Những ngày này, khi nhìn một Phnom Penh sầm uất với những cửa hàng, cửahiệu, chợ búa đầy ắp hàng hóa, những dòng xe ôtô đời mới nối đuôi nhau trên cácđại lộ khang trang, sạch đẹp, và nhất là những khuôn mặt rạng ngời của người dânthành phố, thật khó hình dung đây từng là thủ đô của đất nước một thời mang tên"Những cánh đồng chết."
34 năm trước, vào ngày 7/1/1979, khi các lực lượng vũ trang cách mạng củaMặt trận đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, được sự phối hợp và giúp đỡ củaquân tình nguyện Việt Nam, tiến vào giải phóng Phnom Penh, thành phố này thực sựlà một thành phố ma, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Một thành phố không người,không trường học, không bệnh viện, không chợ, không tiền, không nhà băng, khôngnhà bưu điện…, chỉ có nhà tù và xác chết. Vắng lặng đến rợn người !
Phnom Penh khi đó là một “mảnh ghép” của “những cánh đồng chết” với hơn 2triệu người bị giết hại - hậu quả thảm khốc của 3 năm 8 tháng 20 ngày dưới chếđộ diệt chủng tàn bạo mang nhãn hiệu “Campuchia dân chủ” của bè lũ Pol Pot-IengSary-Khieu Samphan.
Chỉ những ai từng bị đầy ải trong các “công xã” mà thực chất là các côngtrường lao động khổ sai hoặc các nhà tù dưới thời “Campuchia dân chủ”, hoặcchứng kiến tận mắt những tội ác mà bè lũ diệt chủng Pol Pot-Ieng Sary-KhieuSamphan gây ra cho dân tộc Campuchia, mới thấy hết được ý nghĩa lịch sử mangtính sống còn đối với cả một dân tộc của ngày 7/1/1979.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm lần thứ 33 ngày lịch sử này, được tổ chức ngày7/1/2012 tại thủ đô Phnom Penh, Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia cầm quyền, Chủtịch Thượng viện Vương quốc Campuchia Chea Sim đã nhấn mạnh: “Ngày 7/1/1979 làngày đánh dấu sự hồi sinh dân tộc, là ngày sinh lần thứ hai của mỗi người dânCampuchia” và “nếu không có ngày 7/1/1979 thì Campuchia không có những thành quảcủa ngày hôm nay”.
Campuchia hôm nay được bắt đầu từ hôm qua, từ cái ngày 7/1/1979 lịch sửấy. Đó là một thực tế lịch sử không ai có thể phủ nhận.
34 năm qua, từ “những cánh đồng chết,” Campuchia đã hồi sinh, vượt quanhiều khó khăn, thách thức và đạt được những thành tựu to lớn trong sự nghiệpxây dựng và bảo vệ đất nước, thực sự trở thành một quốc gia hòa bình, phát triểnổn định, có quan hệ hữu nghị với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế những năm gần đây, có thể thấyCampuchia phát triển như thế nào. Với tốc độ tăng trưởng bình quân 7,7%/nămtrong giai đoạn 2001-2010, Campuchia đã lọt vào tốp 10 nước có tốc độ tăngtrưởng bình quân hàng năm cao nhất của thế giới trong thập niên đầu tiên của thếkỷ 21. Năm 2011, đất nước có gần 15 triệu dân này đạt mức tăng trưởng 7,1%, đưathu nhập bình quân đầu người lên gần 1.000 USD.
Ngày 7/1/1979 cũng là ngày lật sang trang mới trong lịch sử thăng trầm củaquan hệ Việt Nam-Campuchia.
Đi ngược lại quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước láng giềng, bè lũPol Pot-Ieng Sary-Khieu Samphan, sau khi giành được chính quyền (ngày17/4/1975), đã phản bội bạn bè, coi Việt Nam là kẻ thù số 1 và xua quân tấn côngxâm lược Việt Nam trên toàn tuyến biên giới Tây Nam những năm 1977-1978.
Như vậy, việc Việt Nam đánh bại kẻ thù xâm lược trên biên giới Tây Nam vàgiúp các lực lượng cách mạng của Mặt trận đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchiađứng lên lật đổ chế độ Pol Pot không chỉ tự cứu mình và cứu nhân dân Campuchiathoát họa diệt chủng, mà còn đặt dấu chấm hết cho chương đen tối nhất trong lịchsử quan hệ Việt Nam-Campuchia.
Và từ đó, quan hệ đoàn kết, hữu nghị thủy chung trong sáng giữa hai dântộc Việt Nam-Campuchia không chỉ được khôi phục mà ngày càng vững mạnh, là cơsở quan trọng hàng đầu để hai nước cùng hợp tác phát triển.
10 năm làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia (1979-1989) với tinh thần vô tư,trong sáng, chấp nhận mọi gian khổ, hy sinh, hết lòng vì sự nghiệp hồi sinh củađất nước bạn, chuyên gia và quân tình nguyện Việt Nam đã để lại những dấu ấn khóquên trong lòng người dân Campuchia.
Ngày 7/1/1989, trong buổi gặp gỡ chuyên gia Việt Nam chuẩn bị về nước, Chủtịch Heng Samrin nói: "Tổ quốc và nhân dân Campuchia đã khắc sâu vào trái timmình, lịch sử đất nước Campuchia sẽ mãi mãi khắc bằng chữ vàng công ơn to lớncủa các đồng chí chuyên gia, cán bộ, chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam đã hoànthành thắng lợi nghĩa vụ quốc tế cao cả trên đất nước Campuchia".
Thắng lợi ngày 7/1/1979 là nền móng, là niềm tin để mối quan hệ hợp tác vàhữu nghị Việt Nam-Campuchia không ngừng phát triển. Và ngày 7/1/1979 mãi mãi làmột mốc son trong lịch sử quan hệ hai nước./.
