Nói đến xã Dĩnh Kế, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang, nhiều người nghĩ ngayđến đặc sản bánh đa Kế, món quà quê gắn liền với làng nghề truyền thống làm bánhđa của địa phương đã có từ hàng trăm năm nay.
Không chỉ có nghề làm bánh đa, Dĩnh Kế còn được biết đến với nghề làm mỳ gạongày càng phát triển, thu hút nhiều hộ dân làm nghề và mang lại thu nhập khácao.
Xã Dĩnh Kế có vị trí thuận lợi, nằm ở phía Đông Bắc, cách trung tâm thành phốBắc Giang khoảng 2km. Toàn xã hiện có 11 thôn với hơn 10.000 nhân khẩu. Đời sốngkinh tế của xã từ trước đến nay chủ yếu chỉ dựa vào sản xuất nông nghiệp, trồnghoa, cây cảnh, rau màu và làng nghề làm bánh đa, mỳ gạo.
Ông Giáp Đông Phong, hiện là Trưởng thôn Mé cũng là Chủ nhiệm Hợp tác xã sảnxuất kinh doanh mỳ gạo Kế (được thành lập từ năm 2009) cho biết cùng với làngnghề truyền thống làm bánh đa đã được duy trì, phát triển từ nhiều năm nay ở hầuhết các thôn, từ khoảng năm 1982-1986, tại xã Dĩnh Kế bắt đầu xuất hiện nghề làmmỳ gạo, tập trung chủ yếu tại thôn Mé.
Thời gian đó, chỉ có khoảng trên dưới 10 hộ dân của thôn Mé làm nghề sản xuất mỳgạo để bán ở trong tỉnh và ở các tỉnh, thành phố lân cận như Hà Nội, Lạng Sơn,Thái Nguyên, Quảng Ninh...
Đến năm 1994-1996, nghề làm mỳ gạo ở đây đã ngày càng phát triển, thu hút tớikhoảng 100 hộ dân trong thôn làm nghề.
Bắt đầu từ năm 2000, Ủy ban Nhân dân thành phố Bắc Giang có chủ trương thu hồiđất nông nghiệp của xã để phát triển đô thị nên nhiều hộ dân xã Dĩnh Kế nóichung và thôn Mé nói riêng đã phải chuyển đổi ngành nghề do bị mất đất sản xuất.Nghề làm mỳ gạo ở thôn Mé cũng vì thế mà ngày càng phát triển, thu hút nhiều hộdân tham gia. Hiện, toàn thôn Mé đã có khoảng 200 hộ/237 hộ dân của thôn chuyênlàm nghề sản xuất mỳ gạo.
Theo ông Phong, nghề làm mỳ gạo đã tận dụng, giải quyết việc làm cho nhiều laođộng của thôn trong những lúc nông nhàn và lao động vốn trước đây làm nôngnghiệp nay cũng không còn đất canh tác do bị thu hồi đất. Ngoài ra, còn tạo thêmviệc làm cho cả các cháu học sinh và các cụ già 70-80 tuổi (các cháu giúp giađình bó mỳ, đóng túi mỳ, nhặt bánh, sang bánh; các cụ già chẻ lạt để bó mỳ...).
Thời gian thuận lợi nhất cho nghề làm mỳ gạo thường là vào các tháng mùa khô, doít phải lo mưa gió làm hỏng mỳ khi phơi ở ngoài trời. Kỹ thuật sản xuất mỳ gạocủa làng nghề mỳ gạo Kế thông thường tuân thủ theo 12 quy trình, từ chọn nguyênliệu, xay bột, ủ bột cho đến tráng bánh, phơi bánh, thái bánh, phơi mỳ, đóng túivà thùng mỳ..., làm sao để sợi mỳ không bị gãy, giòn, tăng độ bóng; sợi mỳ saukhi nấu chín có vị ngọt, thơm, dai, bát mỳ có nước trong.
Để duy trì và phát triển nghề, bà con thôn Mé đã mạnh dạn đầu tư mua sắm cáctrang thiết bị hiện đại phục vụ nghề sản xuất mỳ gạo. Hiện nay, cứ khoảng 4-5 hộdân của thôn Mé thì có 1 máy tráng mỳ (trị giá 20 triệu đồng/máy). Ngoài ra, cáchộ làm mỳ đều có máy xay bột, máy thái mỳ tại nhà.
Mỗi ngày, các hộ sản xuất mỳ gạo thôn Mé đã đạt sản lượng khoảng 10 tấn gạo đểlàm mỳ (tương đương 9 tấn mỳ thành phẩm). Mỗi tháng, một hộ dân thôn Mé làmkhoảng 12-13 mẻ mỳ, đạt sản lượng khoảng 1 tấn mỳ thành phẩm.
