Sau 5 năm thực hiện, việc thí điểm chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã đã góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy đảng và chính quyền địa phương, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chủ chương chính sách ớ cấp cơ sở.
Theo Ban Tổ chức Trung ương, thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX)về đổi mới và nâng cao chất lượng của hệ thống chính trị cơ sở xã,phường, thị trấn và nhằm tiếp tục hoàn thiện phương thức lãnh đạo củaĐảng, đổi mới công tác cán bộ, nhiều địa phương đã chỉ đạo và tổ chứcthực hiện thí điểm chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dâncấp xã từ rất sớm.
Sau khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X ban hànhNghị quyết số 22-NQ/TW, ngày 2/2/2008 về nâng cao năng lực lãnh đạo,sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảngviên, nhiều địa phương tiếp tục chỉ đạo thực hiện mạnh mẽ hơn việc “nhấtthể hóa” hai chức danh bí thư cấp ủy và chủ tịch Ủy ban Nhân dân ở một số xã,phường, thị trấn (tỉnh Quảng Ninh thực hiện thí điểm 10 phường; tỉnhNghệ An thí điểm 5 xã…).
Khi có Thông báo số 223-TB/TW, ngày 24/2/2009của Bộ Chính trị, Hướng dẫn số 25-HD/BTCTW ngày 6/3/2009 của Ban Tổ chứcTrung ương, hầu hết các tỉnh ủy, thành ủy đã tổ chức hội nghị nghiêncứu, quán triệt nội dung; xây dựng kế hoạch, ban hành các văn bản chỉđạo và lựa chọn một số địa phương có đủ điều kiện để thực hiện thí điểmtheo tinh thần chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương. Đa số các địa phươngtriển khai thực hiện thí điểm từ tháng 4/2009.
Ở 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện thí điểm chủtrương không tổ chức Hội đồng Nhân dân huyện, quận, phường (Lào Cai, Vĩnh Phúc, NamĐịnh, Hải Phòng, Quảng Trị, Đà Nẵng, Phú Yên, Kiên Giang, Bà Rịa-VũngTàu, Thành phố Hồ Chí Minh), có 16 quận, huyện (4 quận, 12 huyện) thựchiện chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân.
Trong số 16 bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân quận, huyện, có 10 người là bí thư cấp ủy đương chức (chiếm 62,5%) được bổ nhiệm làm chủtịch Ủy ban Nhân dân; 6 người là phó bí thư cấp ủy, chủ tịch Ủy ban Nhân dân đương chứcđược bầu làm bí thư cấp ủy để giữ chức bí thư cấp ủy đồng thời là chủtịch Ủy ban Nhân dân. 16 người trên đều có độ tuổi trên 40, trình độ chuyên môn,nghiệp vụ từ đại học trở lên, trình độ lý luận cao cấp hoặc cử nhân.
63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có 638 xã, phường,thị trấn thực hiện thí điểm bí thư đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân (417 xã,167 phường, 54 thị trấn), chiếm 5,7% tổng số xã, phường, thị trấn trongcả nước.
Trong tổng số 638 bí thư cấp ủyđồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã, phường, thị trấn có 217 người là bíthư đương chức (chiếm 34,01%); 282 đồng chí là phó bí thư, chủ tịch Ủy ban Nhân dânđương chức (chiếm 44,2%); 11 người là phó bí thư đương chức (chiếm1,72%); 19 người là phó chủ tịch UBND đương chức được bầu (chiếm2,97%); 44 người được điều động, luân chuyển từ nơi khác đến (chiếm6,9%) và 11 đồng chí thuộc các chức danh khác được bầu (chiếm 1,72%).
Về trình độ chuyên môn, 9 người có trình độ trên đại học (chiếm1,41%); 449 người có trình độ đại học (chiếm 70,37%); 10 người cótrình độ cao đẳng (chiếm 1,56%); 108 người có trình độ trung cấp(chiếm 16,92%); 18 người có trình độ sơ cấp (chiếm 2,82%) và 44 người chưa qua đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ (chiếm 6,9%).
Về trình độ lý luận chính trị, 254 người có trình độ cao cấp lýluận chính trị và tương đương (chiếm 39,81%); 357 người có trình độtrung cấp (chiếm 55,95%); 9 người có trình độ lý luận chính trị sơcấp (chiếm 1,41%); 18 người chưa qua đào tạo về lý luận chính trị(chiếm 2,82%).
