Ngày 16/9, ngay sau khi nhậm chức, Thủ tướng mới của Nhật Bản Yukio Hatoyama,Chủ tịch Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ), đã công bố danh sách nội các của Chính phủliên minh giữa DPJ với Đảng Dân chủ Xã hội (SDP) và Đảng Quốc dân mới (PNP).
Có thể nói, nội các của tân Thủ tướng Hatoyama là nội các "khoa học tựnhiên" đầu tiên trong thời hậu chiến ở xứ sở hoa anh đào, bởi vì những ngườiđóng vai trò trụ cột trong nội các này đều tốt nghiệp từ các trường đại học khoahọc tự nhiên.
Nội các "khoa học tự nhiên"
Tân Thủ tướng Hatoyama là một số ít trong giới chính trị Nhật Bản có xuấtthân từ ngành khoa học tự nhiên. Sau khi tốt nghiệp khoa Cơ khí của Đại họcTokyo, ông Hatoyama đã hoàn tất chương trình tiến sỹ ngành cơ khí của Đại họcStanford thuộc bang California (Mỹ).
Tân Thủ tướng Hatoyama cũng từng là trợ lý chuyên ngành cơ khí quản lý củaHọc viện Công nghệ Tokyo. Khi được bầu vào Hạ viện lần đầu tiên năm 1986, khẩuhiệu ưa thích của chính trị gia này là: “Hãy biến ước mơ thành sự thực và nghĩvề chính trị một cách khoa học”.
Bên cạnh đó, trong số các thành viên nội các mới, Chánh Văn phòng Nội cácHirofumi Hirano, đang giữ chức Chủ tịch Ban Thư ký Ban Chấp hành DPJ, đã tốtnghiệp khoa Khoa học và Cơ khí của Đại học Chuo; quyền Chủ tịch DPJ Naoto Kan,người vừa được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng kiêm Quốc vụ khanh phụ trách Cục Chiếnlược Quốc gia (NSB), từng nghiên cứu vật lý ứng dụng tại Viện Công nghệ Tokyo.
Ông Kaoru Takeuchi, người đã viết một số cuốn sách về khoa học, nói: “Khiđọc và nghe các luận điểm và ý tưởng của ông Hatoyama, tôi nghĩ chúng dựa vàocác chiến lược khoa học”. Ông Takeuchi cho rằng ông Hatoyama muốn áp dụng cácnghiên cứu khoa học mà ông đã tiến hành vào chính trị. Những hy vọng đối vớichính quyền mới Hiện nay, mọi sự chú ý đang đổ dồn vào việc những nhà lãnh đạoxuất thân từ ngành khoa học, vốn lôgíc và có lý trí, sẽ mang lại những thay đổinào cho đất nước Mặt Trời mọc?
Phát biểu tại cuộc họp báo đầu tiên trên cương vị Thủ tướng Nhật Bản, ôngHatoyama đã nhắc lại quyết tâm xóa bỏ truyền thống phụ thuộc quá nhiều vào cáccông chức trong việc ra quyết định như hiện nay.
Tân Thủ tướng Nhật Bản nói: “Đây là thời điểm áp dụng nền chính trị khôngdo các công chức kiểm soát”. DPJ đã quyết định thành lập Cục Chiến lược Quốc gia(NSB) do Phó Thủ tướng Naoto Kan lãnh đạo. NSB chịu sự chỉ đạo trực tiếp củaChính phủ và sẽ quyết định các vấn đề quan trọng như các kế hoạch quốc gia vàphân bổ ngân sách. NSB sẽ đóng vai trò một cơ quan hoạch định chính sách tậptrung để thay cho cơ cấu ra quyết định "kép" trong chính quyền do LDP lãnh đạo,theo đó các dự luật hoặc dự thảo ngân sách phải được đảng cầm quyền thông quatrước khi gửi lên Quốc hội phê duyệt.
Ngoài việc thành lập NSB, DPJ dự kiến sẽ bổ nhiệm hơn 100 nghị sỹ giữ cácchức vụ ở các bộ và cơ quan, giúp các chính trị gia giữ vai trò trung tâm trongviệc soạn thảo, điều chỉnh và quyết định các chính sách.
