Tham dựHội nghị có Thủ tướng Campuchia Samdech Hunsen, Thủtướng Lào Thongsing Thammavong, Tổng thống Myanmar U Thein Sein, Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra và Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng.
Hội nghị đã kiểm điểmlại việc thực hiện các chương trình hợp tác Mekong-Nhật Bản giaiđoạn 2010-2012. Các nhà lãnh đạo bày tỏ hài lòng về nhữngkết quả đạt được trong ba năm qua, đồng thời khẳng định cònnhiều việc phải làm trong thời gian tới. Nhằm đáp ứng tốt hơnnhu cầu phát triển của các nước thành viên, nâng cao hiệu quảcủa các hoạt động hợp tác và phát huy hơn nữa tiềm năng củacơ chế.
Hội nghị đã thông qua "Chiến lược Tokyo." Theo đó, cácnhà lãnh đạo đã xác định ba trụ cột hợp tác mới của “Quanhệ đối tác vì tương lai thịnh vượng chung” giữa các nước Mekong và Nhật Bản giai đoạn 2013-2015 gồm tăng cường kết nốitrong khu vực Mekong và giữa Mekong với các nước bên ngoàithông qua phát triển các hành lang giao thông liên quốc gia, xây dựnghạ tầng thông tin và truyền thông; hiện đại hóa ngành hảiquan…; thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại giữa các nước vànâng vị trí của khu vực Mekong trong chuỗi giá trị toàn cầuthông qua các chương trình hợp tác phát triển ngành công nghiệp, cảithiện môi trường kinh doanh...; hợp tác về môi trường và an ninhcon người với trọng tâm là ứng phó biến đổi khí hậu, quản lývà sử dụng bền vững nguồn nước sông Mekong, ô nhiễm môitrường, thiên tai, bệnh tật, an ninh lương thực và an toàn thựcphẩm.
Các nhà lãnh đạo cũng thống nhất tiến hành nghiêncứu về quản lý và phát triển bền vững nguồn nước Mekong,trong đó có tác động của đập thủy điện trên dòng chính.
Tạihội nghị, Nhật Bản đã thông báo dành 600 tỷ yen ODA cho các nước Mekong trong giai đoạn 2013-2015; Thái Lan cam kết 883 triệu yen hỗ trợcác nước Mekong. Chiến lược Tokyo cũng khẳng định quan điểm củacác nước thành viên đối với các vấn đề an ninh, chính trịcủa khu vực như vấn đề Bán đảo Triều tiên, chống phổ biến vũkhí hạt nhân và hủy diệt, và cải tổ Liên hợp quốc.
Riêng vềvấn đề Biển Đông, các nước Mekong và Nhật Bản nhấn mạnhviệc duy trì hòa bình, ổn định, an toàn và tự do hàng hải tại BiểnĐông là nguyện vọng và lợi ích chung của các nước trong và ngoài khuvực; khẳng định rằng các bên liên quan cần giải quyết tranh chấp ởBiển Đông thông qua các biện pháp hòa bình trên tinh thần hiểu biết vàtôn trọng lẫn nhau, tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ướcLuật Biển 1982 (UNCLOS), tôn trọng và thực hiện nghiêm túc, đầy đủ DOCvà thúc đẩy việc sớm xây dựng COC.
Hội nghị giao các bộtrưởng xây dựng Chương trình hành động mới cho giai đoạn 2012-2015 để thực hiện Chiến lược Tokyo và thống nhất họp Hội nghị Cấpcao Mekong-Nhật Bản lần thứ 5 vào thời điểm phù hợp trongnăm 2013.
Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũngmột lần nữa khẳng định ủng hộ của Việt Nam đối với hợp tác Mekong-Nhật Bản cũng như vai trò của cơ chế này đối với sựthịnh vượng, ổn định và phát triển bền vững của khu vực Mekong nói riêng và Đông Á nói chung.
Về định hướng hợp tác trongtương lai, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh hợp tác giai đoạntới cần ưu tiên hơn nữa cho các hoạt động cụ thể hỗ trợ cácnước ứng phó với lũ lụt, thiên tai, xâm nhập mặn, bảo đảm anninh lương thực và quan trọng hơn cả là tìm ra giải pháp lâudài cho việc sử dụng bền vững nguồn nước sông Mekong.
