Chiều 25/10, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu Đoàn đại biểu Cấp cao Chính phủ Việt Nam rời Cha-am - Hua Hin, Vương quốc Thái Lan, kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN 15 và các Hội nghị Cấp cao liên quan giữa ASEAN với các đối tác bên ngoài.

Nhân dịp này, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Gia Khiêm đã trả lời phóng viên về kết quả chính của Hội nghị, những đóng góp của Việt Nam và công tác chuẩn bị của Việt Nam để đảm đương trọng trách Chủ tịch ASEAN năm 2010.

Xin Phó Thủ tướng cho biết những kết quả chính của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 15 và các Hội nghị Cấp cao liên quan?

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 15 và các Hội nghị Cấp cao liên quan với các bên đối tác tại Hua Hin (Thái Lan), đã thành công tốt đẹp.

Các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị đều khẳng định quyết tâm mạnh mẽ, đề ra phương hướng và những biện pháp đẩy mạnh hợp tác, kể cả trong nội bộ ASEAN cũng như giữa ASEAN với các đối tác, nhằm gia tăng liên kết khu vực cũng như đối phó có hiệu quả với các thách thức toàn cầu, như khủng hoảng tài chính-kinh tế, an ninh năng lượng và lương thực, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh…

Tại Hội nghị lần này, lãnh đạo các nước ASEAN và các bên đối tác đã thông qua, công bố 7 văn kiện quan trọng về các nội dung này.

Về hợp tác ASEAN, việc triển khai Hiến chương ASEAN đã có những tiến triển quan trọng cả về cơ sở pháp lý và về vận hành tổ chức bộ máy mới. Cụ thể là việc ký Hiệp định Ưu đãi và Miễn trừ ASEAN, cơ bản hoàn tất dự thảo Nghị định thư về giải quyết tranh chấp và một số văn kiện pháp lý khác.

Các cơ quan chính của ASEAN đã đi vào hoạt động, nhất là các Hội đồng Cộng đồng và Ủy ban các Đại diện thường trực ASEAN; Cơ quan liên Chính phủ về nhân quyền ASEAN cũng đã chính thức ra mắt và sẽ sớm đi vào hoạt động.

Các nhà lãnh đạo đã chỉ đạo đẩy nhanh việc thực hiện Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (đã được thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN-14 tháng 2/2009) trên cả 3 trụ cột chính trị-an ninh, kinh tế và văn hóa-xã hội cũng như về thu hẹp khoảng cách phát triển trong ASEAN.

Điểm nổi bật là các nhà lãnh đạo đã nhất trí cần ưu tiên tăng cường kết nối ASEAN, tạo cơ sở để mở rộng kết nối với các đối tác ở khu vực Đông Á; theo đó đã quyết định Nhóm đặc trách cấp cao phối hợp với các cơ quan liên quan để soạn thảo Kế hoạch tổng thể về kết nối ASEAN, tập trung vào hạ tầng giao thông như đường bộ, đường sắt, vận tải biển, và công nghệ thông tin…, cũng như gia tăng hợp tác về giáo dục, phát triển nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân.

Về hợp tác giữa ASEAN với các đối tác, lãnh đạo các nước đối tác đều khẳng định coi trọng quan hệ và hợp tác toàn diện với ASEAN, tăng cường hỗ trợ ASEAN xây dựng Cộng đồng và thu hẹp khoảng cách phát triển cũng như ủng hộ vai trò chủ đạo của ASEAN trong các khuôn khổ hợp tác khu vực như ASEAN+3, Cấp cao Đông Á (EAS) và Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF).

Các nước đối tác cũng khẳng định sẽ sớm triển khai các cam kết hỗ trợ ASEAN, trong đó đáng chú ý là Trung Quốc sẽ lập Quỹ đầu tư 10 tỉ USD và cấp 15 tỉ USD tín dụng thương mại (trong đó có 6,7 tỉ vay ưu đãi); Nhật Bản cam kết 20 tỷ USD cho các biện pháp bảo lãnh thương mại về phát triển hạ tầng ở châu Á, và Hàn Quốc cấp 5 triệu USD trong giai đoạn 2008-2012 hỗ trợ thực hiện Sáng kiến Liên kết ASEAN (IAI).

Về hợp tác đối phó với những thách thức toàn cầu, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh để sớm vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu hiện nay, các nước trong khu vực cần tăng cường hợp tác và liên kết kinh tế, đẩy mạnh việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa ASEAN với từng nước đối tác, sớm triển khai Thỏa thuận Đa phương hóa Sáng kiến Chieng Mai, lập Cơ chế Giám sát kinh tế khu vực, thực hiện Sáng kiến Thị trường Trái phiếu châu Á cũng như nghiên cứu lập Khu vực Mậu dịch Tự do Đông Á (EAFTA).

Các nước hoan nghênh kết quả tích cực của Hội nghị Thượng đỉnh G20 vừa qua và ủng hộ đại diện của ASEAN tiếp tục tham dự các Hội nghị Thượng đỉnh G20 sắp tới. Các nhà lãnh đạo cũng khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác đối phó với những thách thức toàn cầu, đề ra nhiều đề xuất hợp tác về an ninh lương thực và năng lượng, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh.

Có thể nói, Chính phủ Thái Lan đã có nỗ lực rất lớn, bảo đảm tốt an ninh, an toàn cho Hội nghị, các nhà lãnh đạo và các đại biểu. Đây cũng là nhân tố hết sức quan trọng bảo đảm thành công của Hội nghị.

