Chiều ngày 16/5, tại Hà Nội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Những vấn đề lý luận, pháp lý và bảo đảm điều kiện hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn mới.”
Tại Hội thảo, Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy đã cung cấp thông tin trao đổi nhằm làm rõ hơn một số nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 liên quan trực tiếp tới Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và dự thảo Luật.
Theo đó, đối với nội dung bổ sung quy định “các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” tại khoản 2 Điều 9, Điều 10 Hiến pháp 2013 và tại khoản 2 Điều 5 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy cho biết, thảo luận tại Hội trường Quốc hội về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, đa số đại biểu Quốc hội tán thành cao với các nội dung sửa đổi, bổ sung tại 3 điều của Hiến pháp liên quan trực tiếp tới Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Tuy nhiên vẫn còn một số ý kiến còn băn khoăn quy định các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại khoản 2 Điều 9 Hiến pháp năm 2013 trong điều kiện Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là liên hiệp tự nguyện và hoạt động theo nguyên tắc “hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động”.
Sửa đổi Hiến pháp 2013: Thể chế hóa kịp thời chủ trương về sắp xếp lại MTTQ
Phạm vi sửa đổi, bổ sung Hiến pháp lần này tập trung vào 8/120 điều của Hiến pháp năm 2013, nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về sắp xếp lại cơ quan Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
“Về nội dung này, từ giai đoạn xây dựng Đề án quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban chấp hành trung ương Đảng đã được Ban Thường vụ Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể trung ương nghiên cứu kỹ, thảo luận, thống nhất cao và khi đề xuất sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013, Đảng ủy đã căn cứ vào các kết luận của Bộ chính trị, Ban Bí thư và Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương đảng,” Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy thông tin.
“Căn cứ vào các cơ sở chính trị, việc bổ sung quy định tại khoản 2, Điều 9 Hiến pháp năm 2013 và tại khoản 2, Điều 5 Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là hoàn toàn phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, về tổ chức bộ máy và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các Hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ sau sắp xếp, tinh gọn trong thời gian tới,” phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy nhấn mạnh./.
Sửa đổi, bổ sung Hiến pháp liên quan trực tiếp tới MTTQ Việt Nam căn cứ trên 5 nội dung sau:
Thứ nhất, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 245-QĐ/TW ngày 24/01/2025, thành lập Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương; Quyết định số 251-QĐ/TW ngày 24/01/2025 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Đảng ủy MTTQ, các Đoàn thể Trung ương, trong đó quy định rõ: có chức năng lãnh đạo, chỉ đạo Ủy ban Trung ương, Đoàn Chủ tịch, Ban thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam, các tổ chức Đảng trực thuộc theo quy định của điều lệ Đảng và các quy định, hướng dẫn của Trung ương; lãnh đạo Đảng bộ thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng; chính sách pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ.”
Thứ hai, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận số 126-KL/TW ngày 14/02/2025 "Nghiên cứu định hướng tiếp tục sắp xếp lại các tổ chức chính trị - xã hội, Hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (đồng bộ với cơ cấu tổ chức đảng hiện nay) và đề xuất chủ trương sử đổi, bổ sung các quy định pháp luật, quy định của Đảng có liên; Kết luận số 127-KL/TW ngày 28/02/2025: “Xây dựng Đề án sắp xếp, tinh gọn các cơ quan MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng ở trung ương do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ (cấp Trung ương, cấp Tỉnh và cấp xã) sau khi sáp nhập, hợp nhất”.
Thứ ba, tại Đề án sắp xếp, tinh gọn cơ quan Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ (đối với cấp Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã) đã được Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành trung ương Đảng khóa XIII thông qua tại Nghị quyết số 60-NQ/TW, ngày 12/4/2025. Theo đó các cơ quan tham mưu, giúp việc ở Trung ương theo các quyết định của Bộ Chính trị số 211-QĐ/TW; Quyết định số 212-QĐ/TW; Quyết định số 217-QĐ/TW; Quyết định số 220-QĐ/TW; Quyết định số 221-QĐ/TƯ và Quyết định số 222-QQĐ/TW ngày 28/12/2024 được tổ chức và hoạt động thống nhất trong MTTQ Việt Nam; do Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam chủ trì hiệp thương, phối hợp thống nhất hành động và giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện về định hướng hoạt động, quản lý bộ máy giúp việc, biên chế, công tác cán bộ, quản lý tài sản, tài chính và chịu trách nhiệm trước cấp có thẩm quyền về toàn bộ hoạt động của MTTQ Việt Nam.
Thứ tư, để phát huy tính chủ động, sáng tạo (tính độc lập tương đối) của các tổ chức chính trị - xã hội (Công đoàn, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiến Binh) hoạt động theo Điều lệ của mỗi tổ chức; có cơ quan lãnh đạo (Ban Chấp hành, Đoàn Chủ tịch, Ban Thường vụ, Ban Bí thư), các chức danh lãnh đạo (Chủ tịch, Phó Chủ tịch hoặc Bí Thư thứ nhất, Bí thư); có con dấu, tài khoản riêng, đảm bảo nguyên tắc các tổ chức chính trị- xã hội hoạt động trực thuộc MTTQ Việt Nam đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của mỗi tổ chức (mang tính độc lập tương đối). Các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương có trách nhiệm hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, nghiệp vụ công tác đối với các tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương.
Thứ năm, việc giải quyết mối quan hệ “trực thuộc” và phát huy tính “chủ động, sáng tạo” của mỗi thành viên sẽ được điều chỉnh cụ thể trong các văn bản của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; về cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã (thay thế Quy định số 212-QĐ/TW của Ban Bí thư); về quy chế tổ chức và hoạt động của hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở trung ương (thay thế Quyết định số 118-QĐ/TW của Ban Bí thư). Cùng với đó, Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và điều lệ của các tổ chức cũng sẽ được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ sau sắp xếp.
