy, với giá than xuất khẩu tiếp tục có xu hướng xuống thấp, số tiền thuđược từ xuất khẩu than (sau khi khấu trừ 10% thuế xuất khẩu và thuế giá trị giatăng đầu vào) chỉ đủ bù đắp giá thành, không thể bù đắp giá than cho điện nhưtrước đây. Chỉ trong quý I/2013, giá bán than của TKV cho điện chỉ đạt từ 71-73%giá thành sản xuất.
Theo ông Biên, trong quý I, khi giá than thế giới xuống thấp, ngành than buộcphải tăng sản lượng ở nơi sản xuất dễ dàng có giá thành thấp, giảm sản lượngkhai thác ở nơi có giá thành cao để đảm bảo sản lượng khai thác hợp lý và hạ giáthành sản xuất để có thể tiêu thụ được than.
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế vì các mỏ có giá thành thấp khôngthể huy động sản lượng ở mức cao cả năm vì tài nguyên có hạn. Đối với đơn vị cógiá thành sản xuất cao, TKV cũng không thể lùi mãi được về sản lượng vì ảnhhưởng đến đời sống công nhân cũng như không thể dừng lò được vì chi phí khởiđộng lại lò sẽ rất tốn kém.
Hiện, giá than thế giới chỉ còn 67 USD/tấn nên với mức thuế xuất khẩu 10% nhưhiện nay, TKV đã gặp nhiều khó khăn trong cân đối tài chính để đầu tư hạ độ sâukhai thác hầm lò đáp ứng nhu cầu than ngày một tăng trong các năm tiếp theo cũngnhư đảm bảo đời sống và “giữ chân” thợ lò.
Theo tính toán, chi phí hạ độ cao khai thác than hầm lò chiếm tới 4,5% giáthành sản xuất than nên mỗi khi xuống sâu hơn để khai thác, giá thành sản xuấtthan năm sau sẽ lại cao hơn năm trước.
Vì vậy, chỉ cần tăng thuế xuất khẩu than thêm 1% so với mức 10% hiện nay, TKVsẽ có thể phải dừng xuất khẩu và người lao động sẽ lại rơi vào tình trạng thiếuviệc làm như năm 2012.
Ông Biên cũng cho biết, với việc Chính phủ cho phép điều chỉnh giá than báncho điện tăng thêm 27% so với giá thành sản xuất than năm 2011, giá than chođiện sau điều chỉnh cũng chỉ xấp xỉ 85-87% giá thành sản xuất than của năm 2013.
Trong quý II này, tình hình tiêu thụ sản phẩm của TKV tiếp tục khó khăn dotình hình kinh tế thế giới và trong nước vẫn chưa phục hồi; trong đó giá thanthế giới vẫn ở mức thấp, nhiều chủng loại tiếp tục có dấu hiệu giảm sút so vớiquý I. Tháng 4, dự kiến sản lượng than tiêu thụ chỉ đạt khoảng 700 nghìn tấn,bằng 60% so với tháng 3./.
Nguyễn Kim Anh (TTXVN)