Về mặt kinh tế, trong cương lĩnh tranh cử của mình, DPJ đã đưa ra nhiềuchính sách thiết thực nhằm nâng cao đời sống của nhân dân như tăng lương tốithiểu, giảm thuế xăng dầu và chấm dứt thu lệ phí đường cao tốc, trợ cấp cho cácgia đình đang nuôi con nhỏ, với mức trợ cấp 26.000 yên/tháng/trẻ cho đến khi họctrung học cơ sở, miễn học phí ở các trường trung học công... Để thực hiện cácbiện pháp kích thích kinh tế, DPJ dự định sắp xếp lại ngân sách quốc gia để tiếtkiệm khoảng 9.000 tỷ yên. Bên cạnh đó, DPJ cam kết sẽ duy trì mức thuế tiêu thụcá nhân 5% trong 4 năm tới.
Về đối ngoại, giới phân tích đánh giá các cuộc tiếp xúc của tân Thủ tướngHatoyama với các nhà lãnh đạo thế giới tại khóa họp của Đại hội đồng LHQ hay Hộinghị thượng đỉnh G20 sắp tới chính là "cơ hội vàng cho chính phủ mới thúc đẩycác chính sách đối ngoại của mình giữa bối cảnh thế giới đang để mắt tới NhậtBản, quốc gia gần đây đã bị tụt hậu so với Trung Quốc”.
Theo nhà kinh tế trưởng Susumu Kato thuộc Calyon Securities, ưu tiên hàngđầu của ông Hatoyama trong cuộc gặp Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ là tái khẳngđịnh với Oasinhtơn rằng Nhật Bản vẫn là một đồng minh vững chắc của Mỹ. Trongkhi đó, giáo sư về khoa học chính trị Shinichi Nishikawa tại Đại học Meiji ởTôkyô phỏng đoán: Tại cuộc họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ông Hatoyama sẽxúc tiến cam kết “đầy tham vọng” của Nhật Bản là cắt giảm 25% lượng khí thải gâyhiệu ứng nhà kính từ mức năm 1990 đến năm 2020 và giúp các nước nghèo đấu tranhchống biến đổi khí hậu.
Tại cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào, giới phân tích nhận định tânThủ tướng Nhật Bản nhiều khả năng sẽ thúc đẩy quan điểm của ông về một cộng đồngĐông Á trong tương lai “mang phong cách EU” và hệ thống tiền tệ riêng. Tại hộinghị G20, ông Hatoyama dự kiến sẽ khẳng định với các nước rằng Nhật Bản cam kếtgóp phần vào nỗ lực khôi phục kinh tế toàn cầu, thông qua việc kích thích nhucầu nội địa bằng các biện pháp mới, chuyển sự tập trung từ những doanh nghiệplớn sang các hộ gia đình.
Con đường phía trước đầy chông gai
Một trong những nhiệm vụ quan trọng mà chính quyền của tân Thủ tướngHatoyama phải đối mặt là phục hồi nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới trong bối cảnhphải đối mặt với tình trạng thiểu phát và tỷ lệ thất nghiệp tăng. Vài tháng gầnđây xuất hiện nhiều dấu hiệu nền kinh tế Nhật Bản đã phục hồi sau khi lâm vàomột “cuộc khủng hoảng kinh tế chỉ xảy ra một lần trong một thế kỷ”, nhờ các góikích cầu khổng lồ của chính phủ.
Tuy nhiên, sự phục hồi này vẫn chưa vững chắc,nhất là khi tỷ lệ thất nghiệp ở nước này vẫn tiếp tục tăng và đạt mức cao kỷ lục5,7% vào tháng 7/2009, trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) vẫn tiếp tục giảm.
Trong khi đó, chính phủ liên minh chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn về tàichính khi thực hiện các cam kết trong cương lĩnh tranh cử khi gần 70% ngân sáchbổ sung cho tài khóa 2009 đã được chính phủ sắp mãn nhiệm của Thủ tướng Taro Asogiải ngân.
Để đảm bảo sự ổn định trong điều hành chính phủ, trước và sau khi thắngcử, Thủ tướng Hatoyama luôn khẳng định DPJ cần phải thành lập chính phủ liênminh với SDP và PNP mặc dù các đảng này có sự khác biệt trong quan điểm về cácvấn đề ngoại giao, an ninh quốc gia và một số chính sách khác. Điều này sẽ giúpcho chính phủ liên minh kiểm soát lưỡng viện của Quốc hội.
Tuy nhiên, các cuộc thương lượng về việc thành lập Chính phủ liên minhgiữa ba đảng cho thấy việc điều phối chính sách giữa ba đảng trong chính phủliên minh là một vấn đề lớn. Điều này có thể gây khó khăn cho việc điều hànhchính phủ của Thủ tướng Hatoyama./.
