Theo đánhgiá của Bộ Giao thông Vận tải, bên cạnh nhiều dự án xây dựng giao thông đã về đích đúng hẹn, chất lượng đảm bảo thì hiện tại vẫn còn một số dự án giao thông, trong đó có nhiều dự án trọng điểm, vẫn bị vướng “rào cản” về chậmtrễ khâu giải phóng mặt bằng, năng lực nhà thầu, nhà đầu tư yếu kém.
[Nhiều dự án giao thông trọng điểm vẫn bị “vướng”]
Còn khiếm khuyết về chất lượng
Theo đánh giá của Bộ Giao thông Vận tải, nhờ tăng cường chỉ đạo điều hành,công tác đầu tư, xây dựng đạt kết quả đáng ghi nhận.
Nhiều công trình,dự án tiến độ đạt và vượt kế hoạch (đường vành đai 3 giai đoạn 2 Thànhphố Hà Nội, đường cao tốc Giẽ-Ninh Bình, Cảng quốc tế Cái Mép-ThịVải (gói thầu số 1), Cầu Nhật Tân, Cầu Bến Thủy II, cầu Rạch Chiếc, cáccầu vượt nhẹ tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, Cảng hàngkhông Phú Quốc).
Các dựán: Đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, Đường cao tốc Nội Bài-Lào Cai,Đường Quốc lộ 3 mới Hà Nội-Thái Nguyên, Dự án mở rộng Quốc lộ 51 đã từng bước khắc phục tình trạng chậm tiến độ.
“Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu của bộ về kếhoạch thực hiện “Năm chất lượng công trình giao thông 2012,” ông NguyễnNgọc Đông, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải nhận định.
Theo Thứtrưởng Đông, một số dự án giao thông còn có khiếm khuyết về chất lượngđã và đang gây bức xúc trong dư luận xã hội như dự án mở rộng Quốc lộ51, một số gói thầu ở dự án đường nối Thị xã Vị Thanh với thành phố CầnThơ, dự án cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình xuất hiện hư hỏng tại các vị trímặt đường quá độ, đang theo dõi lún….
Lý giải cho thực tế trên, Thứtrưởng Đông cho rằng, đề xảy ra tình trạng trên là do nhiều yếu tố,nguyên nhân mà cụ thể là một số chủ đầu tư (Ban Quản lý dư án) còn hạnchế về năng lực, kỹ năng nên chưa đáp ứng được yêu cầu với những dự áncó quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, công tác quản lý chất lượng hoàntoàn phụ thuộc vào tư vấn giám sát trong khi tổ chức này còn nhiều tồntại cần chấn chỉnh.
Chứng minh cho điều này, Thứ trưởngĐông đưa ra dẫn chứng, ở dự án Quốc lộ 3 mới: Hà Nội-Thái Nguyên, dựán đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng… một số ban quản lý dư án chưa cươngquyết xử lý các nhà thầu thực hiện chậm tiến độ.
Thậm chí, chủ đầu tưcòn lấn sâu hoặc làm thay chức năng của tư vấn giám sát, làm cho cácquyết định không đảm bảo được yêu cầu kỹ thuật, can thiệp trong việc sửdụng vật liệu trong thi công thiên về tiến độ, giá thành mà không tuânthủ tiêu chuẩn kỹ thuật.
Bên cạnh đó, theo BộGiao thông Vận tải, công tác tư vấn giám sát, tư vấn thiếtkế chưa thể hiện hết chức trách, nhiệm vụ của mình, chưa kiểm soát tốtchất lượng công trình trong quá trình thi công.
Dẫn chứng cho điều này,công ty tư vấn QCI tại dự án đường cao tốc cầu Giẽ-Ninh Bình, dự án mởrộng Quốc lộ 51 có đến 15 đơn vị tư vấn giám sát nhưng lại để xảy ranhiều vi phạm về chất lượng…
Các dự án như dự án đường Hồ Chí Minh, caotốc Nội Bài-Lào Cai, cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình… sử dụng tư vấn giámsát nước ngoài thì số lượng chiếm tỷ lệ rất thấp (khoảng 10%) chủ yếu làcác chức danh trưởng tư vấn giám sát, số còn lại là người Việt Nam vớichất lượng, trình độ còn hạn chế.