Mỳ gạo Kế sản xuất tại thôn Mé có hương vị thơm ngon đặc trưng, sợi mỳ to, khôngbị vữa nát sau khi nấu chín.
Ngoài thôn Mé, nghề làm mỳ gạo hiện còn thu hút khoảng gần 100 hộ dân ở các thônkhác của xã Dĩnh Kế như thôn Nợm, thôn Hạc, thôn Ngươi, thôn Sau, thôn Lườngtham gia.
Năm 2009, mỳ gạo Kế (được sản xuất tại các thôn trên của xã Dĩnh Kế) đã được CụcSở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu"Mỳ Kế."
Năm 2010, làng nghề sản xuất mỳ gạo Kế ở thôn Mé đã được tỉnh Bắc Giang côngnhận là làng nghề cấp tỉnh.
Trong hai năm 2010 và 2011, Quỹ khuyến công của tỉnh Bắc Giang cũng đã dành hàngchục triệu đồng để hỗ trợ dạy nghề sản xuất mỳ gạo cho 100 lao động của thôn Mé,nhờ đó đã giúp họ nâng cao ý thức đạo đức trong sản xuất kinh doanh, giữ gìn vệsinh an toàn thực phẩm, tăng thêm các kỹ năng cần thiết trong làm nghề...
Mỗi năm, chỉ tính riêng tại thôn Mé đã sản xuất đạt sản lượng trên 2.000 tấn mỳKế, được tiêu thụ ở tất cả 63 tỉnh, thành trong cả nước và xuất khẩu sang thịtrường một số nước EU, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga...
Với giá bán trung bình hiện nay khoảng 24.000 đồng/kg, thôn Mé đã đạt tổng doanhthu khoảng trên 230 tỷ đồng/năm từ nghề sản xuất mỳ gạo. Nhiều hộ dân thôn Mé cólãi từ nghề làm mỳ gạo tới 1 triệu đồng/ngày và hàng trăm triệu đồng/năm... Nhờđó, cùng với nghề làm bánh đa truyền thống, trồng hoa, cây cảnh, rau màu...,nghề làm mỳ gạo Kế đã góp phần làm giảm số hộ nghèo của toàn xã Dĩnh Kế xuốngchỉ còn khoảng 40 hộ hiện nay./.
Không chỉ có nghề làm bánh đa, Dĩnh Kế còn được biết đến với nghề làm mỳ gạongày càng phát triển, thu hút nhiều hộ dân làm nghề và mang lại thu nhập khácao.
Xã Dĩnh Kế có vị trí thuận lợi, nằm ở phía Đông Bắc, cách trung tâm thành phốBắc Giang khoảng 2km. Toàn xã hiện có 11 thôn với hơn 10.000 nhân khẩu. Đời sốngkinh tế của xã từ trước đến nay chủ yếu chỉ dựa vào sản xuất nông nghiệp, trồnghoa, cây cảnh, rau màu và làng nghề làm bánh đa, mỳ gạo.
Ông Giáp Đông Phong, hiện là Trưởng thôn Mé cũng là Chủ nhiệm Hợp tác xã sảnxuất kinh doanh mỳ gạo Kế (được thành lập từ năm 2009) cho biết cùng với làngnghề truyền thống làm bánh đa đã được duy trì, phát triển từ nhiều năm nay ở hầuhết các thôn, từ khoảng năm 1982-1986, tại xã Dĩnh Kế bắt đầu xuất hiện nghề làmmỳ gạo, tập trung chủ yếu tại thôn Mé.
Thời gian đó, chỉ có khoảng trên dưới 10 hộ dân của thôn Mé làm nghề sản xuất mỳgạo để bán ở trong tỉnh và ở các tỉnh, thành phố lân cận như Hà Nội, Lạng Sơn,Thái Nguyên, Quảng Ninh...
Đến năm 1994-1996, nghề làm mỳ gạo ở đây đã ngày càng phát triển, thu hút tớikhoảng 100 hộ dân trong thôn làm nghề.
Bắt đầu từ năm 2000, Ủy ban Nhân dân thành phố Bắc Giang có chủ trương thu hồiđất nông nghiệp của xã để phát triển đô thị nên nhiều hộ dân xã Dĩnh Kế nóichung và thôn Mé nói riêng đã phải chuyển đổi ngành nghề do bị mất đất sản xuất.Nghề làm mỳ gạo ở thôn Mé cũng vì thế mà ngày càng phát triển, thu hút nhiều hộdân tham gia. Hiện, toàn thôn Mé đã có khoảng 200 hộ/237 hộ dân của thôn chuyênlàm nghề sản xuất mỳ gạo.
