Bến xe tại cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn trong tình trạng quá tải. (Ảnh: Thái Thuần/TTXVN)

Tại cuộc họp báo của Bộ Tài chính ngày 7/4, ông Nguyễn Dương Thái, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cho biết có thể tình trạng ùn tắc nông sản ở cửa khẩu sẽ còn tiếp diễn trong các năm tới, vì vậy về lâu dài cần có chính sách quy hoạch hợp lý, giảm thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Dương Thái, Tổng cục Hải quan sẽ nghiên cứu, đề xuất với các bộ, ngành liên quan để có cơ chế chính sách, quy hoạch các vùng trồng, chế biến rau quả, phân phối phù hợp theo nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc.

Cùng với đó là phát triển công nghiệp chế biến, thúc đẩy tiêu thụ nội địa. Phát triển cơ sở hạ tầng cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) tốt hơn, rộng hơn và giữ được chất lượng hoa quả lâu hơn.

Tổng cục Hải quan cũng cho rằng các doanh nghiệp cần thay đổi phương thức kinh doanh, chuyển từ buôn bán tiểu ngạch sang chính ngạch, có hợp đồng ngoại thương theo thông lệ quốc tế, như vậy mới có thể giảm thiểu được rủi ro khi xuất khẩu hoa quả sang thị trường Trung Quốc.

Giải thích về tình trạng ùn tắc nông sản tại cửa khẩu Tân Thanh, ông Nguyễn Dương Thái cho biết thông thường cứ đến tháng Ba, tháng Tư hàng năm vào dịp thanh minh, phía Trung Quốc lại nhập nhiều hoa quả tươi, lúc này lại đang rộ lên thu hoạch dưa hấu, thanh long.

Năm nay đặc biệt hơn là lượng thanh long, dưa hấu nhiều hơn 10-15% so với cùng kỳ năm 2014 nên lượng xe rất nhiều tại cửa khẩu.

Hàng ngày, cửa khẩu Tân Thanh làm thủ tục cho từ 300-350 xe, nhưng số lượng xe ở cửa khẩu lại lên khoảng 800 xe/ngày.

Lý do tồn đọng là do hàng nông sản xuất khẩu tại cửa khẩu Tân Thanh là hàng tiểu ngạch, không có cam kết giữa người mua và người bán, dẫn tới tình trạng được mùa rớt giá, tồn đọng tại cửa khẩu.

Thêm vào đó, khi xe qua cửa khẩu Pò Chài (Bằng Tường, Trung Quốc) thì thời gian xử lý tới 2-3 giờ/xe nên chỉ giải quyết được 200-300 xe/ngày. Ông Thái cho biết điều này hoàn toàn phụ thuộc vào nhân công, năng lực, dịch vụ bốc dỡ của phía Trung Quốc.

Ngoài ra, dưa hấu đang mùa thu hoạch, trong khi tiêu thụ nội địa thấp, trong khi phía Trung Quốc chỉ nhập qua cửa khẩu Pò Chài, chứ không nhập qua các cửa khẩu khác nên điều này cũng dẫn tới ứ đọng.

Theo ông Nguyễn Dương Thái, cho đến thời điểm này, nông sản bị tồn đọng nhưng không có tình trạng mất trật tự tại cửa khẩu. Hải quan, biên phòng thống nhất với nhau kéo dài thời gian làm việc trong ngày tới khi nào phía Trung Quốc không chấp nhận nữa mới thôi.

Ủy ban Nhân dân tỉnh Lạng Sơn dự báo trước được tình hình nên đã thành lập tổ công tác liên ngành điều hành xuất khẩu nông sản tại cửa khẩu, cùng các lực lượng khác có trách nhiệm điều phối.

Các xe ùn tắc đã được lực lượng chức năng bố trí từ ga Đồng Đăng dọc theo quốc lộ 4A lên cửa khẩu Tân Thanh, khi nào trong cửa khẩu có khả năng tiếp nhận thì mới cho xe vào./.