Xin Phó Thủ tướng cho biết những đóng góp của Việt Nam tại các Hội nghị này?

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Với tinh thần chủ động và trách nhiệm cao, đoàn Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu đã đóng góp tích cực, hiệu quả cho thành công của các Hội nghị, góp phần tăng cường đoàn kết và liên kết ASEAN, cũng như hợp tác giữa ASEAN với các đối tác, đồng thời chủ động bàn thảo với các nước ASEAN về các công tác chuẩn bị cho việc Việt Nam đảm nhận cương vị Chủ tịch ASEAN 2010.

Tại Hội nghị, Việt Nam đã đề nghị ASEAN hành động khẩn trương và tập trung nguồn lực để tiếp tục đưa Hiến chương vào cuộc sống, thực hiện các thỏa thuận về xây dựng Cộng đồng ASEAN, ưu tiên mục tiêu thu hẹp khoảng cách phát triển thông qua thực hiện có hiệu quả Sáng kiến Liên kết ASEAN (IAI) và phát triển tiểu vùng Mekong.

Việt Nam cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy nhanh liên kết ASEAN, nhất là về kinh tế, thương mại, đầu tư, hạ tầng giao thông; đồng thời tăng cường hợp tác văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân, tạo dựng ý thức cộng đồng và bản sắc khu vực.

Về quan hệ giữa ASEAN với các đối tác, Việt Nam đã có những đóng góp cụ thể trong việc thúc đẩy triển khai những thỏa thuận đã cam kết, nâng cao hiệu quả trên nhiều lĩnh vực.

Với vai trò điều phối quan hệ đối thoại ASEAN-Trung Quốc giai đoạn 2009-2012, Việt Nam đã chủ động đề xuất các bước triển khai các thỏa thuận đã có giữa ASEAN và Trung Quốc, như các hiệp định thành lập Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN-Trung Quốc và Tuyên bố giữa các bên về quy tắc ứng xử ở Biển Đông (DOC), góp phần nâng quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Trung Quốc lên tầm cao mới. Tại dịp này, hai bên cũng đã chính thức ký Bản ghi nhớ về thành lập Trung tâm ASEAN và Trung Quốc.

Xin Phó Thủ tướng cho biết công tác chuẩn bị của Việt Nam để đảm đương trọng trách Chủ tịch ASEAN năm 2010?

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Theo luân phiên trong ASEAN, Việt Nam sẽ chính thức đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN từ ngày 1/1/2010 đến hết ngày 31/12/2010. Để chuẩn bị đảm nhiệm trọng trách này, Việt Nam đã khẩn trương chuẩn bị về mọi mặt ngay từ đầu năm 2009.

Chúng ta đã thành lập Ủy ban Quốc gia về chuẩn bị và thực hiện vai trò Chủ tịch ASEAN 2010 với sự tham gia của lãnh đạo các bộ, ngành và nhiều địa phương. Ủy ban đã sớm kiện toàn tổ chức bộ máy, quy chế làm việc, phân công, phân nhiệm và thông qua chức năng, nhiệm vụ của các Tiểu ban, đề ra Lộ trình công tác chuẩn bị đến cuối năm 2009.

Đến nay, Ủy ban và các Tiểu ban đã hoạt động tích cực; về cơ bản đã hoàn tất các công tác chuẩn bị chính và đang xúc tiến các công tác cụ thể để sẵn sàng đảm nhận cương vị Chủ tịch ngay từ đầu năm 2010.

Tại Hội nghị lần này, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã thông báo chính thức chủ đề, biểu trưng và cổng thông tin điện tử của Năm Chủ tịch ASEAN 2010.

Chúng ta đã chọn chủ đề cho Năm Chủ tịch ASEAN 2010 là “Hướng tới Cộng đồng ASEAN: Từ Tầm nhìn đến Hành động”. Đây là một chủ đề mang tính hành động, phản ánh rõ nhu cầu và trọng tâm hợp tác của ASEAN trong thời gian tới, cũng như mong muốn của Việt Nam nhằm biến các cam kết của ASEAN thành hành động cụ thể, quyết tâm hoàn thành mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN vào năm 2015.

Biểu trưng cho Năm Chủ tịch ASEAN 2010 thể hiện rõ tinh thần đoàn kết và liên kết ASEAN cũng như sự năng động và vai trò của Hiệp hội ở khu vực, thể hiện được bản sắc dân tộc Việt Nam. Trang thông tin điện tử chính thức của Năm Chủ tịch ASEAN 2010 đóng vai trò là nguồn thông tin chính thức của Năm Chủ tịch, là cánh cửa chào đón bạn bè quốc tế đến với Việt Nam trong Năm Chủ tịch ASEAN 2010.

Tôi tin rằng với tinh thần tích cực, chủ động và trách nhiệm cao, cũng như với kết quả triển khai công tác chuẩn bị đến nay, Việt Nam sẽ đảm đương thành công cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2010, góp phần tăng cường đoàn kết và liên kết ASEAN, tiếp tục hiện thực hóa mục tiêu hình thành Cộng đồng ASEAN; đồng thời, mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác giữa ASEAN với các bên đối tác; qua đó, góp phần nâng cao vai trò và vị thế của ASEAN cũng như vị thế quốc tế của Việt Nam.

Trân trọng cảm ơn Phó Thủ tướng!./.

(TTXVN/Vietnam+)