Sáng 15/3, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị góp ý Dự thảo báo cáo kết quảcủa Bộ Tư pháp về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.
Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường nhấn mạnh thực hiện quyếtđịnh của Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, quyết định của Thủ tướngChính phủ về tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992,Bộ Tư pháp đã chủ động, tích cực triển khai các hoạt động lấy ý kiến toàn thểcán bộ, viên chức đảm bảo đúng tiến độ, chất lượng, thực hiện đúng các kế hoạchvà yêu cầu đề ra.
Bộ trưởng đề nghị các đại biểu phát huy trí tuệ và trách nhiệm tích cực thảoluận, có những đề xuất cụ thể liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổchức bộ máy của Chính phủ, chính quyền địa phương, Bộ Tư pháp và các vấn đề cóliên quan nhằm sớm hoàn thiện báo cáo kết quả trình Chính phủ, Quốc hội thờigian tới.
Ý kiến chung của Bộ Tư pháp, ngành tư pháp nhất trí với Dự thảo báo cáo kết quảcủa Bộ cho rằng nội dung Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã thể chế hóa cácquan điểm của Đảng trong Cương lĩnh và các văn kiện của Đại hội XI của Đảng vềđịnh hướng phát triển đất nước, phát huy dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp quyềnxã hội chủ nghĩa.
Dự thảo Hiến pháp đã có nhiều đổi mới trong việc phân công thực hiện quyền lực,xác lập cơ chế kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan trong việc thực hiện cácquyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.
Dự thảo Hiến pháp đã đặt nền móng pháp lý cho việc giải quyết những vấn đề bấtcập, tồn tại của thực tiễn được đúc kết trong quá trình tổng kết việc thi hànhHiến pháp năm 1992. Dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã bảo đảm là đạo luật cơ bản củaNhà nước, có tính dự báo và ổn định lâu dài với sự điều chỉnh hợp lý những giátrị phản ánh đặc thù chính trị-pháp lý được ghi nhận tại các bản Hiến pháp củaViệt Nam.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng một số quan điểm, định hướng lớn của Đảng,Nhà nước thể hiện trong Cương lĩnh, Nghị quyết của Đại hội XI của Đảng, Nghịquyết Trung ương 2 và 5 (khóa XI) và Nghị quyết của Quốc hội về sửa đổi Hiếnpháp năm 1992 chưa được thể chế hóa triệt để, nhất là về kiểm soát quyền lực, vềphân công nhiệm vụ giữa các cơ quan thực hiện quyền hành pháp, tư pháp. Nội dungvề chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng,chính quyền địa phương còn một số vấn đề cụ thể chưa được giải quyết thấu đáo...
Góp ý vào Chương VIII, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, đa số các ý kiếnđều nhất trí với dự thảo báo cáo của Bộ, cho rằng việc xác định tính chất củaViện kiểm sát không rõ ràng.
Theo tinh thần của Dự thảo, Viện kiểm sát được xếp cùng chương với Tòa án nhândân, như vậy được hiểu là Viện kiểm sát cũng là cơ quan tư pháp. Tuy nhiên, theocác văn kiện của Đảng và thực tiễn, các cơ quan tư pháp thường được hiểu rộnghơn, bao gồm cả Cơ quan điều tra và Cơ quan thi hành án. Do vậy, nội dung nàycần được nghiên cứu, thể hiện lại cho phù hợp.
Góp ý vào Chương VI Chủ tịch nước, các ý kiến tán thành tên chương và các nộidung của chương này. Các ý kiến nhất trí Dự thảo tiếp tục giữ các quy định củaHiến pháp năm 1992 về vị trí, vai trò của Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhànước, thay mặt nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam về đối nội, đối ngoại.Quy định như vậy là phù hợp với bản chất và mô hình tổng thể của bộ máy Nhà nướcViệt Nam. Tuy nhiên, Dự thảo cần sắp xếp, bổ sung để làm rõ hơn nhiệm vụ, quyềnhạn của Chủ tịch nước trong mối quan hệ với cơ quan thực hiện các quyền và tráchnhiệm của Chủ tịch nước.
Dự thảo báo cáo kết quả lấy ý kiến của Bộ Tư pháp về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp1992 tổng hợp 152 ý kiến của cá nhân, tổ chức góp ý về Chương VII Chính phủ.
Thảo luận tại hội nghị, đa số các ý kiến đều nhất trí với tên Chương, nội dungChương VII đã quy định đảm bảo hợp lý vị trí của Chính phủ trong tổ chức quyềnlực tương ứng với các cơ quan thực hiện quyền lập pháp, quyền tư pháp, tán thànhvới các quy định tại Dự thảo.
Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa quyền hành pháp vàquyền lập pháp trong việc ban hành văn bản Luật, chẳng hạn Chính phủ có quyền đềnghị Quốc hội chưa thông qua dự án Luật hoặc quyền rút lại dự án Luật do Chínhphủ trình trong những trường hợp do luật định; đề xuất với Chủ tịch nước đề nghịQuốc hội xem xét lại đạo luật đã được thông qua. Vì theo nguyên tắc quyền lựcnhà nước có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước, Chínhphủ (quyền hành pháp) có quyền kiểm soát Quốc hội (quyền lập pháp).
Liên quan đến chính quyền địa phương, các ý kiến đều cho rằng các quy định vềchính quyền địa phương trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 có một số điểmmới và có những ưu điểm nhất định khi quy định rõ việc thành lập Hội đồng Nhândân ở các đơn vị hành chính được thực hiện theo quy định của Luật, có tính tớisự khác biệt giữa nông thôn và đô thị và vấn đề phân cấp. Đồng thời, Ủy ban Nhândân không nhất thiết phải do Hội đồng Nhân dân bầu.
Tuy nhiên, so với yêu cầu khắc phục những tồn tại, bất cập của các quy địnhtrong Hiến pháp hiện hành về chính quyền địa phương mà Báo cáo số 32 của Chínhphủ đã nêu trong quá trình tổng kết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992, cònnhiều điểm chưa đáp ứng. Các quy định trong Dự thảo cũng chưa đáp ứng đầy đủviệc thể chế hóa một số chủ trương mà Đảng đã nêu.
Góp ý về kỹ thuật lập hiến, các ý kiến góp ý nhất trí cao với Dự thảo báo cáocủa Bộ Tư pháp, theo đó Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 có nhiều nội dung mớimang tính dự báo trong những năm tiếp theo, nhiều quy định đã được đưa ra khỏiHiến pháp và được điều chỉnh cụ thể trong Luật.
Dự thảo thể hiện sự đầu tư có trách nhiệm của người làm công tác lập pháp có sựgóp ý của nhiều chuyên gia. Nội dung đã có những quy định mới toàn diện và tổngthể hơn so với những bản Hiến pháp trước. Mặc dù còn có những hạn chế nhất định,Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã thể hiện một bước tiến mới về kỹ thuật lậphiến so với Hiến pháp năm 1992./.
Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường nhấn mạnh thực hiện quyếtđịnh của Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, quyết định của Thủ tướngChính phủ về tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992,Bộ Tư pháp đã chủ động, tích cực triển khai các hoạt động lấy ý kiến toàn thểcán bộ, viên chức đảm bảo đúng tiến độ, chất lượng, thực hiện đúng các kế hoạchvà yêu cầu đề ra.
Bộ trưởng đề nghị các đại biểu phát huy trí tuệ và trách nhiệm tích cực thảoluận, có những đề xuất cụ thể liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổchức bộ máy của Chính phủ, chính quyền địa phương, Bộ Tư pháp và các vấn đề cóliên quan nhằm sớm hoàn thiện báo cáo kết quả trình Chính phủ, Quốc hội thờigian tới.
Ý kiến chung của Bộ Tư pháp, ngành tư pháp nhất trí với Dự thảo báo cáo kết quảcủa Bộ cho rằng nội dung Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã thể chế hóa cácquan điểm của Đảng trong Cương lĩnh và các văn kiện của Đại hội XI của Đảng vềđịnh hướng phát triển đất nước, phát huy dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp quyềnxã hội chủ nghĩa.
Dự thảo Hiến pháp đã có nhiều đổi mới trong việc phân công thực hiện quyền lực,xác lập cơ chế kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan trong việc thực hiện cácquyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.
Dự thảo Hiến pháp đã đặt nền móng pháp lý cho việc giải quyết những vấn đề bấtcập, tồn tại của thực tiễn được đúc kết trong quá trình tổng kết việc thi hànhHiến pháp năm 1992. Dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã bảo đảm là đạo luật cơ bản củaNhà nước, có tính dự báo và ổn định lâu dài với sự điều chỉnh hợp lý những giátrị phản ánh đặc thù chính trị-pháp lý được ghi nhận tại các bản Hiến pháp củaViệt Nam.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng một số quan điểm, định hướng lớn của Đảng,Nhà nước thể hiện trong Cương lĩnh, Nghị quyết của Đại hội XI của Đảng, Nghịquyết Trung ương 2 và 5 (khóa XI) và Nghị quyết của Quốc hội về sửa đổi Hiếnpháp năm 1992 chưa được thể chế hóa triệt để, nhất là về kiểm soát quyền lực, vềphân công nhiệm vụ giữa các cơ quan thực hiện quyền hành pháp, tư pháp. Nội dungvề chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng,chính quyền địa phương còn một số vấn đề cụ thể chưa được giải quyết thấu đáo...
