Hệ thống phòng thủ tên lửa S-300VM Antey-2500 của Nga. (Nguồn: rt.com)

Tờ The Wall Street Journal ngày 6/7 phân tích rằng Nga đang tái tăng cường sự hiện diện trên khắp Đông Nam Á bằng chính sách ngoại giao mới, các cuộc tập trận hải quân, các thỏa thuận trao đổi vũ khí và năng lượng, trong bối cảnh Moskva tìm cách đa dạng hóa các đối tác thương mại và khôi phục ảnh hưởng tại Thái Bình Dương.

Kinh tế Nga đang chìm sâu trong suy thoái do giá năng lượng thấp và những biện pháp trừng phạt của phương Tây, do đó Moskva phải tìm kiếm những cơ hội mới ở khu vực đang chịu nhiều ảnh hưởng của Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản.

Mười thành viên đang tăng trưởng nhanh của ASEAN, với GDP tổng cộng là 2.600 tỷ USD, đang là thị trường chủ chốt cho những mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Nga như dầu khí, công nghệ sạch và vũ khí.

Tháng 5/2016, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của các quốc gia Đông Nam Á trên đất Nga, tạo tiền đề cho những thỏa thuận kinh doanh và thương mại mới.

Matthew Sussex, chuyên gia về Nga tại trường Đại học Quốc gia Australia, nhận xét: "Chúng ta đang bắt đầu chứng kiến không chỉ các thỏa thuận thương mại mà cả sự hiện diện và tham gia về quân sự, an ninh, và sự can dự đa phương nữa. Rõ ràng là người Nga đang can dự một cách rất nghiêm túc vào khu vực."

Giờ đây, Nga đang khôi phục các mối quan hệ quân sự tại Đông Nam Á và rộng hơn là toàn khu vực. Ian Storey, thành viên kỳ cựu của Viện Iseas Yusof Ishak ở Singapore cho biết khủng hoảng kinh tế khiến Nga đang "đẩy nhanh chiến lược này."

Nga đã tham gia cả hai cuộc tập trận quân sự Komodo do Indonesia dẫn đầu trong năm 2014 và vào tháng 4 mới đây. Cuối năm ngoái, Nga đã triển khai tàu ngầm tên lửa đạn đạo hạt nhân lớp mới tới khu vực.

Phát biểu trước một ủy ban của Thượng viện Mỹ gần đây, Chuẩn đô đốc Harry B. Harris Jr., chỉ huy lực lượng Mỹ tại Thái Bình Dương, nhận xét việc triển khai tàu ngầm phát đi tín hiệu cho thấy "Moskva đang rất coi trọng khu vực này."

Trong bối cảnh căng thẳng giữa khu vực và Bắc Kinh gia tăng xung quanh vấn đề Biển Đông, và những quan ngại về nạn đánh bắt cá trái phép, nạn cướp biển, chi tiêu quân sự của Indonesia, Singapore, Thái Lan, Malaysia và Philippines đã lên tới những mức kỷ lục trong năm 2015 (theo thống kê của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm). Nga đã đáp ứng phần lớn nhu cầu mới đó.

Trong 5 năm tính tới hết năm 2015, doanh thu bán vũ khí của Nga sang Đông Nam Á đã tăng hơn gấp đôi lên tới gần 5 tỷ USD so với cùng kỳ trước đó. Cũng trong thời gian này, khu vực chiếm 15% tổng lượng vũ khí xuất khẩu của Nga, tăng so với mức 6%./.