Hiện là thời điểm bắt đầu mùacải táng, xây cất mồ mả nên ở nhiều làng quê Hưng Yên, các khu nghĩa trang sôiđộng chẳng kém gì công trường.
Không ít nơi đã mọc lên những ngôi mộ xây tốn kémhàng chục triệu đồng, người chết đang lấn dần chỗ ở của người sống khi các ngôi mộđược xây dựng kiên cố, hiện đại không khác gì thành phố của người âm.
Người âm thì"biệt thự" khang trang
Từ nhiều năm nay, nhiều người dân thôn La Tiến, xã NguyênHòa (Phù Cừ) đã quen gọi nghĩa địa quê mình là "thành phố âm phủ" La Tiến.
Thôncó hai khu nghĩa trang với cả trăm ngôi mộ đều được "kiên cố hóa" bằng các loạivật liệu đắt tiền. Mộ nào thấp thì hai tầng, cao thì ba tầng, rồi nhữngngọn tháp cao tới 4-5m được ốp các các loại gạch men cỡ lớn hoặc đá xẻ mang từThanh Hóa về; ngoài ra còn trang trí các họa tiết rồng chầu phượng uốn đủ màu.
Đó là chưa kể diện tích cũng phải tương xứng với chiều cao, mỗi ngôi mộ hẹp nhấtcũng dăm ba mét vuông, rộng thì tới cả chục m2. Do không quy hoạch nên các dònghọ, gia tộc cứ tự do nhận đất và xây cất tùy theo khả năng, mạnh ai nấy làm. Nhànào"nhanh chân thì được phần đất vừa rộng vừa đẹp.
"Phú quý sinh lễnghĩa," ai cũng muốn mồ mả của ông bà tổ tiên mình phải thật khang trang. Vìthế, ngày càng nhiều những ngôi mộ chi phí 20 -30 triệu đồng được cất lên. Mộtngười có thâm niên trong nghề xây mộ ở thôn La Tiến cho hay, ông đã xây khôngbiết bao nhiêu ngôi mộ theo kiến trúc cầu kỳ đắt tiền, có nhiều ngôi mộ trị giátrên dưới 30 triệu đồng. Ngôi nào cũng 2-3 tầng mái, lợp ngói hài đắt tiền, ốplát đá xẻ, còn đá đỏ coi như đã lỗi thời.
Không riêng ở La Tiến, nhiều nơi kháccủa Hưng Yên như ở các huyện Kim Động, Tiên Lữ, Khoái Châu, Yên Mỹ..., việc xâycất mồ mả cũng khá tùy tiện. Cảnhtượng hỗn độn xuất hiện ở khắp các nghĩa trang, mộ nọ quay lưng mộ kia, cái dọc,cái ngang, cái chắn trước, cái áp mặt sau lưng. Nhiều ngôi mộ kiểu dáng cầu kỳ,màu sắc lòe loẹt, to lớn sừng sững, đồ sộ nằm rải rác khắp cánh đồng, lấn cảdiện tích canh tác.
Nhiều bà con ở Kim Động, Văn Lâm cho biết trước đây ngôi mộnào sang lắm thì được xây gạch, lát ximăng, to lắm cũng chỉ hơn 1m2. Nhưng vàinăm trở lại đây, không ít người làm ăn phát đạt đã tiến hành tu sửa lại mồ mả,những mong được tổ tiên phù hộ thêm phần thịnh vượng. "Con gà tức nhau tiếng gáy," nhiều nhà khác cũng quyết tâm không để mồ mả ông bà tổ tiên mình thua kém. Nhà nọ theo nhà kia thi nhau sửa sang. Dovậy, những ngôi mộ xây về sau ngày càng hoành tráng hơn. Còn những ngôi mộ cũvốn đã bề thế lại tiếp tục được gia đình, con cháu "tân trang" thêm.
Nhiều giađình, dù không đủ tiền, nhưng cả dòng họ cũng cố gom góp bằng mọi cách, miễn sao cóđược mồ to mả đẹp. Trong cuộc chạy đua này đã xảy ra không ít lời ra tiếng vàoxung quanh chuyện chọn vị trí, chọn hướng phong thủy, rồi mộ nhà này xây cao, ánngữ mộ của nhà kia... Mâu thuẫn làng xóm bỗng dưng bùng nổ.
Người sống lụp xụpnhà tranh tuềnh toàng
Ông Nguyễn Văn Thanh, người dân huyện Ân Thi bùi ngùi kể,ẩn sau những ngôi mộ bề thế nguy nga là bao câu chuyện cười ra nước mắt. Cónhững gia đình kinh tế khó khăn, quanh năm đầu tắt mặt tối nhưng vẫn cố thắtlưng buộc bụng dành tiền để xây mồ mả người thân cho thật to đẹp, vì thế mà phảivay nợ ngân hàng.
Có gia đình, dòng họ lại xảy ra mẫu thuẫn vì khi xây cất mồ mả, lẽra tiền đóng góp phải tùy tâm hoặc theo điều kiện, hoàn cảnh nhưng lại "bổ đềutheo suất đinh" nên không ít nhà nghèo phải cắn răng đi vay lãi, sinh ra hậmhực, mâu thuẫn.
Thậm chí có hộ cả đời sống trong căn nhà cấp 4 tuềnh toàng,nhưng vẫn phải cố xây cho được ngôi mộ tốn kém cả vài chục triệu đồng.
Một người dânLa Tiến cũng tâm sự, dù phải vay ngân hàng, nhưng nhiều gia đình trong làng vẫn cố gắng làm cho các cụ "ngôi biệt thự" thật khang trang, dẫu chính nhà mình đang sống thì 30 nămkhông sửa, lụp xụp, xuống cấp.
Ở vùng quê đất chật người đông như HưngYên lại vào thời buổi "tấc đất, tấc vàng," chỗ dành cho người sống vốn đã khó khăn, vậy mà "thành phố của người âm" vẫn đang ngày càng được mở rộng hơn. Một cụ già ở Nguyên Hòa lo xa, cứ đànày thì việc xây cất mồ mả sẽ không dừng lại ở chuyện tốn kém, lãng phí về vật chất. Chỉ mươi năm nữa, các thế hệsau sẽ sinh sống ra sao nếu những ngôi mộ đồ sộ, kiên cố vẫn tiếp tục lấn chỗ của người sống?./.
Mai Ngoan (TTXVN/Vietnam+)