Về độ tuổi, giới tính, dân tộc, 452 người trên 40 tuổi (chiếm 70,84%); 186 người dưới 40 tuổi (chiếm29,15%); 37 người là nữ (chiếm 5,8%); 75 người là người dân tộcthiểu số (chiếm 11,75%).
Kết quả nổi bật sau 5 nămthực hiện thực hiện thí điểm chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là chủtịch Ủy ban Nhân dân xã cho thấy đồng chí bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dânđã góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy; vừa là người trựctiếp tiếp thu các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước và của cấp ủy cấp trên vừa là người trực tiếp chỉ đạo Ủy ban Nhân dân, ủy ban mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị-xã hội tổ chứcthực hiện các nhiệm vụ ở địa phương.
Vì vậy, các nhiệm vụ chính trịđược thực hiện đồng bộ, linh hoạt, kịp thời hơn; tạo sự thống nhất giữachủ trương, nghị quyết của cấp ủy với chương trình hành động và việctriển khai tổ chức thực hiện của Ủy ban Nhân dân.
Vai trò, quyềnhạn, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy và Ủy ban Nhân dân tập trung vào mộtngười, do vậy tạo sự thống nhất cao trong mọi hoạt động, bảo đảm mọicông việc, thông tin đến cấp ủy là đến Ủy ban Nhân dân, khắc phục tình trạng thiếuthống nhất giữa chủ trương lãnh đạo và tổ chức thực hiện, tư tưởng trôngchờ, ỷ lại, đùn đẩy trách nhiệm hoặc tình trạng mất đoàn kết giữa bíthư cấp ủy và chủ tịch Ủy ban Nhân dân.
Bí thư cấp ủy đồng thờilà chủ tịch Ủy ban Nhân dân góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diệncủa cấp ủy Đảng, giúp cấp ủy trực tiếp nhận thông tin về việc điều hànhcủa Ủy ban Nhân dân được chính xác, kịp thời, tạo điều kiện tăng cường mối quan hệphối hợp công tác, từng bước khắc phục hiện tượng đùn đẩy trách nhiệmgiữa cán bộ khối UBND với cán bộ khối đảng, đoàn thể; nâng cao tinh thầntrách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhất là cấp phó.
Chủ trương này giúp cán bộ rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành, nâng caotrình độ, năng lực, khả năng tư duy toàn diện, tính quyết đoán, tự chịutrách nhiệm trước tập thể; bộ máy gọn nhẹ, tinh giản biên chế, tiếtkiệm được một phần ngân sách, phù hợp với chủ trương cải cách hànhchính, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Tại các địaphương, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội vẫn giữ đượcổn định, kinh tế-xã hội tiếp tục phát triển, các phong trào trước đâyvẫn được giữ vững, trong đó có một số mặt chuyển biến và tiến bộ, nộibộ đoàn kết và thống nhất hơn trước.
Chủ trương thíđiểm này đã đáp ứng yêu cầu đòi hỏi đổi mới sự lãnh đạo của Đảng, côngtác cán bộ trong tình hình mới và nguyện vọng của đa số cán bộ, đảngviên và nhân dân. Sự chỉ đạo tập trung, sâu sát của các cấp ủy đảng ởnhững địa phương thực hiện thí điểm, tạo sự thống nhất về nhận thức vàhành động. Việc lựa chọn địa phương để thực hiện thí điểm và bố trí nhânsự được chỉ đạo chặt chẽ, thận trọng, bảo đảm yêu cầu.
Những địa phươngđược lựa chọn thí điểm đa số là những nơi có kinh kế-xã hội tương đốiphát triển, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ổnđịnh, nội bộ đoàn kết, thống nhất và có phong trào khá.
Các bíthư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân hầu hết đã kinh qua các chức danhbí thư hoặc chủ tịch Ủy ban Nhân dân nên nắm chắc tình hình địa phương, tiếp cậncông việc nhanh; có tinh thần, ý thức trách nhiệm cao, gương mẫu, tậntụy với công việc; tích cực học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ, kiếnthức của bản thân để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên, trên thực tế, một số cấp ủy và cán bộ chủ chốt ở các cấp chưanhận thức sâu sắc chủ trương thực hiện thí điểm nên trong chỉ đạo, tổchức thực hiện còn chậm và thiếu kiên quyết. Năng lực lãnh đạo, quản lýcủa đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở nhìn chung còn hạn chế so với yêucầu; nguồn cán bộ có khả năng đảm nhiệm được nhiệm vụ của hai chức danhbí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân ở cấp xã không nhiều, chưa cóquy hoạch cán bộ đồng thời giữ hai chức danh, vì vậy việc lựa chọn cánbộ vào vị trí này gặp khó khăn.