Gắn trách nhiệm cụ thể trong công tác quản lý dự án
Một trong những nội dung quan trọng để nâng cao tiến độ, chấtlượng công trình của Bộ Giao thông Vận tải là đánh giá các chủ thể tham gia đầu tư,xây dựng công trình giao thông từ chủ đầu tư đến các ban quản lý dự án,nhà thầu.
Theo Thứ trưởng Đông, các dự án chậm tiến độ là do trong giaiđoạn hiện nay nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính, khôngđủ năng lực theo cam kết, buộc phải xử lý cắt giảm, điều chuyển khốilượng.
Đặc biệt, ở một số dự án BOT, BT triển khai trậm do nhà đầu tưkhông đáp ứng được tiến độ huy động vốn.
“Bên cạnh đó, một số dự án nhàthầu không huy động nhân lực, thiết bị thi công theo đúng cam kết dẫnđến tiến độ thi công chậm trễ, chưa quan tâm, chú trọng quản lý điềuhành, thiếu kiểm tra, đôn đốc tiến độ,” thứ trưởng Đông nhấn mạnh.
Thứ trưởng Đông đã đưa ra ví dụcụ thể như nhà thầu Keangnam tại các gói thầu A4, A5 dự án đường cao tốcNội Bài-Lào Cai, nhà thầu khi công gói thầu PK1C trên Quốc lộ 3 Hà Nội-Thái Nguyên…
Ngoài ra, Thứ trưởng Đông cũng chỉ ra bất cập đối với cáccông trình hiện nay mỗi khi gặp các vấn đề khó khăn thì đùn đẩy tráchnhiệm cho bộ, cho các cơ quan quản lý Nhà nước để giải quyết. Điều nàyđã dẫn đến phải điều chỉnh dự án, tiến độ, hợp đồng, cùng với sự trượtgiá dẫn đến vốn đầu tư dự án tăng.
Còn theo ông Phạm Hồng Sơn, Tổng Giámđốc Ban quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, dự án này có thể đã hoàn thànhhết trong năm 2012 nhưng do thời tiết trời mưa (ở Tây Nguyên mãi đếntháng 11 mới tạnh mưa), vốn ra muộn nhưng lại thiếu nhiều, mặt bằng vẫncòn bị vướng dẫn đến dự án chậm tiến độ.
Đề cập đến chuyệnthời tiết, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng khẳng định: "Chuyện mưa bão thì đương nhiên, cái quan trọng là ban quản lý phải locho khỏi "mưa" ở chính trong ban quản lý ấy, để không ảnh hưởng đến côngviệc. Nếu chủ động biết thời tiết rồi thì chúng ta hoàn toàn có thể làmđược."
Bổ sung thêmvề tiến độ chậm, Bộ trưởng Thăng cho rằng, chất lượng công trình làmkhông tốt nên không được nhận. Thứ nữa, không thể bàn giao một hai câysố được. Ban quản lý phải tập trung xử lý dứt điểm, không thể bàn giao xôi đỗnhư thế được. Làm vậy vừa mất an toàn giao thông mà công trình lại khôngđảm bảo;....
Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Giaothông Vận tải đã yêu cầu các đơn vị phải chịu trách nhiệm trước Bộ vềtiến độ, chất lượng. Đặc biệt, Bộ sẽ gắn trách nhiệm cụ thể trong côngtác quản lý, thực hiện dự án.
Trong năm 2013, Bộ Giaothông Vận tải sẽ ban hành quy định tráchnhiệm và hình thức xử lý đối với các hành vi vi phạm về quản lý, đảmbảo chất lượng công trình giao thông đối với cơ quan tham mưu của bộ,chủ đầu tư và ban quản lý dự án.