Góp ý vào Chương VIII, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, đa số các ý kiếnđều nhất trí với dự thảo báo cáo của Bộ, cho rằng việc xác định tính chất củaViện kiểm sát không rõ ràng.
Theo tinh thần của Dự thảo, Viện kiểm sát được xếp cùng chương với Tòa án nhândân, như vậy được hiểu là Viện kiểm sát cũng là cơ quan tư pháp. Tuy nhiên, theocác văn kiện của Đảng và thực tiễn, các cơ quan tư pháp thường được hiểu rộnghơn, bao gồm cả Cơ quan điều tra và Cơ quan thi hành án. Do vậy, nội dung nàycần được nghiên cứu, thể hiện lại cho phù hợp.
Góp ý vào Chương VI Chủ tịch nước, các ý kiến tán thành tên chương và các nộidung của chương này. Các ý kiến nhất trí Dự thảo tiếp tục giữ các quy định củaHiến pháp năm 1992 về vị trí, vai trò của Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhànước, thay mặt nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam về đối nội, đối ngoại.Quy định như vậy là phù hợp với bản chất và mô hình tổng thể của bộ máy Nhà nướcViệt Nam. Tuy nhiên, Dự thảo cần sắp xếp, bổ sung để làm rõ hơn nhiệm vụ, quyềnhạn của Chủ tịch nước trong mối quan hệ với cơ quan thực hiện các quyền và tráchnhiệm của Chủ tịch nước.
Dự thảo báo cáo kết quả lấy ý kiến của Bộ Tư pháp về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp1992 tổng hợp 152 ý kiến của cá nhân, tổ chức góp ý về Chương VII Chính phủ.
Thảo luận tại hội nghị, đa số các ý kiến đều nhất trí với tên Chương, nội dungChương VII đã quy định đảm bảo hợp lý vị trí của Chính phủ trong tổ chức quyềnlực tương ứng với các cơ quan thực hiện quyền lập pháp, quyền tư pháp, tán thànhvới các quy định tại Dự thảo.
Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa quyền hành pháp vàquyền lập pháp trong việc ban hành văn bản Luật, chẳng hạn Chính phủ có quyền đềnghị Quốc hội chưa thông qua dự án Luật hoặc quyền rút lại dự án Luật do Chínhphủ trình trong những trường hợp do luật định; đề xuất với Chủ tịch nước đề nghịQuốc hội xem xét lại đạo luật đã được thông qua. Vì theo nguyên tắc quyền lựcnhà nước có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước, Chínhphủ (quyền hành pháp) có quyền kiểm soát Quốc hội (quyền lập pháp).
Liên quan đến chính quyền địa phương, các ý kiến đều cho rằng các quy định vềchính quyền địa phương trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 có một số điểmmới và có những ưu điểm nhất định khi quy định rõ việc thành lập Hội đồng Nhândân ở các đơn vị hành chính được thực hiện theo quy định của Luật, có tính tớisự khác biệt giữa nông thôn và đô thị và vấn đề phân cấp. Đồng thời, Ủy ban Nhândân không nhất thiết phải do Hội đồng Nhân dân bầu.
Tuy nhiên, so với yêu cầu khắc phục những tồn tại, bất cập của các quy địnhtrong Hiến pháp hiện hành về chính quyền địa phương mà Báo cáo số 32 của Chínhphủ đã nêu trong quá trình tổng kết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992, cònnhiều điểm chưa đáp ứng. Các quy định trong Dự thảo cũng chưa đáp ứng đầy đủviệc thể chế hóa một số chủ trương mà Đảng đã nêu.
Góp ý về kỹ thuật lập hiến, các ý kiến góp ý nhất trí cao với Dự thảo báo cáocủa Bộ Tư pháp, theo đó Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 có nhiều nội dung mớimang tính dự báo trong những năm tiếp theo, nhiều quy định đã được đưa ra khỏiHiến pháp và được điều chỉnh cụ thể trong Luật.
Dự thảo thể hiện sự đầu tư có trách nhiệm của người làm công tác lập pháp có sựgóp ý của nhiều chuyên gia. Nội dung đã có những quy định mới toàn diện và tổngthể hơn so với những bản Hiến pháp trước. Mặc dù còn có những hạn chế nhất định,Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã thể hiện một bước tiến mới về kỹ thuật lậphiến so với Hiến pháp năm 1992./.
KT (TTXVN)