Một số xã, phường, thị trấn sau khi thựchiện thí điểm, cán bộ không hoàn thành được nhiệm vụ, tín nhiệm thấpbuộc phải báo cáo cấp trên xin dừng thí điểm.
Mộtsố nơi thực hiện thí điểm chủ trương nhưng chưa kịp thời bổ sung, hoànthiện quy chế làm việc của cấp ủy; chưa xác định rõ chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn và mối quan hệ công tác của bí thư cấp ủy đồng thời là chủtịch Ủy ban Nhân dân một cách đồng bộ nên quá trình thực hiện nhiệm vụ nhiều đồngchí còn lúng túng, chưa phân định rõ khi nào ở “vai bí thư” với tư cáchlà người đứng đầu cấp ủy giải quyết công việc theo nguyên tắc tập thểlãnh đạo, cá nhân phụ trách; khi nào ở “vai chủ tịch” Ủy ban Nhân dân với tư cáchngười đứng đầu cơ quan hành chính cùng cấp thực hiện chức năng, nhiệm vụtheo luật định.
Người bí thư cấp ủy đồngthời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân thường phải giải quyết nhiều công việc cụ thể củachính quyền; phải tham gia nhiều cuộc họp do cấp ủy, Ủy ban Nhân dân cấp trên triệutập, do vậy, thời gian chăm lo công tác xây dựng Đảng, xây dựng đoànthể cũng như công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện còn ít,dẫn đến có nơi xảy ra tình trạng quan liêu, bỏ sót việc, ảnh hưởng đếnvai trò, chức năng lãnh đạo toàn diện của cấp ủy.
Một vài nơi, xảy ratình trạng những việc quan trọng của địa phương không được đưa ra cấp ủybàn bạc thấu đáo mà đã tổ chức thực hiện nên vi phạm nguyên tắc tậptrung dân chủ.
Khi không tổ chức Hội đồng Nhân dân huyện, quận,phường, việc giám sát của Hội đồng Nhân dân cấp trên đối với hoạt động của Ủy ban Nhân dân nơithực hiện thí điểm không thường xuyên, liên tục, không trực tiếp; trongkhi đó việc giám sát của mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị lạichưa có quy chế cụ thể để thực hiện nên công tác giám sát còn nhiều hạnchế.
Ở những nơi có tổ chức Hội đồng Nhân dân khi thực hiện chủ trương này thì việcgiám sát của Hội đồng Nhân dân đối với Ủy ban Nhân dân sẽ bị hạn chế vì người đứng đầu Ủy ban Nhân dân lạilà người đứng đầu cấp ủy, trong khi đó chủ tịch Hội đồng Nhân dân là phó bíthư cấp ủy.
Nguyên nhân của những hạn chế trên là dochức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức đảng, Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân cấp xãhiện nay được quy định khá rộng, chưa phù hợp với thực tế và khả năng tổchức thực hiện; công tác cải cách hành chính còn nhiều mặt hạn chế.Chưa có văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh mối quan hệ khi thực hiệnchủ trương này, chưa có cơ chế để giám sát và kiểm soát quyền lực, vìvậy dễ dẫn đến độc đoán, chuyên quyền và vi phạm nguyên tắc trong lãnhđạo, điều hành công việc.
Một số cấp ủy chưa nhận thức sâu sắc ý nghĩa,tầm quan trọng của chủ trương thí điểm, việc chỉ đạo và tổ chức thựchiện chưa thực hiện quyết liệt, đội ngũ cán bộ tham mưu, giúp việc nănglực, trách nhiệm còn hạn chế, chưa chuyển biến đồng bộ với mô hình “nhấtthể hóa” cán bộ chủ chốt. Chưa xây dựng được quy chế phối hợp giữa cáctổ chức trong hệ thống chính trị, mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dướichưa chặt chẽ, thiếu thường xuyên, chính sách, chế độ đãi ngộ còn thấp,bất cập chưa động viên, khuyến khích cán bộ./.
