A So, vùng đất được mệnh danh là "rốn" dioxin ở huyện A Lưới (tỉnhThừa Thiên - Huế) đang từng bước được hồi sinh từ trong gian khó.
Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, thung lũng A So được đế quốcMỹ sử dụng làm sân bay dã chiến và nơi chứa chất độc dioxin để đem rảihủy diệt môi trường tại các chiến trường Nam Việt Nam.
Trong vòng 10 năm(1961-1971) quân đội Mỹ đã rải 72 triệu lít thuốc diệt cỏ (chứa khoảng170kg dioxin) xuống miền Nam, trong đó vùng đất A Lưới đã phải hứngchịu 432,812 lít (tương đương 11kg dioxin).
Chất độc da cam (dioxin) đãlàm cho 4,8 triệu người dân Việt Nam bị phơi nhiễm và hơn 3 triệungười, những thế hệ sau là nạn nhân của di chứng chất độc da cam truyềnlại.
Theo kết quả nghiên cứu của Công tytư vấn về môi trường Hatfield (Canada) và UB 10-80 của Việt Nam, lượngchất diệt cỏ, chất hóa học rải xuống A Lưới bằng 1/2 các chất hóa học màquân Mỹ đã rải xuống Thừa Thiên-Huế.
Sân bay A So là một “điểm nóng”có hàm lượng tồn dư dioxin cao trong đất, làm ảnh hưởng đối với hệ sinhthái và con người sinh sống ở khu vực này.
Theo thông kê của Hội nạnnhân chất độc da cam huyện A Lưới, hiện toàn huyện có 4227 đối tượng bịảnh hưởng chất độc da cam (dioxin), riêng xã Đông Sơn (nơi có sân bay ASo) có 61 người bị tàn tật, bại não, thần kinh, liệt chân tay liên quanđến chất độc dioxin. Đặc biệt trong đó có 27/157 trẻ em dưới 6 tuổi bịtàn tật và 243 người nghi bị nhiễm chất độc da cam.
38năm sau giải phóng, từ 95 hộ ban đầu, đến nay xã Đông Sơn có 283 hộ dân,chủ yếu là đồng bào Pakô, với 1.325 nhân khẩu, chia làm 6 thôn. Tất cảđều ở khá xa khu vực kho chất độc và sân bay A So cũ. Đi lên từ khókhăn, hiện nay Đông Sơn đã khai phá, đưa được 64ha đất vào trồng lúanước, cơ bản đảm bảo được an ninh lương thực.
Trước đây, đất đồi núi củaĐông Sơn khó có thể trồng rừng, một phần do ảnh hưởng bởi chất dioxin.Mãi đến năm 2003, phong trào trồng rừng ở Đông Sơn mới lại bắt đầu vàđến nay đã trồng được hơn 500 ha rừng kinh tế. Chăn nuôi cũng là một thếmạnh được bà con phát huy.
Hiện nay, Đông Sơn có gần 500 con bò, gần200 con trâu và hơn 100 con dê, đứng vào hàng nhất, nhì của huyện A Lướivề chăn nuôi gia súc.
Hiện tại, một phầnxung quanh sân bay A So đã được trồng cây bồ kết để ngăn cản người vàsúc vật vào tiếp cận sân bay. Gần đây nhất, thông qua sự tài trợ từ nhómđối thoại Việt-Mỹ, tại đây đã được xây dựng hệ thống cung cấp nướcsạch, góp phần ổn định cuộc sống cho bà con đồng bào các dân tộc thiểusố đang sinh sống trên địa bàn xã Đông Sơn.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Chínhphủ cũng đã đồng ý chủ trương xây dựng dự án Khu chứng tích chất độchóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam tại sân bay A so và đãgiao Bộ tài nguyên và Môi trường (Ban chỉ đạo 33) chủ trì phối hợp vớitỉnh Thừa Thiên-Huế tiến hành khảo sát và xây dựng dự án.
