Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam cho biết, nhân Quốc hội ViệtNam thảo luận Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), Liên hợp quốc tại Việt Nam và cácđối tác phát triển đã ra khuyến nghị chung cùng với Bản tóm lược gợi ý địnhhướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai nhằm thúc đẩy đối xử bình đẳng với tất cảmọi người có quyền sử dụng đất.
Các khuyến nghị chính sách này do các chuyên gia của các cơ quan Liên hợp quốctại Việt Nam, Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng phát triển châu Á, Cơ quan pháttriển quốc tế Australia, Oxfam, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam và cácĐại sứ quán các nước Australia, Canada, Phần Lan, Đức, Ireland, Na Uy, NewZealand và Hoa Kỳ cùng đồng thuận với các khuyến nghị này.
Các khuyến nghị chung chỉ ra những lĩnh vực quan trọng nhất cần phải được cảicách, bao gồm thu hồi và bồi thường đất, tăng cường bảo vệ quyền sử dụng đất củanông dân, minh bạch và tham gia trong quản lý đất đai, bình đẳng giới, quyền sửdụng đất của cộng đồng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tăng cường sựnhất quán, minh bạch của pháp luật đất đai.
Về thu hồi đất, các nhà tài trợ khuyến nghị, thu hồi đất bắt buộc bởi Nhà nước(bao gồm đối với Quỹ đất) chỉ bị giới hạn cho các trường hợp phục vụ cho mụcđích quốc phòng, an ninh quốc gia và lợi ích công cộng, mà không cho các dự ánđầu tư kinh tế. Đất chỉ bị thu hồi sau khi hoàn tất thủ tục minh bạch, bao gồmthông báo công khai trước, thảo luận với những người bị tác động và quyền tự dokhởi kiện trước toà án. Giá bồi thường phải phản ánh được các thiệt hại về sinhkế và các chi phí tái định cư cũng như giá thị trường của đất bị thu hồi. Giáthị trường phải được xác định dựa trên các cơ chế định giá chuyên môn, kháchquan và độc lập.
[Tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai]
Để tăng cường bảo vệ quyền sử dụng đất của nông dân, theo các khuyến nghị, quyềnsử dụng đất của các hộ nông nghiệp phải được cấp không có thời hạn. Người nôngdân có đất trồng lúa cần được tự do chuyển đổi sao cho sử dụng đất có hiệu quảsản xuất kinh tế hơn, hoặc được trợ cấp nếu họ bị yêu cầu phải giữ đất trồnglúa. Các giới hạn về mức sử dụng đất phải được nới lỏng đối với các hộ nông dâncá thể.Nâng cao minh bạch và tham gia trong quản lý đất đai, các nhà tài trợ khuyếnnghị: Một hệ thống đăng ký quốc gia đồng bộ về quyền sử dụng đất kết nối từ cáchồ sơ lưu trữ đất của các cơ quan cấp tỉnh, dựa trên các thửa đất của các cánhân. Nhân dân được tiếp cận với mọi thông tin liên quan đến đất đai.
Nhằm thúc đẩy bình đẳng giới hơn, các nhà tài trợ khuyến nghị giữ qui định ghitên cả hai vợ chồng trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thực hiện hiệuquả hơn quy định này. Hơn nữa, khuyến nghị tăng cường công nhận việc sử dụngtheo phong tục truyền thống và thực tế quản lý đất của các cộng đồng dân tộcthiểu số địa phương trong giao đất, qui hoạch đất và các chính sách, bao gồm tạora khung pháp luật và tiêu chuẩn cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cáccộng đồng.
Các nhà tài trợ cũng khuyến nghị đơn giản hóa hệ thống cấp giấp chứng nhận quyềnsử dụng đất, với các quyền hạn và trách nhiệm đầy đủ được giao cho các văn phòngĐăng ký sử dụng đất, các thủ tục đơn giản, giảm phí đăng ký đất và miễn hoàntoàn phí đối với người nghèo.
Cuối cùng, các nhà tài trợ khuyến nghị sự nhấtquán và minh bạch của pháp luật đất đai sẽ được hoàn thiện thông qua hệ thốnghóa các văn bản qui phạm pháp luật liên quan qua một quá trình tham vấn cởi mởvà minh bạch./.