Sau nhiều năm thăng trầm vì giá cả bấp bênh nhưng cây mía vẫn là cây trồng chủ lực, giúp nhiều hộ gia đình ở Tuyên Quang có cuộc sống ổn định. Vụ thu hoạch năm nay, trên khắp các cánh đồng mía, không khí lao động diễn ra khẩn trương, hối hả.
Người trồng mía ở Tuyên Quang phấn khởi vì năng suất mía tăng cao và giá thu mua mía nguyên liệu cũng đạt mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Những ngày này, người dân xã Tân Trào (Tuyên Quang) đang tất bật thu hoạch mía. Trên những nương mía, không khí lao động khẩn trương, tiếng nói cười rôm rả hòa cùng tiếng máy móc do Công ty cổ phần Mía đường Sơn Dương hỗ trợ người dân khai thác và vận chuyển mía về nhà máy càng làm cho tinh thần lao động thêm phấn chấn, hiệu quả hơn.
Bày tỏ niềm vui khi mía năm nay được mùa, được giá, anh Đào Văn Đồng, thôn Hoàng Lâu, xã Tân Trào (Tuyên Quang) cho biết, gia đình anh đã trồng mía được 10 năm, so với cây trồng khác cây mía mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Nhờ trồng mía, gia đình anh Đồng có cuộc sống ổn định hơn, có tiền trả nợ, mua sắm được đồ dùng thiết yếu trong gia đình. Vụ năm nay sản lượng mía của gia đình anh trung bình đạt 85-90 tấn/ha, cao hơn những năm trước.
Sau khi thu hoạch mía, anh Đồng rất phấn khởi, yên tâm ăn Tết.Niên vụ 2025-2026, gia đình anh Lê Hoàng Linh, thôn Hưng Tiến, xã Phú Lương (Tuyên Quang) có 2 ha mía đang cho thu hoạch.
Anh Linh ước sản lượng mía đạt 70 tấn/ha. Sau khi trừ hết chi phí, gia đình anh thu lãi khoảng 50 triều đồng/ha. Anh Linh chia sẻ, gia đình anh trồng mía từ năm 1996. Từ cây mía, gia đình anh đã không còn là hộ nghèo, có của ăn của để.
Thu nhập từ trồng mía tuy chưa cao bằng một số cây trồng khác nhưng ổn định vì đầu ra tiêu thụ luôn được đảm bảo do đã ký hợp đồng bao tiêu với Công ty cổ phần Mía đường Sơn Dương.
Bên cạnh đó, những hộ khó khăn còn được công ty ứng trước cây giống, phân bón và tiền mặt để chăm sóc mía. Điều này giúp bà con giảm bớt gánh nặng về vốn đầu tư ban đầu.
Ông Phạm Đăng Tiếp, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Tân Thành, xã Minh Thanh (Tuyên Quang), khẳng định từ nhiều năm qua, cây mía vẫn là cây trồng chủ lực của người dân trong thôn.
Hiện cây mía chiếm trên 90% diện tích cây trồng của thôn. Bà con trồng mía có sự liên kết chặt chẽ với nhà máy. Thôn tiếp tục tập trung hỗ trợ người dân mở rộng diện tích trồng mía ở những khu vực phù hợp, vừa đảm bảo năng suất vừa thuận lợi thu hoạch.
Theo Công ty cổ phần Mía đường Sơn Dương, niên vụ 2025-2026, với sự đầu tư và chính sách có lợi cho người trồng mía, vùng nguyên liệu mía của tỉnh Tuyên Quang đã tăng lên nhanh chóng với tổng diện tích mía đạt trên 3.000 ha, chủ yếu với các giống mía nhập khẩu có năng suất, chất lượng đường cao. Ước tính sản lượng mía nguyên liệu niên vụ 2025-2026 ước đạt khoảng 210.000 tấn, tương đương 22.000 tấn đường.
Thành công của vụ mía năm nay tại Tuyên Quang không chỉ đến từ yếu tố thị trường mà còn là kết quả của quá trình thay đổi tư duy sản xuất. Người dân đã chủ động đẩy mạnh việc cơ giới hóa và đưa các bộ giống mới vào canh tác.
Các giống mía có năng suất cao, khả năng chịu hạn tốt và chữ đường vượt trội như: KK3, LK92-11… dần thay thế các giống mía cũ thoái hóa, giúp tăng sản lượng trên cùng một đơn vị diện tích.
Ông Ngụy Như Tiến Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Mía đường Sơn Dương chia sẻ, để khuyến khích người dân trồng mía, khôi phục lại vùng mía nguyên liệu phục vụ sản xuất, công ty đã thực hiện nhiều chính sách mang lại lợi ích cho người nông dân.
Theo đó, giá thu mua mía tăng dần theo từng năm. Công ty cũng cam kết thu mua toàn bộ mía nguyên liệu giúp bà con yên tâm gắn bó lâu dài với cây mía.
Hiện giá thu mua mía nguyên liệu của công ty đang duy trì ở mức 1,3 triệu đồng/tấn. Ngoài ra, công ty còn thực hiện chính sách ứng trước cho nông dân từ giống, phân bón đến tiền mặt để chăm sóc mía và hỗ trợ bà con kỹ thuật trồng, chăm sóc và vận chuyển mía sau khi thu hoạch.
Có thể khẳng định, cây mía vẫn tiếp tục là cây trồng bền bỉ trên đồng đất Tuyên Quang, gắn bó lâu dài với sinh kế của nhiều hộ nông dân. Thời gian tới, bên cạnh việc tiếp tục duy trì diện tích mía hiện có, tỉnh Tuyên Quang đưa một số loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, phù hợp với đặc tính thổ nhưỡng, khí hậu của từng địa phương như: trồng dưa lưới, chanh tứ thì, trồng dâu nuôi tằm, trồng hoa... Đồng thời, tỉnh tăng cường ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi nhằm tăng năng xuất, thu nhập cho người dân.
Bên cạnh đó, tỉnh phát động phong trào "người người học, làm kinh tế; nhà nhà học, làm kinh tế", không để ai trong độ tuổi lao động không có việc làm, không có thu nhập, từ đó góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo, nâng cao đời sống và chất lượng cuộc sống nhân dân./.
Người trồng mía chưa có niềm vui trọn vẹn
Sự chênh lệch trong đầu tư và bao tiêu sản phẩm khiến không ít nông dân rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”: tiếp tục gắn bó với cây mía hay tìm hướng đi mới?