Theo Ban Tổ chức Trung ương, thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX)về đổi mới và nâng cao chất lượng của hệ thống chính trị cơ sở xã,phường, thị trấn và nhằm tiếp tục hoàn thiện phương thức lãnh đạo củaĐảng, đổi mới công tác cán bộ, nhiều địa phương đã chỉ đạo và tổ chứcthực hiện thí điểm chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dâncấp xã từ rất sớm.
Sau khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X ban hànhNghị quyết số 22-NQ/TW, ngày 2/2/2008 về nâng cao năng lực lãnh đạo,sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảngviên, nhiều địa phương tiếp tục chỉ đạo thực hiện mạnh mẽ hơn việc “nhấtthể hóa” hai chức danh bí thư cấp ủy và chủ tịch Ủy ban Nhân dân ở một số xã,phường, thị trấn (tỉnh Quảng Ninh thực hiện thí điểm 10 phường; tỉnhNghệ An thí điểm 5 xã…).
Khi có Thông báo số 223-TB/TW, ngày 24/2/2009của Bộ Chính trị, Hướng dẫn số 25-HD/BTCTW ngày 6/3/2009 của Ban Tổ chứcTrung ương, hầu hết các tỉnh ủy, thành ủy đã tổ chức hội nghị nghiêncứu, quán triệt nội dung; xây dựng kế hoạch, ban hành các văn bản chỉđạo và lựa chọn một số địa phương có đủ điều kiện để thực hiện thí điểmtheo tinh thần chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương. Đa số các địa phươngtriển khai thực hiện thí điểm từ tháng 4/2009.
Ở 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện thí điểm chủtrương không tổ chức Hội đồng Nhân dân huyện, quận, phường (Lào Cai, Vĩnh Phúc, NamĐịnh, Hải Phòng, Quảng Trị, Đà Nẵng, Phú Yên, Kiên Giang, Bà Rịa-VũngTàu, Thành phố Hồ Chí Minh), có 16 quận, huyện (4 quận, 12 huyện) thựchiện chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân.
Trong số 16 bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân quận, huyện, có 10 người là bí thư cấp ủy đương chức (chiếm 62,5%) được bổ nhiệm làm chủtịch Ủy ban Nhân dân; 6 người là phó bí thư cấp ủy, chủ tịch Ủy ban Nhân dân đương chứcđược bầu làm bí thư cấp ủy để giữ chức bí thư cấp ủy đồng thời là chủtịch Ủy ban Nhân dân. 16 người trên đều có độ tuổi trên 40, trình độ chuyên môn,nghiệp vụ từ đại học trở lên, trình độ lý luận cao cấp hoặc cử nhân.
63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có 638 xã, phường,thị trấn thực hiện thí điểm bí thư đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân (417 xã,167 phường, 54 thị trấn), chiếm 5,7% tổng số xã, phường, thị trấn trongcả nước.
Trong tổng số 638 bí thư cấp ủyđồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã, phường, thị trấn có 217 người là bíthư đương chức (chiếm 34,01%); 282 đồng chí là phó bí thư, chủ tịch Ủy ban Nhân dânđương chức (chiếm 44,2%); 11 người là phó bí thư đương chức (chiếm1,72%); 19 người là phó chủ tịch UBND đương chức được bầu (chiếm2,97%); 44 người được điều động, luân chuyển từ nơi khác đến (chiếm6,9%) và 11 đồng chí thuộc các chức danh khác được bầu (chiếm 1,72%).
Về trình độ chuyên môn, 9 người có trình độ trên đại học (chiếm1,41%); 449 người có trình độ đại học (chiếm 70,37%); 10 người cótrình độ cao đẳng (chiếm 1,56%); 108 người có trình độ trung cấp(chiếm 16,92%); 18 người có trình độ sơ cấp (chiếm 2,82%) và 44 người chưa qua đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ (chiếm 6,9%).
Về trình độ lý luận chính trị, 254 người có trình độ cao cấp lýluận chính trị và tương đương (chiếm 39,81%); 357 người có trình độtrung cấp (chiếm 55,95%); 9 người có trình độ lý luận chính trị sơcấp (chiếm 1,41%); 18 người chưa qua đào tạo về lý luận chính trị(chiếm 2,82%).
