Hành động khiêu khích tiếp theo của Triều Tiên có thể sẽ là cuộc thửnghiệm quan trọng xem liệu Tổng thống Mỹ Barack Obama có duy trì cách chính sách"kiên nhẫn chiến lược" đối với Bình Nhưỡng nữa hay không.
Các quan chức Mỹ nói rằng, trong bối cảnh Triều Tiên có khả năng khép lạihàng loạt những lời đe dọa hiếu chiến của mình bằng một hành động khiêu khíchquân sự trong những ngày sắp tới, Mỹ đã cùng đồng minh Hàn Quốc vạch ra những kếhoạch an ninh mới, đồng thời tăng sức ép buộc Trung Quốc phải hành động nhiềuhơn nữa để kiềm chế Bình Nhưỡng.
Các quan chức này cho biết việc điều chỉnh cách tiếp cận của Tổng thốngObama đối với Triều Tiên bao gồm cả việc sửa đổi những quy tắc can thiệp nhằmđáp trả bất kể cuộc tấn công nào một cách mạnh mẽ hơn trước đây, song theo cáchthức tránh đẩy tình hình biến thành một cuộc chiến tranh tổng lực.
[Triều Tiên dọa hủy diệt các căn cứ Mỹ tại Nhật Bản]
Cho dù vậy, câu hỏi đặt ra là liệu chính sách ngoại giao mà những cố vấncủa ông Obama gọi là "kiên nhẫn chiến lược" - theo đó Nhà Trắng cô lập TriềuTiên và không vì những hành động khiêu khích của nước này mà đưa ra bất kểnhượng bộ ngoại giao nào - có thể giải quyết được vấn đề hiện nay hay không.Tình hình hiện nay trên bán đảo Triều Tiên đang dần biến thành một trong nhữngcuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trên bán đảo này kể từ sau khi Chiến tranhTriều Tiên kết thúc năm 1953.
Cho tới nay, Chính quyền của Tổng thống Obama đã không thể ngăn chặn nhữngtiến bộ hạt nhân của Triều Tiên. Kể từ khi ông Obama lên nắm quyền, Bình Nhưỡngđã tiến hành hai vụ thử hạt nhân ngầm dưới lòng đất và các vụ thử tên lửa bị cấmkhác. Những người tiền nhiệm của ông Obama cũng không mấy thành công trong việckiềm chế các chương trình vũ khí của Triều Tiên.
Tuy nhiên, ông Obama phải đốimặt với tình hình bất ổn ở mức độ cao hơn do Kim Jong Un - nhà lãnh đạo trẻ củaTriều Tiên - đã đưa ra hàng loạt lời đe dọa mạnh mẽ nhằm phản ứng lại các lệnhtrừng phạt của Liên hợp quốc (LHQ) và các cuộc tập trận quân sự chung Mỹ-Hàn.
Một quan chức cấp cao trong Chính quyền Obama cho biết: "Chúng tôi đangđiều chỉnh các chiến lược và cách tiếp cận đối với cách hành xử của Kim JongUn". Nếu Kim Jong Un vẫn thực hiện những chiến lược như trước đây của Triều Tiênthì như các nhà hoạch định chính sách Mỹ dự đoán, Bình Nhưỡng sẽ phóng thử mộthoặc hai tên lửa vào khoảng ngày 15/4 - ngày sinh của cố nhà lãnh đạo sáng lậpTriều Tiên Kim Nhật Thành, đồng thời là ông nội của Kim Jong Un.
Quan chức Mỹ giấu tên nói trên cho biết: "Một màn trình diễn 'pháo hoa'cuối cùng nhằm kết thúc một chuỗi những hành động leo thang chắc chắn là rất hợplý". Các lực lượng Mỹ và Hàn Quốc sẽ không hành động nếu tên lửa của Bình Nhưỡngrơi vào vùng biển đúng như họ dự đoán. Tuy nhiên, một quan chức khác trong Chínhquyền Mỹ nói rằng các lực lượng này sẽ sẵn sàng bắn hạ tên lửa nếu nó gây đe dọatới Hàn Quốc, Nhật Bản hay đảo Guam của Mỹ.
[Mỹ chỉ đánh chặn tên lửa của Triều Tiên khi bị đe dọa]
Tuy vậy, các quan chức Mỹ không loại trừ khả năng thay vì phóng tên lửa,Triều Tiên sẽ tấn công vào một tàu hoặc một đồn biên giới của Hàn Quốc. Các quanchức này cho biết mặc dù đã thực hiện các động thái phòng ngừa với hy vọng tránhđể tình hình leo thang thành xung đột, song nếu Triều Tiên tấn công thì Hàn Quốcsẽ "trả đũa tương xứng".
