Toàn cảnh một nhà máy lọc dầu ở cảng Jubail của Saudi Arabia. (Ảnh: AFP/TTXVN.)

Giá dầu thô trên thị trường thế giới trong thời gian qua tăng khá mạnh đem về lợi nhuận lớn cho các công ty dầu mỏ.

Tuy nhiên, nghịch lý là số tiền rót vào hoạt động thăm dò và khai thác dầu mỏ lại giảm mạnh.

Giá dầu tăng từ mức 27 USD/thùng hồi tháng 1/2016 lên 57 USD/thùng cuối năm 2017.

Tháng Năm vừa qua, giá dầu thô thậm chí tăng cao hơn và đạt 80 USD/thùng.

Giá dầu thô được đẩy lên nhờ thỏa thuận cắt giảm khai thác dầu mỏ mà Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) ký kết với 10 quốc gia ngoài OPEC; trong đó có Nga, hồi tháng 12/2016.

Trong báo cáo kinh doanh quý 2 vừa qua, hầu hết các công ty dầu mỏ đều cho thấy lợi nhuận cao hơn.

Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn lo ngại về sự biến động của giá dầu do sản lượng dầu khí đá phiến của Mỹ vẫn tăng và nguồn cung dầu bị gián đoạn tại các nước Libya, Venezuela và Iran.

[Giá dầu khá bình ổn sau khi G20 cảnh báo rủi ro tăng trưởng kinh tế]

Bên cạnh đó, cuộc khẩu chiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Hassan Rouhani cuối tuần qua lại làm thị trường dầu mỏ lo ngại thiếu hụt nguồn cung.

Trong khi đó, chuyên gia Spencer Welch thuộc doanh nghiệp nghiên cứu thị trường IHS Markit nhận định các công ty dầu mỏ đang rất thận trọng khi xem xét liệu các dự án của họ có khả thi không với giá dầu dưới 50 USD/thùng hoặc thậm chí 40 USD/thùng trước khi phê duyệt dự án.

Theo chuyên gia này, hoạt động đầu tư vào thăm dò và sản xuất dầu mỏ hiện vẫn yếu kém, thấp hơn khoảng 50% so với giai đoạn 2011-2014.

Chỉ có Mỹ là nước có mức đầu tư tăng khi việc khai thác dầu khí đá phiến biến nước này một lần nữa trở thành nhà sản xuất dầu mỏ lớn trên thế giới.

Số liệu của IFPEN cho thấy vốn đầu tư đổ vào hoạt động sản xuất và thăm dò dầu mỏ toàn cầu đạt 700 tỷ USD năm 2014 trước khi sụt giảm cùng với giá dầu.

Dự báo, tổng mức đầu tư này sẽ đạt khoảng 400 tỷ USD trong năm nay ngay cả khi đầu tư vào lĩnh vực này có mức tăng khiêm tốn.

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cảnh báo nguồn cung dầu mỏ nhiều khả năng sẽ không đủ đáp ứng nhu cầu gia tăng trong những năm tới./.