Có thể nói, nội các của tân Thủ tướng Hatoyama là nội các "khoa học tựnhiên" đầu tiên trong thời hậu chiến ở xứ sở hoa anh đào, bởi vì những ngườiđóng vai trò trụ cột trong nội các này đều tốt nghiệp từ các trường đại học khoahọc tự nhiên.
Nội các "khoa học tự nhiên"
Tân Thủ tướng Hatoyama là một số ít trong giới chính trị Nhật Bản có xuấtthân từ ngành khoa học tự nhiên. Sau khi tốt nghiệp khoa Cơ khí của Đại họcTokyo, ông Hatoyama đã hoàn tất chương trình tiến sỹ ngành cơ khí của Đại họcStanford thuộc bang California (Mỹ).
Tân Thủ tướng Hatoyama cũng từng là trợ lý chuyên ngành cơ khí quản lý củaHọc viện Công nghệ Tokyo. Khi được bầu vào Hạ viện lần đầu tiên năm 1986, khẩuhiệu ưa thích của chính trị gia này là: “Hãy biến ước mơ thành sự thực và nghĩvề chính trị một cách khoa học”.
Bên cạnh đó, trong số các thành viên nội các mới, Chánh Văn phòng Nội cácHirofumi Hirano, đang giữ chức Chủ tịch Ban Thư ký Ban Chấp hành DPJ, đã tốtnghiệp khoa Khoa học và Cơ khí của Đại học Chuo; quyền Chủ tịch DPJ Naoto Kan,người vừa được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng kiêm Quốc vụ khanh phụ trách Cục Chiếnlược Quốc gia (NSB), từng nghiên cứu vật lý ứng dụng tại Viện Công nghệ Tokyo.
Ông Kaoru Takeuchi, người đã viết một số cuốn sách về khoa học, nói: “Khiđọc và nghe các luận điểm và ý tưởng của ông Hatoyama, tôi nghĩ chúng dựa vàocác chiến lược khoa học”. Ông Takeuchi cho rằng ông Hatoyama muốn áp dụng cácnghiên cứu khoa học mà ông đã tiến hành vào chính trị. Những hy vọng đối vớichính quyền mới Hiện nay, mọi sự chú ý đang đổ dồn vào việc những nhà lãnh đạoxuất thân từ ngành khoa học, vốn lôgíc và có lý trí, sẽ mang lại những thay đổinào cho đất nước Mặt Trời mọc?
Phát biểu tại cuộc họp báo đầu tiên trên cương vị Thủ tướng Nhật Bản, ôngHatoyama đã nhắc lại quyết tâm xóa bỏ truyền thống phụ thuộc quá nhiều vào cáccông chức trong việc ra quyết định như hiện nay.
Tân Thủ tướng Nhật Bản nói: “Đây là thời điểm áp dụng nền chính trị khôngdo các công chức kiểm soát”. DPJ đã quyết định thành lập Cục Chiến lược Quốc gia(NSB) do Phó Thủ tướng Naoto Kan lãnh đạo. NSB chịu sự chỉ đạo trực tiếp củaChính phủ và sẽ quyết định các vấn đề quan trọng như các kế hoạch quốc gia vàphân bổ ngân sách. NSB sẽ đóng vai trò một cơ quan hoạch định chính sách tậptrung để thay cho cơ cấu ra quyết định "kép" trong chính quyền do LDP lãnh đạo,theo đó các dự luật hoặc dự thảo ngân sách phải được đảng cầm quyền thông quatrước khi gửi lên Quốc hội phê duyệt.
Ngoài việc thành lập NSB, DPJ dự kiến sẽ bổ nhiệm hơn 100 nghị sỹ giữ cácchức vụ ở các bộ và cơ quan, giúp các chính trị gia giữ vai trò trung tâm trongviệc soạn thảo, điều chỉnh và quyết định các chính sách.
Về mặt kinh tế, trong cương lĩnh tranh cử của mình, DPJ đã đưa ra nhiềuchính sách thiết thực nhằm nâng cao đời sống của nhân dân như tăng lương tốithiểu, giảm thuế xăng dầu và chấm dứt thu lệ phí đường cao tốc, trợ cấp cho cácgia đình đang nuôi con nhỏ, với mức trợ cấp 26.000 yên/tháng/trẻ cho đến khi họctrung học cơ sở, miễn học phí ở các trường trung học công... Để thực hiện cácbiện pháp kích thích kinh tế, DPJ dự định sắp xếp lại ngân sách quốc gia để tiếtkiệm khoảng 9.000 tỷ yên. Bên cạnh đó, DPJ cam kết sẽ duy trì mức thuế tiêu thụcá nhân 5% trong 4 năm tới.
