Ngày 22/1, phát biểu trong phiên thảo luận tại Hội nghị thường niên lần thứ 56 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra tại thị trấn Davos (Thụy Sĩ), Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), bà Ngozi Okonjo Iweala, đã lên tiếng chỉ trích làn sóng gia tăng chủ nghĩa bảo hộ trên toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh thương mại quốc tế hiện vẫn đang chủ yếu vận hành theo các quy tắc của WTO.
Theo bà Ngozi Okonjo Iweala, trong thời gian gần đây, chủ nghĩa bảo hộ ngày càng gia tăng, một khuynh hướng được nhận định không có lợi cho hệ thống thương mại toàn cầu. Do đó, các quốc gia cần phải nhìn nhận rõ về vấn đề này và tiến hành đối thoại.
Trên thực tế, kể từ khi quay trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp đặt các mức thuế quan mới đối với nhiều quốc gia, với mục tiêu tái cân bằng thâm hụt thương mại của Mỹ và thúc đẩy tái công nghiệp hóa nền kinh tế “xứ cờ hoa.”
Ngoài chủ nghĩa bảo hộ, Tổng thống Trump còn sử dụng thuế quan thương mại như một công cụ ngoại giao. Ông liên tiếp áp đặt thuế cao đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, Canada và Liên minh châu Âu (EU) và nhiều quốc gia khác trên thế giới để đạt được mục tiêu trong lĩnh vực khác.
Tuy nhiên, bất chấp xu hướng bảo hộ gia tăng, 72% tổng lượng thương mại toàn cầu hiện vẫn đang được tiến hành theo bộ quy tắc của WTO, trong đó có nguyên tắc “tối huệ quốc.”
Quy tắc này quy định các thành viên WTO phải mở rộng mọi ưu đãi thương mại dành cho một đối tác sang tất cả các đối tác khác nhằm tránh phân biệt đối xử.
Dự kiến, các vấn đề trên và cơ chế ra quyết định của WTO sẽ trở thành trọng tâm thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng WTO sắp tới, dự kiến diễn ra tại Cameroon từ ngày 26-29/3.
Lâu nay, WTO vẫn đưa ra các quyết định dựa trên cơ sở đồng thuận của toàn bộ 166 thành viên, nhưng theo bà Okonjo-Iweala, tổ chức này cần có cơ chế linh hoạt hơn khi mà cách thức ra quyết định hiện nay đã không còn thực sự hiệu quả./.