Trước mắt, hai nước đang nỗ lực vận động để giành vị trí lãnh đạo Vănphòng Kinh tế Vĩ mô và Nghiên cứu ASEAN+3 (AMRO), một tổ chức kinh tế mới củachâu Á sẽ ra mắt vào mùa Xuân này.
Cuộc chiến giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á này đã đẩy AMRO vào tìnhtrạng khuyết vị trí lãnh đạo, và cuộc cạnh tranh có thể sẽ trở nên khốc liệt hơnvào cuối năm nay khi nhiệm kỳ Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), hiệndo một người Nhật nắm giữ, sẽ kết thúc vào tháng 11/2011.
Trên thực tế, nhiệm vụ của AMRO là giám sát và phân tích các nền kinh tếHiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và ba nền kinh tế Đông Bắc Á là TrungQuốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Theo kế hoạch hiện thời, AMRO sẽ có khoảng 10 cán bộvà nhân viên. Tuy nhiên, khả năng nâng cấp AMRO thành một tổ chức có thể đối phóvới một cuộc khủng hoảng tài chính ở châu Á đang được xem xét.
Cả Nhật Bản và Trung Quốc đều muốn một công dân của nước mình nắm giữ vịtrí lãnh đạo AMRO bởi Nhật Bản đang nỗ lực duy trì vị trí lãnh đạo nền kinh tếchâu Á, trong khi Trung Quốc đang tăng cường ảnh hưởng của mình trên trường quốctế.
Ban đầu, người ta tưởng rằng vị trí này sẽ được xác định tại cuộc họp cấpthứ trưởng ở Tây An, Trung Quốc, vào tháng 11/2011. Tuy nhiên, do các mâu thuẫnvề lợi ích giữa các nước liên quan, vị trí này vẫn còn để trống.
Hiện nay, có sáu ứng cử viên từ các nước Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc,Thái Lan, Philippines đang cạnh tranh để giành vị trí lãnh đạo AMRO. Các ứng cửviên của Nhật Bản, Trung Quốc và Thái Lan đang dẫn đầu trong cuộc đua này bởivì, các nước này đều đưa ra các ứng cử viên rất ấn tượng.
Trong khi Nhật Bản chọn một quan chức của Bộ Tài chính đã từng có kinhnghiệm làm việc lâu dài trong các vấn đề quốc tế, Trung Quốc lại chọn một cựuquan chức điều hành Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) và Thái Lan chọn cựuPhó Chủ tịch Ngân hàng Thái Lan (BOT).
Các quan chức Chính phủ Nhật Bản đang vận động hành lang cho ứng cử viêncủa mình, khi khẳng định người đứng đầu AMRO cần phải đưa ra được các đề xuấttrung lập về các chính sách vĩ mô của Trung Quốc và vì vậy, một công dân TrungQuốc không phù hợp với vị trí này.
Trong khi đó, các quan chức Trung Quốc lại muốn ngăn ứng cử viên của NhậtBản giành vị trí này, một phần do quan hệ giữa hai nước đang xấu đi trong thờigian gần đây. Nếu cuộc cạnh tranh giữa Nhật Bản và Trung Quốc nóng lên, một nướckhác có thể giành vị trí này.
Chủ tịch ADB, Haruhiko Kuroda, người Nhật Bản, dự định sẽ về hưu khi nhiệmkỳ hiện tại kết thúc vào tháng 11/2011. Do ông Kuroda đã nắm vị trí này trongsáu năm, các nguồn tin liên quan cho biết cuộc họp toàn thể thường niên của ADBvào tháng 5/2011 tại Hà Nội có thể là sự kiện quan trọng cuối cùng của nhà kinhtế này.
Vị trí Chủ tịch ADB vẫn do một công dân Nhật nắm giữ kể từ khi tổ chức nàyđược thành lập vào năm 1966. Chính phủ Nhật Bản dự định sẽ duy trì truyền thốngnày khi tiếp tục giới thiệu một ứng cử viên cho vị trí đó.
Nếu ông Kuroda nghỉ hưu, Nhật Bản sẽ tìm một ứng cử viên trong số các cựuthứ trưởng tài chính phụ trách vấn đề quốc tế. Tuy nhiên, Trung Quốc có thể sẽcố gắng cản trở nỗ lực này của Nhật Bản.
Nếu Chính phủ Nhật Bản không tìm rađược các ứng cử viên đầy triển vọng trong số các cựu quan chức tài chính, có khảnăng ông Kuroda sẽ không thể nghỉ hưu và tiếp tục nắm giữ chức vụ này./.