Về độ tuổi, giới tính, dân tộc, 452 người trên 40 tuổi (chiếm 70,84%); 186 người dưới 40 tuổi (chiếm29,15%); 37 người là nữ (chiếm 5,8%); 75 người là người dân tộcthiểu số (chiếm 11,75%).
Kết quả nổi bật sau 5 nămthực hiện thực hiện thí điểm chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là chủtịch Ủy ban Nhân dân xã cho thấy đồng chí bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dânđã góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy; vừa là người trựctiếp tiếp thu các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước và của cấp ủy cấp trên vừa là người trực tiếp chỉ đạo Ủy ban Nhân dân, ủy ban mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị-xã hội tổ chứcthực hiện các nhiệm vụ ở địa phương.
Vì vậy, các nhiệm vụ chính trịđược thực hiện đồng bộ, linh hoạt, kịp thời hơn; tạo sự thống nhất giữachủ trương, nghị quyết của cấp ủy với chương trình hành động và việctriển khai tổ chức thực hiện của Ủy ban Nhân dân.
Vai trò, quyềnhạn, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy và Ủy ban Nhân dân tập trung vào mộtngười, do vậy tạo sự thống nhất cao trong mọi hoạt động, bảo đảm mọicông việc, thông tin đến cấp ủy là đến Ủy ban Nhân dân, khắc phục tình trạng thiếuthống nhất giữa chủ trương lãnh đạo và tổ chức thực hiện, tư tưởng trôngchờ, ỷ lại, đùn đẩy trách nhiệm hoặc tình trạng mất đoàn kết giữa bíthư cấp ủy và chủ tịch Ủy ban Nhân dân.
Bí thư cấp ủy đồng thờilà chủ tịch Ủy ban Nhân dân góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diệncủa cấp ủy Đảng, giúp cấp ủy trực tiếp nhận thông tin về việc điều hànhcủa Ủy ban Nhân dân được chính xác, kịp thời, tạo điều kiện tăng cường mối quan hệphối hợp công tác, từng bước khắc phục hiện tượng đùn đẩy trách nhiệmgiữa cán bộ khối UBND với cán bộ khối đảng, đoàn thể; nâng cao tinh thầntrách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhất là cấp phó.
Chủ trương này giúp cán bộ rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành, nâng caotrình độ, năng lực, khả năng tư duy toàn diện, tính quyết đoán, tự chịutrách nhiệm trước tập thể; bộ máy gọn nhẹ, tinh giản biên chế, tiếtkiệm được một phần ngân sách, phù hợp với chủ trương cải cách hànhchính, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Tại các địaphương, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội vẫn giữ đượcổn định, kinh tế-xã hội tiếp tục phát triển, các phong trào trước đâyvẫn được giữ vững, trong đó có một số mặt chuyển biến và tiến bộ, nộibộ đoàn kết và thống nhất hơn trước.
Chủ trương thíđiểm này đã đáp ứng yêu cầu đòi hỏi đổi mới sự lãnh đạo của Đảng, côngtác cán bộ trong tình hình mới và nguyện vọng của đa số cán bộ, đảngviên và nhân dân. Sự chỉ đạo tập trung, sâu sát của các cấp ủy đảng ởnhững địa phương thực hiện thí điểm, tạo sự thống nhất về nhận thức vàhành động. Việc lựa chọn địa phương để thực hiện thí điểm và bố trí nhânsự được chỉ đạo chặt chẽ, thận trọng, bảo đảm yêu cầu.
Những địa phươngđược lựa chọn thí điểm đa số là những nơi có kinh kế-xã hội tương đốiphát triển, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ổnđịnh, nội bộ đoàn kết, thống nhất và có phong trào khá.
Các bíthư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân hầu hết đã kinh qua các chức danhbí thư hoặc chủ tịch Ủy ban Nhân dân nên nắm chắc tình hình địa phương, tiếp cậncông việc nhanh; có tinh thần, ý thức trách nhiệm cao, gương mẫu, tậntụy với công việc; tích cực học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ, kiếnthức của bản thân để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên, trên thực tế, một số cấp ủy và cán bộ chủ chốt ở các cấp chưanhận thức sâu sắc chủ trương thực hiện thí điểm nên trong chỉ đạo, tổchức thực hiện còn chậm và thiếu kiên quyết. Năng lực lãnh đạo, quản lýcủa đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở nhìn chung còn hạn chế so với yêucầu; nguồn cán bộ có khả năng đảm nhiệm được nhiệm vụ của hai chức danhbí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân ở cấp xã không nhiều, chưa cóquy hoạch cán bộ đồng thời giữ hai chức danh, vì vậy việc lựa chọn cánbộ vào vị trí này gặp khó khăn.
