Nhiều người tìm đến quán “Café art” ở số 75 phố Quán Thánh, Hà Nội không chỉ đơnthuần uống cà phê mà còn để chiêm ngưỡng những cổ vật ông chủNguyễn Trường đã sưu tầm được.
Bất kể trời nắng hay mưa, quán cà phê của ông Trường tóc bạc ngày nào cũng nườmnượp khách. Các câu chuyện ở đây cũng chỉ xoay quanh đến cổvật...
Gần 10 năm tồn tại, quán cà phê của ông Trường đã trở thành nơi tụ họp không chỉcủa giới chơi đồ cổ mà còn của cả giới văn nghệ sĩ và những người yêu nghệthuật. Nhiều tay chơi cổ vật ở các tỉnh Ninh Bình, Nam Định, Hải Dương, HưngYên, Hải Phòng, rồi cả Long An, Cà Mau... mỗi lần ra Hà Nội cũng tìm đến quáncủa ông.
Quán của ông chỉ có những cái bàn và hàng ghế gỗ kê xung quanh như phòng kháchnhà riêng. Nhưng có một điều khác biệt, tất cả bàn ghế và những vật dụng trongquán ấy đều là đồ cổ.
Nhiều người nghĩ ông Trường mở quán cà phê dường như chẳng phải để kinh doanh vìbiết ông chẳng lời lãi được bao nhiêu từ cái quán cà phê ấy. Nếu cho thuê cănnhà ấy thì mỗi tháng ông cũng bỏ túi hàng chục triệu đồng.
Kể về cái thú sưu tập cổ vật, ông Trường bảo, hồi còn nhỏ ông vốn là người mêhội họa, mỗi lần các họa sĩ đến nhà chơi, hoặc vẽ tranh với cụ thân sinh, ông đều nấp đằng sau tấm bình phong ở mé cửa nghe lỏm chuyện.
Một hôm, đang nấp sau tấm bình phong, ông giật nảy người khi nghe tiếng một họasĩ gọi: “Thằng cu Trường đâu, vào đây, đừng thập thò ngoài đó nữa”.
Thế là từ đó, ông bắt đầu được các họa sĩ bậc thầy chỉ bảo các đặc điểm của họatiết, hoa văn từng niên đại.
Từ khi biết phân biệt hoa văn từng niên đại, cậu bé Trường ngày ấy bắt đầu saymê các thứ đồ cũ. Một hôm đến nhà người bác ruột ở phố Hàng Gai, thấy có cái đĩatrông có vẻ cũ kỹ vứt chỏng chơ dưới gầm giường, cậu liền móc ra ngắm nghía mộtlúc thì phát hiện ra đó là một chiếc đĩa Celadon cổ.
Cậu hỏi sao bác lại vứt cái đĩa quý như thế ở dưới gầm giường, người bác liềnbảo: "Cháu thích thì cứ lấy đi". Đó là món đồ cổ đầu tiên mà ông có được.
Lại có lần, nghe người quen mách trên Hà Giang có bán những xô đồng cổ, ông hămhở lên thị xã Hà Giang rồi bắt xe khách lên tận miền rừng heo hút. Nhưng lên đếnnơi, ông mới phát hiện ra những chiếc xô đồng đó toàn là đồ giả cổ.
Trong chuyến đi "săn" hụt đó, ông phát hiện ra kỹ nghệ làm giả cổ tinh xảo đếnmức có lò nuôi cả con hà cho bám vào món đồ, đến khi mang bán có cả xác hà bámtrên đó, nhiều người tưởng là cổ vật thật mà mua về.
Chưa hết, ông Trường còn đến tận thủ đô Madrid của Tây Ban Nha, lần mò hỏi người bản địavề chợ Sole chuyên bán đồ cũ tìm mua cổ vật.
Bộ sưu tập chuyên về lư của ông Trường có tới hàng chục chiếc bằng các chất liệukhác nhau, đủ cả gốm, đồng, gỗ, đất nung. Mỗi chiếc lư mang đậm dấu ấn văn hóacủa một thời, từ nét hoa văn thô sơ đến tinh xảo trải dài suốt dọc các triềuphong kiến Lý, Lê, Trần, Nguyễn...
Trong bộ sưu tập ấy, có cả chiếc lư bằng sành vẽ các loài thủy tộc thô sơ, bộ 2chiếc lư bằng đất nung không màu, không men, rồi cả bộ lư 2 con nghê được làm từđất Thổ Hà với men nâu đặc trưng...
Trong căn phòng trên gác ba của ngôi biệt thự cổ còn có những chiếc bình gốm,đĩa, âu... từ triều đại nhà Trần; các bộ đồ sứ ký kiểu từng được các vua chúaViệt Nam đặt làm từ bên Trung Hoa mang về dùng trong cung phủ và cả những chiếclọ, đĩa quân, dầm, đĩa tống của chính các triều đại phong kiến Trung Hoa xưa.
Chiếc tủ kính to đặt ngay ngắn trong góc nhà bày la liệt các loại cổ vật có niênđại từ thời Trần, Lê thuộc vào loại cổ vật đắt giá hiện nay như chân đèn bằngđồng thời Trần hoặc chiếc dao đồng từ thời kỳ văn hóa Đông Sơn và những sản phẩmgốm Chu Đậu...
Dọc bậc thang lên sảnh tầng 2 là bộ sưu tập chó đá từ các triều đại Trần, Lê.
Mọi người vẫn gọi ông Trường bằng cái tên thân thuộc “Trường tóc bạc” vì tóc ôngbạc trắng. Giới chơi cổ vật thì mệnh danh cho ông là “Đệ nhất tay chơi cổ vật amatơ đất Hà Thành”.
Ông Nguyễn Trường hiện là hội viên Trung tâm UNESCO nghiên cứu bảo tồn cổ vậtViệt Nam. Nhiều cổ vật do ông sưu tầm đang được trưng bày tại Thành cổ Hà Nội./.
(TTXVN/Vietnam+)