Khu chứngtích là một tập hợp các khu chức năng và các khu hoạt động liên quan gồmkhu di tích, chứng tích tái hiện lịch sử chiến tranh hóa học (sân bay ASo), khu vực thiên nhiên bị tàn phá và vùng đối chứng, khu tổ hợp trungtâm (tại ngã ba Bốt Đỏ), trung tâm điều trị, phục hồi chức năng cho nạnnhân chất độc da cam/dioxin, với nguồn kinh phí xây dựng dự kiến trên600 tỷ đồng.
Kỷ niệm 47 năm ngày chiếnthắng A So (11/3/1966-11/3/2013) và 38 năm giải phóng miền Nam, địa điểmchứng tích chiến tranh hóa học của Mỹ tại sân bay A So, xã Đông sơn,huyện A Lưới được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia theo quyếtđịnh số 678/QĐ-BVHTTDL ngày 7/2/2013 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Dulịch. Khu di tích lịch sử chứng tích chiến tranh có diện tích khoảng 5ha nằm trong thung lũng A So thuộc xã Đông Sơn, huyện A Lưới.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Thừa Thiên-Huế Ngô Hòa cho biết cùng với dự án xây dựng khu chứng tích chiến tranh tại sân bay A So vàviệc xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, địa điểm chứng tích chiếntranh hóa học của Mỹ tại sân bay A So không chỉ là một địa điểm để minhchứng về tội ác trong chiến tranh do đế quốc Mỹ gây ra tại Việt Nam màcòn nhằm tuyên truyền giới thiệu với khách tham quan du lịch trong vàngoài nước về mức độ tàn khốc, sự hủy diệt của chiến tranh hóa học.
Đây lànơi giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ về lịch sử chống Mỹ cứu nướccủa nhân dân ta đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho địa phương sưu tầm, lưugiữ các mẫu vật, bệnh phẩm, cung cấp thông tin phục vụ nghiên cứu khoahọc, chăm sóc điều trị người phơi nhiễm, góp phần khắc phục hậu quả chấtđộc da cam/dioxin và phòng chống nguy cơ gây ô nhiễm môi trường../.
Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, thung lũng A So được đế quốcMỹ sử dụng làm sân bay dã chiến và nơi chứa chất độc dioxin để đem rảihủy diệt môi trường tại các chiến trường Nam Việt Nam.
Trong vòng 10 năm(1961-1971) quân đội Mỹ đã rải 72 triệu lít thuốc diệt cỏ (chứa khoảng170kg dioxin) xuống miền Nam, trong đó vùng đất A Lưới đã phải hứngchịu 432,812 lít (tương đương 11kg dioxin).
Chất độc da cam (dioxin) đãlàm cho 4,8 triệu người dân Việt Nam bị phơi nhiễm và hơn 3 triệungười, những thế hệ sau là nạn nhân của di chứng chất độc da cam truyềnlại.
Theo kết quả nghiên cứu của Công tytư vấn về môi trường Hatfield (Canada) và UB 10-80 của Việt Nam, lượngchất diệt cỏ, chất hóa học rải xuống A Lưới bằng 1/2 các chất hóa học màquân Mỹ đã rải xuống Thừa Thiên-Huế.
Sân bay A So là một “điểm nóng”có hàm lượng tồn dư dioxin cao trong đất, làm ảnh hưởng đối với hệ sinhthái và con người sinh sống ở khu vực này.
Theo thông kê của Hội nạnnhân chất độc da cam huyện A Lưới, hiện toàn huyện có 4227 đối tượng bịảnh hưởng chất độc da cam (dioxin), riêng xã Đông Sơn (nơi có sân bay ASo) có 61 người bị tàn tật, bại não, thần kinh, liệt chân tay liên quanđến chất độc dioxin. Đặc biệt trong đó có 27/157 trẻ em dưới 6 tuổi bịtàn tật và 243 người nghi bị nhiễm chất độc da cam.
