Sáng 21/1, tại Hà Nội, Cục Điện lực (Bộ Công Thương) phối hợp với Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA) tổ chức Diễn đàn “Hiện thực hóa các mục tiêu tại Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.”
Phát biểu tại diễn đàn, ông Phạm Nguyên Hùng - Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết 70) của Bộ Chính trị là văn kiện mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, thể hiện tầm nhìn dài hạn, tư duy đổi mới và quyết tâm chính trị cao của Đảng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia - một trụ cột then chốt của an ninh kinh tế, an ninh quốc gia và phát triển bền vững.
Nghị quyết đã xác lập quan điểm xuyên suốt: năng lượng phải “đi trước một bước”, vừa đáp ứng đủ nhu cầu cho phát triển kinh tế-xã hội, vừa bảo đảm tính độc lập, tự chủ, an toàn, hiệu quả, thân thiện với môi trường và phù hợp xu thế chuyển dịch năng lượng xanh, sạch của thế giới.
Thực tiễn cho thấy, ngành năng lượng thời gian qua đã duy trì được đà tăng trưởng ổn định, cơ bản đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Hệ thống điện phát triển nhanh cả về quy mô lẫn trình độ công nghệ; cơ cấu nguồn điện từng bước đa dạng hóa, giảm dần sự phụ thuộc vào một loại nhiên liệu; năng lượng tái tạo ghi nhận bước phát triển mạnh mẽ; thị trường điện từng bước hình thành; hiệu quả sử dụng năng lượng ngày càng được cải thiện, đóng góp quan trọng vào thành tựu phát triển kinh tế-xã hội chung của đất nước.
Tuy nhiên, theo Cục trưởng Cục Điện lực, việc hiện thực hóa đầy đủ các mục tiêu của Nghị quyết 70 vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Nhu cầu năng lượng, đặc biệt là điện năng, tiếp tục tăng cao cùng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới; áp lực cân đối cung-cầu, nhất là vào các thời điểm cao điểm; những hạn chế về hạ tầng truyền tải, lưu trữ năng lượng; cơ chế, chính sách chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ và thị trường, cũng như bài toán hài hòa giữa an ninh năng lượng, giá năng lượng hợp lý và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính vẫn là những vấn đề lớn cần sớm giải quyết.
Ông Phạm Nguyên Hùng cho biết thời gian qua, Chính phủ, Thường trực Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản, công điện chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo đảm cung ứng đủ điện cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của người dân.
Thủ tướng Chính phủ cũng trực tiếp kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn để thúc đẩy tiến độ các dự án nguồn điện và lưới điện. Bộ Công Thương đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty trong lĩnh vực năng lượng để đẩy nhanh triển khai các dự án.
Dù vậy, việc thực hiện các dự án nguồn và lưới điện theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII vẫn còn nhiều vướng mắc, tiềm ẩn nguy cơ thiếu điện trong thời gian tới nếu không có giải pháp kịp thời và quyết liệt.
Bộ Công Thương xác định việc triển khai hiệu quả Nghị quyết 70 gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt trong giai đoạn tới.
Ngay sau khi Nghị quyết 70 được ban hành, Bộ Công Thương đã khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 328 ngày 13/10/2025 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 70, đồng thời ban hành Quyết định số 3035/QĐ-BCT ngày 17/10/2025 về Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030, hướng tới tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để thúc đẩy đầu tư các dự án điện và bảo đảm an ninh năng lượng trong giai đoạn tới.
Nhấn mạnh ý nghĩa thiết thực của diễn đàn, Cục trưởng Phạm Nguyên Hùng cho rằng, đây là diễn đàn đối thoại chính sách cởi mở giữa cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp, nhằm làm rõ các nội hàm lớn của Nghị quyết 70, đánh giá thực trạng triển khai, nhận diện các điểm nghẽn về thể chế, quy hoạch, đầu tư, công nghệ và nguồn lực, từ đó đề xuất các giải pháp đồng bộ, khả thi.
Ông Phạm Nguyên Hùng kỳ vọng các đại biểu tập trung thảo luận vào những định hướng trọng tâm như hoàn thiện thể chế, chính sách năng lượng ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao; phát triển mạnh mẽ năng lượng tái tạo gắn với đầu tư lưới điện thông minh, hệ thống lưu trữ năng lượng và chuyển đổi số; đa dạng hóa nguồn vốn, thu hút hiệu quả nguồn lực trong và ngoài nước; phát huy vai trò của kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW; đồng thời nâng cao trách nhiệm của các địa phương trong triển khai dự án điện, gắn phân cấp với tăng cường kiểm tra, giám sát.
Diễn đàn được tổ chức với hai phiên thảo luận, tập trung vào cơ chế huy động vốn, lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án năng lượng quy mô lớn theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, cũng như các vấn đề liên quan đến phát triển năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi và quy hoạch không gian biển quốc gia.
Các ý kiến tại diễn đàn cũng đề xuất nhiều giải pháp ngắn hạn và dài hạn nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Bà Trần Thị Thu Hoài, Phó Trưởng ban Tài chính-Kế toán Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết EVN và các đơn vị thành viên giữ vai trò nòng cốt trong việc bảo đảm hệ thống nguồn điện và lưới điện quốc gia. Do nhu cầu đầu tư cho nguồn và lưới điện rất lớn, việc bảo đảm vốn trở thành nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhằm giúp các dự án được triển khai đúng tiến độ.
Theo quan điểm của Nghị quyết 70, phát triển năng lượng phải theo hướng đồng bộ, hợp lý và đa dạng hóa các loại hình năng lượng; trong đó, ưu tiên khai thác, sử dụng hiệu quả năng lượng tái tạo và năng lượng xanh.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đặc biệt là các vướng mắc trong huy động vốn, thông qua việc xây dựng những cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm thu hút nguồn lực cho các dự án năng lượng quan trọng, cấp bách mang tầm quốc gia.
Cùng với đó, Nghị quyết ưu tiên bố trí tín dụng cho lĩnh vực năng lượng, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn.Nghị quyết 70 đồng thời xác định quan điểm tích cực tham gia các sáng kiến về chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn của đất nước.
Chính phủ và các bộ, ngành đã ban hành nhiều quy định pháp luật mới nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong huy động vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước. Tiêu biểu là Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025 (Luật số 68/2025/QH15), theo đó trao toàn bộ quyền quyết định huy động vốn cho doanh nghiệp.
Trước đây, theo Luật số 69/2014/QH13 về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp, các phương án huy động vốn có giá trị vượt mức dự án nhóm B hoặc các khoản vay nước ngoài theo hình thức tự vay, tự trả đều phải báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu để xem xét, quyết định trước khi phê duyệt phương án huy động vốn.
Bên cạnh đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công năm 2025 (Luật số 141/2025/QH15) cũng đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nhà nước trong việc tiếp cận các nguồn vốn vay ODA, qua đó mở rộng dư địa huy động vốn cho đầu tư phát triển các dự án năng lượng./.
Nghị quyết 70 về an ninh năng lượng quốc gia: Tạo động lực cho tăng trưởng
Chuyên gia Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh trao đổi với phóng viên TTXVN về điểm mới của Nghị quyết 70-NQ/TW bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030.