Theo ông Phong, nghề làm mỳ gạo đã tận dụng, giải quyết việc làm cho nhiều laođộng của thôn trong những lúc nông nhàn và lao động vốn trước đây làm nôngnghiệp nay cũng không còn đất canh tác do bị thu hồi đất. Ngoài ra, còn tạo thêmviệc làm cho cả các cháu học sinh và các cụ già 70-80 tuổi (các cháu giúp giađình bó mỳ, đóng túi mỳ, nhặt bánh, sang bánh; các cụ già chẻ lạt để bó mỳ...).
Thời gian thuận lợi nhất cho nghề làm mỳ gạo thường là vào các tháng mùa khô, doít phải lo mưa gió làm hỏng mỳ khi phơi ở ngoài trời. Kỹ thuật sản xuất mỳ gạocủa làng nghề mỳ gạo Kế thông thường tuân thủ theo 12 quy trình, từ chọn nguyênliệu, xay bột, ủ bột cho đến tráng bánh, phơi bánh, thái bánh, phơi mỳ, đóng túivà thùng mỳ..., làm sao để sợi mỳ không bị gãy, giòn, tăng độ bóng; sợi mỳ saukhi nấu chín có vị ngọt, thơm, dai, bát mỳ có nước trong.
Để duy trì và phát triển nghề, bà con thôn Mé đã mạnh dạn đầu tư mua sắm cáctrang thiết bị hiện đại phục vụ nghề sản xuất mỳ gạo. Hiện nay, cứ khoảng 4-5 hộdân của thôn Mé thì có 1 máy tráng mỳ (trị giá 20 triệu đồng/máy). Ngoài ra, cáchộ làm mỳ đều có máy xay bột, máy thái mỳ tại nhà.
Mỗi ngày, các hộ sản xuất mỳ gạo thôn Mé đã đạt sản lượng khoảng 10 tấn gạo đểlàm mỳ (tương đương 9 tấn mỳ thành phẩm). Mỗi tháng, một hộ dân thôn Mé làmkhoảng 12-13 mẻ mỳ, đạt sản lượng khoảng 1 tấn mỳ thành phẩm.
Mỳ gạo Kế sản xuất tại thôn Mé có hương vị thơm ngon đặc trưng, sợi mỳ to, khôngbị vữa nát sau khi nấu chín.
Ngoài thôn Mé, nghề làm mỳ gạo hiện còn thu hút khoảng gần 100 hộ dân ở các thônkhác của xã Dĩnh Kế như thôn Nợm, thôn Hạc, thôn Ngươi, thôn Sau, thôn Lườngtham gia.
Năm 2009, mỳ gạo Kế (được sản xuất tại các thôn trên của xã Dĩnh Kế) đã được CụcSở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu"Mỳ Kế."
Năm 2010, làng nghề sản xuất mỳ gạo Kế ở thôn Mé đã được tỉnh Bắc Giang côngnhận là làng nghề cấp tỉnh.
Trong hai năm 2010 và 2011, Quỹ khuyến công của tỉnh Bắc Giang cũng đã dành hàngchục triệu đồng để hỗ trợ dạy nghề sản xuất mỳ gạo cho 100 lao động của thôn Mé,nhờ đó đã giúp họ nâng cao ý thức đạo đức trong sản xuất kinh doanh, giữ gìn vệsinh an toàn thực phẩm, tăng thêm các kỹ năng cần thiết trong làm nghề...
Mỗi năm, chỉ tính riêng tại thôn Mé đã sản xuất đạt sản lượng trên 2.000 tấn mỳKế, được tiêu thụ ở tất cả 63 tỉnh, thành trong cả nước và xuất khẩu sang thịtrường một số nước EU, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga...
Với giá bán trung bình hiện nay khoảng 24.000 đồng/kg, thôn Mé đã đạt tổng doanhthu khoảng trên 230 tỷ đồng/năm từ nghề sản xuất mỳ gạo. Nhiều hộ dân thôn Mé cólãi từ nghề làm mỳ gạo tới 1 triệu đồng/ngày và hàng trăm triệu đồng/năm... Nhờđó, cùng với nghề làm bánh đa truyền thống, trồng hoa, cây cảnh, rau màu...,nghề làm mỳ gạo Kế đã góp phần làm giảm số hộ nghèo của toàn xã Dĩnh Kế xuốngchỉ còn khoảng 40 hộ hiện nay./.
Việt Hùng (TTXVN)