38năm sau giải phóng, từ 95 hộ ban đầu, đến nay xã Đông Sơn có 283 hộ dân,chủ yếu là đồng bào Pakô, với 1.325 nhân khẩu, chia làm 6 thôn. Tất cảđều ở khá xa khu vực kho chất độc và sân bay A So cũ. Đi lên từ khókhăn, hiện nay Đông Sơn đã khai phá, đưa được 64ha đất vào trồng lúanước, cơ bản đảm bảo được an ninh lương thực.
Trước đây, đất đồi núi củaĐông Sơn khó có thể trồng rừng, một phần do ảnh hưởng bởi chất dioxin.Mãi đến năm 2003, phong trào trồng rừng ở Đông Sơn mới lại bắt đầu vàđến nay đã trồng được hơn 500 ha rừng kinh tế. Chăn nuôi cũng là một thếmạnh được bà con phát huy.
Hiện nay, Đông Sơn có gần 500 con bò, gần200 con trâu và hơn 100 con dê, đứng vào hàng nhất, nhì của huyện A Lướivề chăn nuôi gia súc.
Hiện tại, một phầnxung quanh sân bay A So đã được trồng cây bồ kết để ngăn cản người vàsúc vật vào tiếp cận sân bay. Gần đây nhất, thông qua sự tài trợ từ nhómđối thoại Việt-Mỹ, tại đây đã được xây dựng hệ thống cung cấp nướcsạch, góp phần ổn định cuộc sống cho bà con đồng bào các dân tộc thiểusố đang sinh sống trên địa bàn xã Đông Sơn.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Chínhphủ cũng đã đồng ý chủ trương xây dựng dự án Khu chứng tích chất độchóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam tại sân bay A so và đãgiao Bộ tài nguyên và Môi trường (Ban chỉ đạo 33) chủ trì phối hợp vớitỉnh Thừa Thiên-Huế tiến hành khảo sát và xây dựng dự án.
Khu chứngtích là một tập hợp các khu chức năng và các khu hoạt động liên quan gồmkhu di tích, chứng tích tái hiện lịch sử chiến tranh hóa học (sân bay ASo), khu vực thiên nhiên bị tàn phá và vùng đối chứng, khu tổ hợp trungtâm (tại ngã ba Bốt Đỏ), trung tâm điều trị, phục hồi chức năng cho nạnnhân chất độc da cam/dioxin, với nguồn kinh phí xây dựng dự kiến trên600 tỷ đồng.
Kỷ niệm 47 năm ngày chiếnthắng A So (11/3/1966-11/3/2013) và 38 năm giải phóng miền Nam, địa điểmchứng tích chiến tranh hóa học của Mỹ tại sân bay A So, xã Đông sơn,huyện A Lưới được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia theo quyếtđịnh số 678/QĐ-BVHTTDL ngày 7/2/2013 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Dulịch. Khu di tích lịch sử chứng tích chiến tranh có diện tích khoảng 5ha nằm trong thung lũng A So thuộc xã Đông Sơn, huyện A Lưới.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Thừa Thiên-Huế Ngô Hòa cho biết cùng với dự án xây dựng khu chứng tích chiến tranh tại sân bay A So vàviệc xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, địa điểm chứng tích chiếntranh hóa học của Mỹ tại sân bay A So không chỉ là một địa điểm để minhchứng về tội ác trong chiến tranh do đế quốc Mỹ gây ra tại Việt Nam màcòn nhằm tuyên truyền giới thiệu với khách tham quan du lịch trong vàngoài nước về mức độ tàn khốc, sự hủy diệt của chiến tranh hóa học.
Đây lànơi giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ về lịch sử chống Mỹ cứu nướccủa nhân dân ta đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho địa phương sưu tầm, lưugiữ các mẫu vật, bệnh phẩm, cung cấp thông tin phục vụ nghiên cứu khoahọc, chăm sóc điều trị người phơi nhiễm, góp phần khắc phục hậu quả chấtđộc da cam/dioxin và phòng chống nguy cơ gây ô nhiễm môi trường../.
Quốc Việt (TTXVN)
