Chính sách cho phép kiều bào được mua nhà ở trong nước đã cởi mở hơn rấtnhiều so với trước nhưng rào cản thủ tục “chờ hướng dẫn” và giá nhà đất cao quámức vẫn chưa tạo bước đột phá để Việt kiều được sở hữu căn nhà tại quê hương.
Con số 140 Việt kiều mua được nhà tính đến cuối năm 2009 ở trong nước là quáít.
Bức tường giá cả
Đón đầu chính sách cho phép Việt kiều mua nhà, nhiều năm qua hàng loạt các dựán nhà đất thuộc dòng cao cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh đã ra đời.
Nhiều chuyên gia kỳ vọng rằng đây sẽ là một thị trường đầy tiềm năng, gópphần làm sôi động thị trường nhà đất.
Thế nhưng thị trường này cho đến nay vẫnkhông sôi động như mong đợi. Đặc biệt là thị trường căn hộ cao cấp đang tronggiai đoạn hết sức khó khăn, không ít các dự án đã hạ giá đến 40-50% nhưng vẫn ếẩm.
Tại các trung tâm môi giới địa ốc, nhiều kiều bào đến nhờ tư vấn về thủ tụcmua nhà đất. Tuy nhiên sau khi thăm dò thị trường và nghe ngóng tình hình, nhiều Việt kiềuđã chùn bước trước bức tường giá quá cao.
Bà Nguyễn Trần Lý, Việtkiều Australia, tỏ ra ngạc nhiên khi được giới thiệu một căn hộ cao cấp tại quận7 với giá gần 300.000USD diện tích chỉ 150m2.
Bà cho biết, giá như vậy là quá cao, trong khiđiều kiện sống, sinh hoạt và hạ tầng giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh kémrất xa Australia.
Giá nhà đất tại Thành phố Hồ Chí Minh dù đã sụt giảm mạnh sovới thời điểm 2007 nhưng vẫn được đánh giá là rất cao so với các nước Australia,Mỹ, Canada, Pháp. Bà Nguyễn Thị Lan, Việt kiều Mỹ nhận xét, dù rất muốn trở vềViệt Nam sinh sống nhưng giá nhà đất đang là vấn đề phải cân nhắc.
Bà Lý cho biết "với 200.000USD bà có thể mua cho mình một căn biệt thự tại Mỹ,nhưng ở Thành phố Hồ Chí Minh thì chỉ mua được một căn hộ cao cấp diện tích150m2. Với giá nhà đất đắt đỏ như hiện nay và không điều chỉnh hợp lý hơn thì sẽlà thách thức rất lớn cho những kiều bào như chúng tôi muốn trở về định cư lâudài tại Việt Nam."
Ngoài ra, khủng hoảng kinh tế cũng làm cho dòng tiền kiều hối sụt giảm, ảnhhưởng nhiều đến kế hoạch mua nhà của kiều bào vào dịp cuối năm. Năm 2009, lượngkiều hối về Việt Nam ước đạt 6,3 tỷ USD, giảm 12,8% so với năm 2008.
Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, kiều hối năm 2009 chỉ đạt 3,2 tỷ USD, so vớicon số gần 5 tỷ USD năm 2008. Nhiều người hy vọng sự hồi phục của kinh tế toàncầu trong những năm tới sẽ hồi phục thị trường bất động sản thế giới nói chungvà thị trường Việt Nam nói riêng.
Thế nhưng, đó cũng chưa phải là nguyên nhân chính. Chính sách chưa rõ ràng vàphải chờ văn bản hướng dẫn thêm là rào cản lớn cho những Việt kiều thật sự cónhu cầu mua nhà tại Việt Nam.
Rào cản thủ tục
Pháp lý quy định việc mua nhà của kiều bào đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2009,song chưa có hướng dẫn cụ thể.
Nhiều vướng mắc của kiều bào khi mua nhà đất, ngay cả cơ quan hành chính cũngchưa biết phải hướng dẫn, giải quyết như thế nào vì còn phải chờ Chính phủ quyđịnh và hướng dẫn chi tiết.
Do Chính phủ chưa có nghị định hướng dẫn cụ thể nên không chỉ kiều bào lúngtúng, mà các cơ quan chuyên môn cũng chưa biết căn cứ vào đâu để hướng dẫn.
BàLương Bạch Vân, Chủ tịch Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài Thành phốHồ Chí Minh nhận xét, rắc rối nhất là việc xác nhận nguồn gốc Việt Nam. Ngườicòn giấy khai sinh hoặc hộ khẩu tại địa phương cũ thì thời hạn nhanh nhất cũngphải mất 3 tháng.
Những Việt kiều không còn giấy tờ hay bà con thân thích gì tại Việt Nam thìrất khó. Ông Ngô Dương Hoàng Thao, một Việt kiều băn khoăn, ngay cả điều khoảnluật quy định Việt kiều có quyền sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất, cóthể được hiểu là Việt kiều chỉ được mua nhà ở chứ không được mua đất. Như vậyđối với đất dự án, Việt kiều có được mua rồi sau đó tự xây nhà? Vấn đề này vẫnphải chờ.
Liên quan đến những vướng mắc trong các khâu thủ tục này, trong cuộc gặp gỡvới kiều bào dịp 31/1/2010, ông Nguyễn Mạnh Hà, Cục trưởng Cục Quản lý nhà vàthị trường bất động sản - Bộ Xây dựng đã phân trần: "Luật nào ra đời cũng khôngtránh khỏi những hạn chế, trong quá trình đó chúng tôi đã kiến nghị sửa đổi đểphù hợp hơn.
Hiện Bộ Xây dựng đang soạn thảo quy định, trong đó thủ tục sẽ tiếp tục đượccải tiến để những Việt kiều cư trú tại Việt Nam chỉ từ 3 tháng cũng được mua cănnhà.
Bộ Xây dựng cũng đang kiến nghị Chính phủ bổ sung thêm hai đối tượng đượcmua nhiều nhà tại Việt Nam là người có vợ có chồng đang sống ở Việt Nam, vàngười có kỹ năng đặc biệt mà Nhà nước cần sẽ được mua nhiều nhà tại Việt Nam.
Từ năm 1991 đến 2009, trên địa bàn thành phố có gần 3.000 doanh nghiệp kiềubào thành lập hoặc góp vốn với tổng vốn đăng ký 32.000 tỷ đồng và hơn 50 tỷ USD.
Lượng kiều hối gửi qua Thành phố Hồ Chí Minh hàng năm chiếm trên 50% so với cảnước. Kinh tế trong nước phát triển, uy tín của Việt Nam trên thế giới ngày càngđược nâng cao, nhất là từ khi Việt Nam hòa nhập nền kinh tế thị trường, số lượngkiều bào trẻ, thế hệ thứ hai, thứ ba trở về quê hương ngày càng nhiều, mong muốntìm cơ hội đầu tư, làm việc.
Nhu cầu có một căn nhà ngay trên quê cha, đất tổ của bà con là rất lớn vànguyện vọng của kiều bào không chỉ là muốn quay về định cư tại Việt Nam mà cònmuốn đóng góp rất nhiều vào sự phát triển kinh tế của đất nước./.
| Theo Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài Thành phố Hồ Chí Minh, từ năm 2006 đến nay, cả nước chỉ có khoảng 140 Việt kiều mua nhà, đất, trong đó tại Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 100 trường hợp. Riêng trong năm 2009, cả nước có 10 Việt kiều mua nhà, chủ yếu là ở Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là con số quá ít so với hơn 4 triệu kiều bào đang sống ở nước ngoài. |