Theođó, ưu tiên trước mắt là nghiên cứu đánh giá một cách khoahọc, tổng thể và hệ thống về các tác động đến môi trườngvà nguồn nước của việc khai thác, sử dụng nguồn nước sông Mekong, trong đó có tác động của thủy điện trên dòng chính.
Thủtướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đưa ra sáng kiến phát triển hệ thống vậntải đa phương thức nhằm tăng cường kết nối giữa các hành lang kinh tếtrong khu vực Tiểu vùng Mekong. Sáng kiến đã nhận được sự hoannghênh và ủng hộ của hội nghị.
Kết thúc hội nghị, Thủ tướngNguyễn Tấn Dũng cùng các nhà lãnh đạo đã họp báo thông báo về kết quảcủa Hội nghị cấp cao Mekong-Nhật Bản lần thứ 4. Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda khẳng định Hội nghị cấp cao Mekong-Nhật Bản lầnthứ 4 đã thành công tốt đẹp với việc thông qua Chiến lược Tokyonhằm tăng cường hơn nữa hiệu quả của mối “Quan hệ đối tác vìtương lai thịnh vượng chung” giữa các nước Mekong và Nhật Bảnvới ba trụ cột hợp tác chính.
Đó là tăng cường kết nối trong khuvực Mekong, hợp tác thúc đẩy đầu tư và thương mại, hợp tácvề môi trường và an ninh con người. Thủ tướng Yoshihiko Noda cam kếtNhật Bản tiếp tục dành nguồn ODA cho các nước tiểu vùng Mekong trị giá600 tỷ yen trong giai đoạn 2013-2015, đồng thời hỗ trợ các nước thựchiện có hiệu quả các mục tiêu Thiên niên kỷ. Đặc biệt là Nhật Bản sẽhuy động các nguồn lực để triển khai thực hiện 57 dự án hạ tầng cho cácnước tiểu vùng trị giá 2.300 tỷ yen.
Phát biểu tại cuộc họp báo,Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao cam kết của Nhật Bản vớikhu vực Mekong và cảm ơn sự hỗ trợ của Nhật Bản trong thờigian qua, đặc biệt trong bối cảnh Chính phủ và nhân dân NhậtBản đang phải nỗ lực khắc phục hậu quả của thảm họa động đất,sóng thần. Đề cập về 3 trụ cột hợp tác chính trong Chiến lượcTokyo, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết sáng kiến của Việt Nam trongviệc tăng cường kết nối trong khu vực Mekong và giữa Mekongvới các nước bên ngoài, đó là phát triển hệ thống vận tải đa phươngthức để tận dụng mạng lưới sông ngòi, kết hợp và hỗ trợ cho vận tảiđường bộ và đường biển; tạo thuận lợi cho du lịch, lưu thông thương mạihàng hoá nhờ cắt giảm chi phí và thời gian vận tải; và góp phần bảo vệmôi trường thông qua cắt giảm khí thải giao thông đã nhận được sựủng hộ của Hội nghị và sẽ được thực hiện từng bước.
Liên quan tới kết quả Hội nghị Cấp cao Mekong-Nhật Bản lần thứ 4 vừa kết thúc, trả lời phỏng vấn của TTXVN, Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường NguyễnMinh Quang cho biết tại Hội nghị Cấp cao Mekong-Nhật Bản lần thứ 4, Việt Nam đề nghị các nước liên quanthực hiện nghiêm túc thỏa thuận của Phiên họp Hội đồng Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC) tại Siem Reap, tháng 12/2011 và thỏa thuận của cácnhà lãnh đạo tại Hội nghị Cấp cao Mekong-Nhật Bản lần này.
Bộ trưởng NguyễnMinh Quang cũng cho biết tại hội nghị này, các nhà lãnh đạo rất quan tâm vàtrao đổi kỹ về vấn đề quản lý và sử dụng nguồn nước sông Mekong.
Hộinghị đã thông qua Chiến lược Tokyo, trong đó ghi rõ cần tiến hành cácbiện pháp và hành động cụ thể để nghiên cứu việc quản lý và phát triểnbền vững sông Mekong, trong đó có tác động của đập thủy điện trên dòngchính./.