Ngày 23/1, tại Hà Nội, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) Cù Thu Anh chủ trì buổi tọa đàm lấy ý kiến về dự thảo các chính sách Phổ biến, giáo dục pháp luật năm (sửa đổi), kết nối trực tuyến đến nhiều bộ, ngành và 12 tỉnh, thành phố.
Tại tọa đàm, ông Cù Thu Anh cho biết qua quá trình tổng hợp các báo cáo của các bộ, ngành, địa phương về kết quả triển khai thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, Bộ Tư pháp đã xây dựng dự thảo Báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật.
Bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật còn gặp nhiều tồn tại, hạn chế ảnh hưởng tới chất lượng, hiệu quả của công tác này.
Trong các nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế có nguyên nhân xuất phát từ sự thiếu phù hợp của một số quy định trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012.
Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước xác định đột phá về thể chế là “đột phá của đột phá," là giải pháp để mở đường cho phát triển, hoàn thiện thể chế phải gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, việc nghiên cứu sửa đổi và hoàn thiện các quy định trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 trở thành yêu cầu trọng tâm của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong năm 2026.
Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý Phan Hồng Nguyên cho biết, qua nghiên cứu, tổng hợp ý kiến của một số đối tượng liên quan, Bộ Tư pháp dự kiến 6 nhóm chính sách cơ bản đưa vào dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Trong đó, chính sách thứ nhất tập trung phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, khắc phục tình trạng chồng chéo, hình thức; phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tinh gọn bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Dự thảo Luật kế thừa các nguyên tắc phổ biến, giáo dục pháp luật hiện hành, đồng thời bổ sung các nguyên tắc mới nhằm thể chế hóa vai trò lãnh đạo của Đảng; đề cao trách nhiệm của cơ quan xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong truyền thông, phổ biến chính sách.
Chính sách thứ 2 nhằm phát huy vai trò của cơ chế phối hợp liên ngành trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Trên cơ sở thực tiễn hợp nhất Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật và Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý theo Quyết định số 26/2025/QĐ-TTg, dự thảo Luật đề xuất đổi tên thành “Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý."
Hội đồng được thành lập thống nhất ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã, góp phần nâng cao vai trò chỉ đạo, điều phối các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật. Việc thành lập Hội đồng ở cấp xã được đánh giá là phù hợp với thực tiễn khi nhiều nhiệm vụ được chuyển giao về cơ sở. Thủ tướng Chính phủ sẽ quy định chi tiết về tổ chức, hoạt động và kinh phí của Hội đồng các cấp.
Chính sách thứ 3 hướng tới bảo đảm công bằng, bình đẳng trong tiếp cận pháp luật cho các đối tượng đặc thù, yếu thế, thực hiện mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau." Ngoài các nhóm đối tượng đã được quy định, dự thảo Luật bổ sung một số nhóm mới như người lang thang cơ nhỡ; người chấp hành hình phạt, biện pháp tư pháp không giam giữ; người được tha tù có điều kiện, đặc xá; nạn nhân của các dạng bạo lực mới.
Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung quy định phổ biến, giáo dục pháp luật mang tính bắt buộc đối với một số đối tượng vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực trọng điểm hoặc tái phạm nhiều lần, nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và phòng ngừa vi phạm.
Chính sách thứ 4 tập trung đổi mới giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức và trong các cơ sở giáo dục. Dự thảo Luật bổ sung quy định về bồi dưỡng pháp luật hằng năm cho cán bộ, công chức gắn với vị trí việc làm; kết hợp trang bị kiến thức với rèn luyện kỹ năng, tư duy pháp lý trong thực thi công vụ.
Chính sách thứ 5 nhấn mạnh việc gắn kết truyền thông chính sách với phổ biến, giáo dục pháp luật ngay từ khâu xây dựng pháp luật. Dự thảo Luật bổ sung quy định truyền thông các chính sách có tác động lớn đến xã hội từ sớm, xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan soạn thảo và các cơ quan báo chí.
Cổng Pháp luật quốc gia được xác định là nền tảng số pháp lý dùng chung, tích hợp dữ liệu pháp luật, tạo kênh tương tác giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp. Dự thảo cũng mở rộng các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.
Chính sách thứ 6 tập trung hoàn thiện quy định về nguồn lực cho phổ biến, giáo dục pháp luật. Dự thảo Luật điều chỉnh quy định về báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật theo hướng phân cấp rõ ràng; khuyến khích sự tham gia của thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, công chứng viên, trợ giúp viên pháp lý và các tổ chức hành nghề pháp lý.
Với 6 nhóm chính sách trên, dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh mẽ trong nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật góp phần xây dựng xã hội thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong giai đoạn phát triển mới.
Tại tọa đàm, các đại biểu đã cho ý kiến đánh giá về tính phù hợp của các chính sách đưa ra; đề xuất giải pháp mới, phù hợp hơn để thực hiện chính sách; đề xuất chính sách mới cần bổ sung vào dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), giải pháp thực hiện giúp nâng cao chất lượng hiệu quả của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong thời gian tới./.
Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm trong phổ biến, giáo dục pháp luật
Năm 2025, công tác phổ biến pháp luật đã đạt nhiều kết quả tích cực, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân, doanh nghiệp, theo đó, phải kể đến vai trò của TTXVN, Đài Truyền hình Việt Nam...
