Tình trạng khô hạn tại Ninh Thuận. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)

Nhận định về xu thế khí tượng thủy văn sáu tháng đầu năm 2016, ông Lê Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cho biết El Nino khởi phát từ cuối năm 2014, đã tác động trong năm 2015 và có khả năng tiếp tục duy trì cường độ mạnh trong những tháng mùa Đông-Xuân, sau đó có xu hướng giảm dần về cường độ vào những tháng đầu mùa Hè năm 2016.

Do tác động chung của El Nino, trong sáu tháng đầu năm nay số lượng bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam tương đương hoặc ít hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa trên phạm vi toàn quốc nhìn chung sẽ thiếu hụt so với TBNN từ 25 đến 50%, Trung Bộ sẽ thiếu hụt nhiều hơn. Nhiệt độ trung bình sáu tháng đầu năm có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm và nắng nóng gia tăng, mùa Đông rét đậm không kéo dài.

Dòng chảy năm ở các sông thuộc Trung Bộ và Tây Nguyên nhỏ hơn trung bình nhiều năm từ 10% trở lên, những năm El Nino mạnh có thể hụt tới 50-60%. Ít có khả năng xuất hiện đỉnh lũ lớn trên sông Cửu Long. Nhiệt độ trung bình trong các tháng nửa đầu năm 2016 trên phạm vi các tỉnh miền Bắc có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,0 độ C, các tỉnh phía Nam cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-1,5 độ C. Trong hai tháng chính mùa Đông (1, 2/2016) nhiệt độ có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm, rét đậm rét hại vẫn có khả năng xảy ra nhưng không kéo dài, tuy nhiên vẫn có thể xuất hiện các đợt tập trung trong một thời đoạn khoảng 4-7 ngày.

Lượng mưa các tháng 1-5/2016 ở Bắc Bộ có khả năng ở mức cao hơn một ít so với trung bình nhiều năm; từ tháng 5-6/2016 ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Mưa trái mùa có khả năng xuất hiện trong các tháng mùa Đông Xuân ở các tỉnh Bắc Bộ. Khu vực từ Trung Bộ trở vào phía Nam từ tháng 1-5/2016 phổ biến thiếu hụt so với trung bình nhiều năm; tháng 6/2016 mưa có xu hướng tăng dần tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ. Khô hạn gay gắt vẫn duy trì tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ trong những tháng đầu năm 2016.

Dòng chảy thượng nguồn sông Đà và sông Thao sẽ suy giảm và nhỏ hơn trung bình nhiều năm từ 4-40%, thiếu hụt nhiều nhất trên sông Thao. Mực nước thấp nhất tại trạm Hà Nội có thể xuống mức 0,4-0,6m vào tháng 2-3/2016. Khu vực Bắc Bộ sẽ xảy ra thiếu nước cục bộ, vùng núi cao phía Bắc và trung du Bắc Bộ sẽ nghiêm trọng hơn ở vùng đồng bằng. Tình trạng khó khăn trong cấp nước, giao thông thủy và phát điện trong các tháng đầu năm 2016 vẫn căng thẳng nhưng không gay gắt như các năm 2010 và 2011.

Trong mùa khô 2015-2016, lượng dòng chảy ở Trung Bộ và Tây Nguyên sẽ giảm dần và có khả năng thiếu hụt so với trung bình nhiều năm phổ biến từ 20-40%, một số sông ở khu vực Nam Trung Bộ thiếu hụt trên 60% và tương đương năm 2014. Ngay từ các tháng đầu mùa khô 2015/2016, tình trạng khô hạn, thiếu nước có khả năng xảy ra sớm hơn nhiều so với trung bình nhiều năm. Tổng lượng dòng chảy sông Mekong về khu vực Đồng bằng sông Cửu Long khả năng thiếu hụt so với trung bình nhiều năm từ 20-40%.

Khả năng xâm nhập mặn vùng cửa sông Nam Bộ sẽ cao hơn, sớm hơn và sâu hơn cùng kỳ của mùa khô năm 2014-2015 và trung bình nhiều năm. Do đỉnh lũ trên sông Cửu Long ở mức rất thấp, lượng nước thiếu hụt so với trung bình nhiều năm, các địa phương cần có kế hoạch chủ động phòng chống xâm nhập mặn sớm và mạnh cũng như khô hạn, thiếu nước trong mùa khô 2015-2016. Với diễn biến El Nino năm nay khá tương đồng với El Nino năm 1997-1998.

Xu thế chung tháng 2/2016 lượng mưa ở Bắc Bộ có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm, các khu vực từ Trung Bộ trở vào phía Nam phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm. Nhiệt độ trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm. Trong tháng Tết Âm lịch Bính Thân (2/2016) có khả năng xảy ra khoảng 3-4 đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến các tỉnh miền Bắc.

Các đợt không khí lạnh này có thể gây rét nhưng không kéo dài ở Bắc Bộ, một số nơi có thể xảy ra rét đậm cục bộ. Thời tiết dịp Tết Nguyên đán tại các tỉnh miền Nam về cơ bản là tốt; miền Trung (Bắc và Trung Trung Bộ) có thể có mưa nếu không khí lạnh xuất hiện trong những ngày Tết./.