Đây là "chiến tích" do nạn "vàng tặc" gây ra gần đây tại các địa phương này.
Ông La Văn Thức, trưởng Công an xã Dương Quỳ cho biết, nạn đào vàng thườngdiễn ra vào mùa "nông nhàn" sau khi người dân đã gặt hái xong không biết làm gìđể kiếm ra tiền chuẩn bị Tết. Hai năm về trước, nạn đào vàng chỉ diễn ra sôi nổiở vùng rừng núi, nhưng gần đây do bãi vàng ở đây đã được nhà nước giao cho doanhnghiệp quản lý thăm dò, khai thác nên một số chủ lò lại xoay ra mua đất ruộngcủa dân địa phương đào bới, tìm vàng. Do bị chính quyền cấm, lực lượng chức năngtruy đuổi nên cảnh đào vàng thường diễn ra vào ban đêm.
Nằm cách trung tâm huyện Văn Bàn gần 40km, những cánh đồng nằm dọc con suốiNậm Chăn chạy qua hai xã Dương Quỳ và Minh Lương được coi là khu vực có nhiềuvàng sa khoáng. Thời gian gần đây, mỗi ngày có vài chục hộ nông dân trong xã rủnhau đi phá đất ruộng tìm vàng để "xóa nghèo." Nạn khai thác vàng trái phép tậptrung ở các thôn 3, 4, 5 bản Mường B, xã Dương Quỳ.
Ông La Văn Thức cho biết, lãnh đạo xã đã chỉ đạo thành lập một tổ công táctuyên truyền, vận động người dân chấm dứt việc đào, đãi vàng trái phép; phảihoàn thổ trả lại mặt bằng cho những thửa ruộng, đồng thời xử phạt thật nặngnhững kẻ cố tình phá ruộng đào đãi vàng để làm gương răn đe, giáo dục. Nhưng tạicác thôn kể trên, tình trạng đào đãi vàng trên đất ruộng diễn ra ngày một giatăng và phức tạp hơn.
Đối tượng đào vàng chủ yếu là người dân và hoạt động ban đêm nên rất khó xửlý. Phương tiện chỉ đơn giản là các loại cuốc, xẻng, xô, chậu, máng gỗ... làmxong có thể cất giấu ngoài đồng để hôm sau làm tiếp. Trường hợp có bị đuổi bắt,tịch thu dụng cụ thì việc mua sắm lại cũng không đáng giá là bao.
Theo ông Phùng Văn Lưu, người dân ở thôn Mường B, bây giờ vàng lên giá, nôngdân không có việc làm, mỗi tối, một người đào vàng có thể kiếm được vài trămnghìn đồng thì ai mà chẳng thích.
Theo người dân địa phương, bình quân mỗi khối đất của người ta có thể đãiđược 2 đến 3 chỉ vàng. Muốn đào đến lớp đất củ để lấy được một khối, người taphải phá 5 đến 6m2 đất ruộng. Do vậy, việc tái tạo lại đồng ruộng để vụsau gieo cấy là việc rất khó khăn. Đó là chưa kể sự ô nhiễm mà dòng suối NậmChăn phải hứng chịu từ bùn đất đậm đặc do các con khe suối đổ vào.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Dương Quỳ, ông Lương Văn Thanh cho biết, thựchiện Chỉ thị của Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai, các lực lượng chức năng huyện VănBàn phối hợp với xã Dương Quỳ đã tổ chức nhiều lần truy quét, nhưng do nắm đượcthông tin nên các đối tượng vàng tặc đã lẩn trốn và sau khi lực lượng chức năngrút thì tệ nạn đâu lại vào đó./.