Một số xã, phường, thị trấn sau khi thựchiện thí điểm, cán bộ không hoàn thành được nhiệm vụ, tín nhiệm thấpbuộc phải báo cáo cấp trên xin dừng thí điểm.
Mộtsố nơi thực hiện thí điểm chủ trương nhưng chưa kịp thời bổ sung, hoànthiện quy chế làm việc của cấp ủy; chưa xác định rõ chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn và mối quan hệ công tác của bí thư cấp ủy đồng thời là chủtịch Ủy ban Nhân dân một cách đồng bộ nên quá trình thực hiện nhiệm vụ nhiều đồngchí còn lúng túng, chưa phân định rõ khi nào ở “vai bí thư” với tư cáchlà người đứng đầu cấp ủy giải quyết công việc theo nguyên tắc tập thểlãnh đạo, cá nhân phụ trách; khi nào ở “vai chủ tịch” Ủy ban Nhân dân với tư cáchngười đứng đầu cơ quan hành chính cùng cấp thực hiện chức năng, nhiệm vụtheo luật định.
Người bí thư cấp ủy đồngthời là chủ tịch Ủy ban Nhân dân thường phải giải quyết nhiều công việc cụ thể củachính quyền; phải tham gia nhiều cuộc họp do cấp ủy, Ủy ban Nhân dân cấp trên triệutập, do vậy, thời gian chăm lo công tác xây dựng Đảng, xây dựng đoànthể cũng như công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện còn ít,dẫn đến có nơi xảy ra tình trạng quan liêu, bỏ sót việc, ảnh hưởng đếnvai trò, chức năng lãnh đạo toàn diện của cấp ủy.
Một vài nơi, xảy ratình trạng những việc quan trọng của địa phương không được đưa ra cấp ủybàn bạc thấu đáo mà đã tổ chức thực hiện nên vi phạm nguyên tắc tậptrung dân chủ.
Khi không tổ chức Hội đồng Nhân dân huyện, quận,phường, việc giám sát của Hội đồng Nhân dân cấp trên đối với hoạt động của Ủy ban Nhân dân nơithực hiện thí điểm không thường xuyên, liên tục, không trực tiếp; trongkhi đó việc giám sát của mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị lạichưa có quy chế cụ thể để thực hiện nên công tác giám sát còn nhiều hạnchế.
Ở những nơi có tổ chức Hội đồng Nhân dân khi thực hiện chủ trương này thì việcgiám sát của Hội đồng Nhân dân đối với Ủy ban Nhân dân sẽ bị hạn chế vì người đứng đầu Ủy ban Nhân dân lạilà người đứng đầu cấp ủy, trong khi đó chủ tịch Hội đồng Nhân dân là phó bíthư cấp ủy.
Nguyên nhân của những hạn chế trên là dochức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức đảng, Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân cấp xãhiện nay được quy định khá rộng, chưa phù hợp với thực tế và khả năng tổchức thực hiện; công tác cải cách hành chính còn nhiều mặt hạn chế.Chưa có văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh mối quan hệ khi thực hiệnchủ trương này, chưa có cơ chế để giám sát và kiểm soát quyền lực, vìvậy dễ dẫn đến độc đoán, chuyên quyền và vi phạm nguyên tắc trong lãnhđạo, điều hành công việc.
Một số cấp ủy chưa nhận thức sâu sắc ý nghĩa,tầm quan trọng của chủ trương thí điểm, việc chỉ đạo và tổ chức thựchiện chưa thực hiện quyết liệt, đội ngũ cán bộ tham mưu, giúp việc nănglực, trách nhiệm còn hạn chế, chưa chuyển biến đồng bộ với mô hình “nhấtthể hóa” cán bộ chủ chốt. Chưa xây dựng được quy chế phối hợp giữa cáctổ chức trong hệ thống chính trị, mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dướichưa chặt chẽ, thiếu thường xuyên, chính sách, chế độ đãi ngộ còn thấp,bất cập chưa động viên, khuyến khích cán bộ./.
Phùng Việt Dũng (TTXVN)