Trước đó Bộ Giaothông Vận tải cũng cho biết sẽ hạnchế tối đa khởi công dự án mới sử dụng vốn ngân sách, kiên quyết điềuchuyển hoặc thu hồi vốn đầu tư đối với các công trình, dự án chậm triểnkhai, không hiệu quả, cũng như việc phân bổ vốn và sử dụng không đúngđối tượng./.
[Nhiều dự án giao thông trọng điểm vẫn bị “vướng”]
Còn khiếm khuyết về chất lượng
Theo đánh giá của Bộ Giao thông Vận tải, nhờ tăng cường chỉ đạo điều hành,công tác đầu tư, xây dựng đạt kết quả đáng ghi nhận.
Nhiều công trình,dự án tiến độ đạt và vượt kế hoạch (đường vành đai 3 giai đoạn 2 Thànhphố Hà Nội, đường cao tốc Giẽ-Ninh Bình, Cảng quốc tế Cái Mép-ThịVải (gói thầu số 1), Cầu Nhật Tân, Cầu Bến Thủy II, cầu Rạch Chiếc, cáccầu vượt nhẹ tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, Cảng hàngkhông Phú Quốc).
Các dựán: Đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, Đường cao tốc Nội Bài-Lào Cai,Đường Quốc lộ 3 mới Hà Nội-Thái Nguyên, Dự án mở rộng Quốc lộ 51 đã từng bước khắc phục tình trạng chậm tiến độ.
“Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu của bộ về kếhoạch thực hiện “Năm chất lượng công trình giao thông 2012,” ông NguyễnNgọc Đông, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải nhận định.
Theo Thứtrưởng Đông, một số dự án giao thông còn có khiếm khuyết về chất lượngđã và đang gây bức xúc trong dư luận xã hội như dự án mở rộng Quốc lộ51, một số gói thầu ở dự án đường nối Thị xã Vị Thanh với thành phố CầnThơ, dự án cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình xuất hiện hư hỏng tại các vị trímặt đường quá độ, đang theo dõi lún….
Lý giải cho thực tế trên, Thứtrưởng Đông cho rằng, đề xảy ra tình trạng trên là do nhiều yếu tố,nguyên nhân mà cụ thể là một số chủ đầu tư (Ban Quản lý dư án) còn hạnchế về năng lực, kỹ năng nên chưa đáp ứng được yêu cầu với những dự áncó quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, công tác quản lý chất lượng hoàntoàn phụ thuộc vào tư vấn giám sát trong khi tổ chức này còn nhiều tồntại cần chấn chỉnh.
Chứng minh cho điều này, Thứ trưởngĐông đưa ra dẫn chứng, ở dự án Quốc lộ 3 mới: Hà Nội-Thái Nguyên, dựán đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng… một số ban quản lý dư án chưa cươngquyết xử lý các nhà thầu thực hiện chậm tiến độ.
Thậm chí, chủ đầu tưcòn lấn sâu hoặc làm thay chức năng của tư vấn giám sát, làm cho cácquyết định không đảm bảo được yêu cầu kỹ thuật, can thiệp trong việc sửdụng vật liệu trong thi công thiên về tiến độ, giá thành mà không tuânthủ tiêu chuẩn kỹ thuật.
Bên cạnh đó, theo BộGiao thông Vận tải, công tác tư vấn giám sát, tư vấn thiếtkế chưa thể hiện hết chức trách, nhiệm vụ của mình, chưa kiểm soát tốtchất lượng công trình trong quá trình thi công.
Dẫn chứng cho điều này,công ty tư vấn QCI tại dự án đường cao tốc cầu Giẽ-Ninh Bình, dự án mởrộng Quốc lộ 51 có đến 15 đơn vị tư vấn giám sát nhưng lại để xảy ranhiều vi phạm về chất lượng…
Các dự án như dự án đường Hồ Chí Minh, caotốc Nội Bài-Lào Cai, cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình… sử dụng tư vấn giámsát nước ngoài thì số lượng chiếm tỷ lệ rất thấp (khoảng 10%) chủ yếu làcác chức danh trưởng tư vấn giám sát, số còn lại là người Việt Nam vớichất lượng, trình độ còn hạn chế.