Kế hoạch an ninh mới này, lần đầu tiên được nhắc tới trên tờ Thời báo NewYork hôm 8/4, nhằm tái cam đoan với Hàn Quốc rằng nước này có thể phản ứng bằngquân sự đối với bất kể động thái khiêu khích mới nào. Năm 2010, Hàn Quốc đã phảikiềm chế hành động sau khi bị Triều Tiên hai lần tấn công bất ngờ. Tuy nhiên, kếhoạch này có rất nhiều rủi ro. James Schoff, một chuyên gia về châu Á tại QuỹCarnegie vì Hòa bình Quốc tế, viết: "Một lập trường như vậy đẩy bán đảo này đứngtrước tình thế nguy hiểm khó dự đoán".
Mỹ cũng muốn Trung Quốc - đồng minh thân cận nhất của Triều Tiên - phảihành động nhiều hơn nữa chứ không chỉ dừng lại ở việc khiển trách Bình Nhưỡng vàthực hiện đầy đủ các lệnh trừng phạt của LHQ mà họ đã đàm phán với Washingtongần đây. Các quan chức Mỹ hiểu rằng Trung Quốc chỉ muốn gây sức ép đối với TriềuTiên ở mức có giới hạn bởi họ lo ngại rằng nếu quốc gia láng giềng nghèo đói vàgây nhiều rắc rối này sụp đổ thì làn sóng di cư ồ ạt sẽ trở thành tại họa đốivới Bắc Kinh.
Tuy nhiên, việc Mỹ phô trương sức mạnh trên bán đảo Triều Tiên vànhững khu vực gần đó đã gửi đi một thông điệp tới Trung Quốc rằng nếu Mỹ khôngthể trừng trị được Bình Nhưỡng thì Mỹ sẽ tăng cường hiện diện quân sự tại khuvực - điều mà Bắc Kinh luôn phản đối.
Ngay cả khi căng thẳng dâng cao và Chính quyền Obama phải điều chỉnh chiếnlược cho phù hợp, vẫn không có dấu hiệu nào cho thấy Mỹ từ bỏ hoàn toàn cáchtiếp cận "kiên nhẫn chiến lược". Quan chức cấp cao giấu tên nói trên cho biết:"Điều quan trọng là chúng ta không cho phép Triều Tiên thu được chút lợi ích nàotừ tình hình hiện nay".
Cựu Tổng thống George W.Bush - người tiền nhiệm của ông Obama - đã từ bỏchính sách cứng rắn đối với Bình Nhưỡng trong nhiệm kỳ đầu tiên, thay vào đó làđưa ra những nhượng bộ nhằm tăng cường các hoạt động ngoại giao trong nhiệm kỳthứ hai. Ông đã gạch tên Triều Tiên ra khỏi danh sách các quốc gia hỗ trợ khủnghộ và hủy bỏ việc phong tỏa các tài khoản ngân hàng của gia đình họ Kim.
[Mỹ-Hàn Quốc phác thảo kế hoạch đáp trả Triều Tiên]
Lên nắm quyền năm 2009, ông Obama đã cam kết can dự nhiều hơn vào vấn đềTriều Tiên. Bốn tháng sau, Triều Tiên phóng tên lửa - động thái vi phạm các nghịquyết của LHQ, khiến quan hệ Washington và Bình Nhưỡng xấu đi. Kể từ đó, Mỹ áp dụngchính sách "kiên nhẫn chiến lược" - chiến thuật ngoại giao ngừng hành động đểđợi thời cơ, theo đó Washington tập trung vào các lệnh trừng phạt và lên ánTriều Tiên trong khi vẫn để ngỏ khả năng nới lỏng việc cô lập quốc gia này nếuhọ cư xử tốt hơn.
Tuy nhiên, Bình Nhưỡng liên tục có các hành động gây hấn và tiếp tục thựchiện chương trình hạt nhân. Đến nay, người ta cho rằng Triều Tiên đã có đủ sốplutoni cần thiết để chế tạo khoảng hơn 5 quả bom, mặc dù vậy, các chuyên giacho rằng nước này cần nhiều năm nữa mới có thể chế tạo được đầu đạn hạt nhân.
Tháng 2, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ không thuộc đảng phái nào kết luậnrằng chính sách "kiên nhẫn chiến lược" của Tổng thống Obama cơ bản là nhằm "kiềmchế các hoạt động phổ biến vũ khí hạt nhân của Triều Tiên hơn là giảm quy môchương trình hạt nhân của nước này". Báo cáo nhấn mạnh rằng chính sách này đãcho phép Triều Tiên kiểm soát chương trình nghị sự, ý ám chỉ việc Bình Nhưỡng đãthao túng cách Mỹ và các nước đồng minh của Mỹ phản ứng lại các hành động củaTriều Tiên.
Tuy nhiên, Triều Tiên là một vấn đề gai góc và thậm chí các đối thủ Cộnghòa của ông Obama cũng không thể đưa ra giải pháp tốt hơn. Thượng nghị sỹLindsey Graham - người thường xuyên trỉ trích mạnh mẽ Tổng thống Obama - nóitrên chương trình "Gặp gỡ báo chí" của đài NBC: "Tôi đánh giá cao những gì chínhphủ đang làm"./.