Về đối ngoại, giới phân tích đánh giá các cuộc tiếp xúc của tân Thủ tướngHatoyama với các nhà lãnh đạo thế giới tại khóa họp của Đại hội đồng LHQ hay Hộinghị thượng đỉnh G20 sắp tới chính là "cơ hội vàng cho chính phủ mới thúc đẩycác chính sách đối ngoại của mình giữa bối cảnh thế giới đang để mắt tới NhậtBản, quốc gia gần đây đã bị tụt hậu so với Trung Quốc”.
Theo nhà kinh tế trưởng Susumu Kato thuộc Calyon Securities, ưu tiên hàngđầu của ông Hatoyama trong cuộc gặp Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ là tái khẳngđịnh với Oasinhtơn rằng Nhật Bản vẫn là một đồng minh vững chắc của Mỹ. Trongkhi đó, giáo sư về khoa học chính trị Shinichi Nishikawa tại Đại học Meiji ởTôkyô phỏng đoán: Tại cuộc họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ông Hatoyama sẽxúc tiến cam kết “đầy tham vọng” của Nhật Bản là cắt giảm 25% lượng khí thải gâyhiệu ứng nhà kính từ mức năm 1990 đến năm 2020 và giúp các nước nghèo đấu tranhchống biến đổi khí hậu.
Tại cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào, giới phân tích nhận định tânThủ tướng Nhật Bản nhiều khả năng sẽ thúc đẩy quan điểm của ông về một cộng đồngĐông Á trong tương lai “mang phong cách EU” và hệ thống tiền tệ riêng. Tại hộinghị G20, ông Hatoyama dự kiến sẽ khẳng định với các nước rằng Nhật Bản cam kếtgóp phần vào nỗ lực khôi phục kinh tế toàn cầu, thông qua việc kích thích nhucầu nội địa bằng các biện pháp mới, chuyển sự tập trung từ những doanh nghiệplớn sang các hộ gia đình.
Con đường phía trước đầy chông gai
Một trong những nhiệm vụ quan trọng mà chính quyền của tân Thủ tướngHatoyama phải đối mặt là phục hồi nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới trong bối cảnhphải đối mặt với tình trạng thiểu phát và tỷ lệ thất nghiệp tăng. Vài tháng gầnđây xuất hiện nhiều dấu hiệu nền kinh tế Nhật Bản đã phục hồi sau khi lâm vàomột “cuộc khủng hoảng kinh tế chỉ xảy ra một lần trong một thế kỷ”, nhờ các góikích cầu khổng lồ của chính phủ.
Tuy nhiên, sự phục hồi này vẫn chưa vững chắc,nhất là khi tỷ lệ thất nghiệp ở nước này vẫn tiếp tục tăng và đạt mức cao kỷ lục5,7% vào tháng 7/2009, trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) vẫn tiếp tục giảm.
Trong khi đó, chính phủ liên minh chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn về tàichính khi thực hiện các cam kết trong cương lĩnh tranh cử khi gần 70% ngân sáchbổ sung cho tài khóa 2009 đã được chính phủ sắp mãn nhiệm của Thủ tướng Taro Asogiải ngân.
Để đảm bảo sự ổn định trong điều hành chính phủ, trước và sau khi thắngcử, Thủ tướng Hatoyama luôn khẳng định DPJ cần phải thành lập chính phủ liênminh với SDP và PNP mặc dù các đảng này có sự khác biệt trong quan điểm về cácvấn đề ngoại giao, an ninh quốc gia và một số chính sách khác. Điều này sẽ giúpcho chính phủ liên minh kiểm soát lưỡng viện của Quốc hội.
Tuy nhiên, các cuộc thương lượng về việc thành lập Chính phủ liên minhgiữa ba đảng cho thấy việc điều phối chính sách giữa ba đảng trong chính phủliên minh là một vấn đề lớn. Điều này có thể gây khó khăn cho việc điều hànhchính phủ của Thủ tướng Hatoyama./.
(Tin Tức/Vietnam+)
