Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) hôm 30/5 đã chính thức thông qua Hiệp định Đối tác kinh tế (EPA) giữa EU và Kenya.
Hiệp định này sẽ củng cố hợp tác với Kenya, thúc đẩy thương mại hàng hóa, tạo ra các cơ hội kinh tế mới cho Kenya.
Phát biểu bên lề cuộc họp Bộ trưởng Thương mại EU ở Brussels, Bộ trưởng Ngoại giao, Các vấn đề châu Âu và Thương mại Ngoại khối Bỉ, Hadja Lahbib nhấn mạnh hiệp định này sẽ củng cố hợp tác của châu Âu với Kenya, trung tâm kinh tế của Đông Phi.
Người lao động, doanh nghiệp và thương nhân ở cả hai bên sẽ được hưởng lợi từ cam kết chung về phát triển bền vững, bao gồm quyền lao động, môi trường và hành động khí hậu.
Theo thỏa thuận, ngay khi có hiệu lực, tất cả hàng xuất khẩu từ Kenya (trừ vũ khí) sẽ được miễn thuế quan và hạn ngạch khi vào thị trường EU. Đồng thời, thị trường Kenya sẽ được mở cửa một phần và dần dần cho hàng nhập khẩu từ EU.
Hiệp định bao gồm các điều khoản ràng buộc về thương mại và phát triển bền vững, chẳng hạn như bảo vệ khí hậu và môi trường, quyền lao động và một cơ chế giải quyết tranh chấp minh bạch.
Đây được coi là Hiệp định đối tác kinh tế tham vọng nhất mà EU ký kết với một nước đang phát triển về các điều khoản về tính bền vững.
EU là thị trường xuất khẩu hàng đầu và là đối tác thương mại lớn thứ hai của Kenya, với tổng kim ngạch thương mại đạt 3,3 tỷ euro (3,57 tỷ USD) trong năm 2022, tăng 27% so với năm 2018.
Hiệp định sẽ có hiệu lực vào ngày đầu tiên của tháng thứ hai sau ngày những bên thông báo cho nhau về việc hoàn thành các thủ tục nội bộ tương ứng.
Các cuộc đàm phán về Hiệp định đối tác kinh tế giữa Cộng đồng Đông Phi và EU (EAC-EU EPA) đã được kết thúc vào năm 2014. EU và các quốc gia thành viên cũng đã ký kết vào tháng 6/2016. Kenya đã ký và phê chuẩn Hiệp định vào tháng 9/2016.
Tuy nhiên, việc thực hiện Hiệp định EPA không thể thực hiện được vì không phải tất cả các nước thành viên của Cộng đồng Đông Phi đều ký và phê chuẩn.Hội nghị thượng đỉnh của Cộng đồng Đông Phi vào ngày 27/2/2021, dưới sự chủ trì của Kenya, đã đi đến quyết định cho phép các quốc gia thành viên riêng lẻ của Cộng đồng Đông Phi thực hiện Hiệp định EPA.
Sau đó, vào tháng 5/2021, Kenya đã chính thức yêu cầu hợp tác với EU để tiến tới việc thực hiện Hiệp định trên cơ sở song phương. Các cuộc thảo luận về mặt chính trị đã kết thúc ngày 19/6/2023.
Ngày 28/9/2023, Ủy ban châu Âu (EC) đã đệ trình các đề xuất cho các quyết định của Hội đồng về việc ký kết và hoàn tất Hiệp định EPA EU-Kenya, cùng với văn bản của Hiệp định.
Hội đồng châu Âu đã thông qua quyết định ký kết EPA vào ngày 12/12/2023. Sau đó, EU và Kenya đã ký hiệp định này tại Nairobi, Kenya, vào ngày 18/12/2023.
Nghị viện châu Âu (EP) đã đồng ý thông qua hiệp định này vào ngày 29/2/2024 và Kenya đã phê chuẩn EPA vào ngày 24/4 vừa qua./.