Gắn trách nhiệm cụ thể trong công tác quản lý dự án
Một trong những nội dung quan trọng để nâng cao tiến độ, chấtlượng công trình của Bộ Giao thông Vận tải là đánh giá các chủ thể tham gia đầu tư,xây dựng công trình giao thông từ chủ đầu tư đến các ban quản lý dự án,nhà thầu.
Theo Thứ trưởng Đông, các dự án chậm tiến độ là do trong giaiđoạn hiện nay nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính, khôngđủ năng lực theo cam kết, buộc phải xử lý cắt giảm, điều chuyển khốilượng.
Đặc biệt, ở một số dự án BOT, BT triển khai trậm do nhà đầu tưkhông đáp ứng được tiến độ huy động vốn.
“Bên cạnh đó, một số dự án nhàthầu không huy động nhân lực, thiết bị thi công theo đúng cam kết dẫnđến tiến độ thi công chậm trễ, chưa quan tâm, chú trọng quản lý điềuhành, thiếu kiểm tra, đôn đốc tiến độ,” thứ trưởng Đông nhấn mạnh.
Thứ trưởng Đông đã đưa ra ví dụcụ thể như nhà thầu Keangnam tại các gói thầu A4, A5 dự án đường cao tốcNội Bài-Lào Cai, nhà thầu khi công gói thầu PK1C trên Quốc lộ 3 Hà Nội-Thái Nguyên…
Ngoài ra, Thứ trưởng Đông cũng chỉ ra bất cập đối với cáccông trình hiện nay mỗi khi gặp các vấn đề khó khăn thì đùn đẩy tráchnhiệm cho bộ, cho các cơ quan quản lý Nhà nước để giải quyết. Điều nàyđã dẫn đến phải điều chỉnh dự án, tiến độ, hợp đồng, cùng với sự trượtgiá dẫn đến vốn đầu tư dự án tăng.
Còn theo ông Phạm Hồng Sơn, Tổng Giámđốc Ban quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, dự án này có thể đã hoàn thànhhết trong năm 2012 nhưng do thời tiết trời mưa (ở Tây Nguyên mãi đếntháng 11 mới tạnh mưa), vốn ra muộn nhưng lại thiếu nhiều, mặt bằng vẫncòn bị vướng dẫn đến dự án chậm tiến độ.
Đề cập đến chuyệnthời tiết, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng khẳng định: "Chuyện mưa bão thì đương nhiên, cái quan trọng là ban quản lý phải locho khỏi "mưa" ở chính trong ban quản lý ấy, để không ảnh hưởng đến côngviệc. Nếu chủ động biết thời tiết rồi thì chúng ta hoàn toàn có thể làmđược."
Bổ sung thêmvề tiến độ chậm, Bộ trưởng Thăng cho rằng, chất lượng công trình làmkhông tốt nên không được nhận. Thứ nữa, không thể bàn giao một hai câysố được. Ban quản lý phải tập trung xử lý dứt điểm, không thể bàn giao xôi đỗnhư thế được. Làm vậy vừa mất an toàn giao thông mà công trình lại khôngđảm bảo;....
Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Giaothông Vận tải đã yêu cầu các đơn vị phải chịu trách nhiệm trước Bộ vềtiến độ, chất lượng. Đặc biệt, Bộ sẽ gắn trách nhiệm cụ thể trong côngtác quản lý, thực hiện dự án.
Trong năm 2013, Bộ Giaothông Vận tải sẽ ban hành quy định tráchnhiệm và hình thức xử lý đối với các hành vi vi phạm về quản lý, đảmbảo chất lượng công trình giao thông đối với cơ quan tham mưu của bộ,chủ đầu tư và ban quản lý dự án.
Trước đó Bộ Giaothông Vận tải cũng cho biết sẽ hạnchế tối đa khởi công dự án mới sử dụng vốn ngân sách, kiên quyết điềuchuyển hoặc thu hồi vốn đầu tư đối với các công trình, dự án chậm triểnkhai, không hiệu quả, cũng như việc phân bổ vốn và sử dụng không đúngđối tượng./.
Hồng Ninh (TTXVN)
