Một khách hàng nữ thử súng tại cửa hàng bán vũ khí tại Pompano Beach, Florida. (Ảnh: AFP)

Ngày 4/1, Mỹ đã công bố các biện pháp kiểm soát súng đạn mới, cụ thể tăng cường các quy định kiểm tra đối với cả người bán và mua súng.

Tổng thống Mỹ Barack Obama tin tưởng các biện pháp hành chính này có thể đứng vững trước bất kỳ thách thức pháp lý nào.

Theo các biện pháp hành chính này, Cục Quản lý rượu bia, thuốc lá, súng và chất nổ (ATF) - cơ quan trực tiếp thực hiện các hoạt động kiểm soát súng đạn, sẽ được quyền kiểm tra giấy phép đăng ký của những người bán súng tại cửa hàng, nơi triển lãm hay trên mạng Internet.

ATF cũng đã hoàn thành quy định liên quan đến việc kiểm tra lý lịch của những đối tượng mua vũ khí nguy hiểm, không phân biệt cá nhân hay tổ chức, doanh nghiệp, các thực thể...

Phát biểu sau buổi làm việc với Bộ trưởng Tư pháp Loretta Lynch, Tổng thống Obama khẳng định các biện pháp trên phù hợp với Hiến pháp sửa đổi lần thứ hai của Mỹ, trong đó quy định quyền sở hữu súng đạn.

Ông khẳng định những thay đổi này là điều mà đa số phần lớn người Mỹ, kể cả những người sở hữu súng ủng hộ và tin tưởng.

Tổng thống Obama cũng nêu rõ các biện pháp này có thể không ngăn chặn được tất cả các vụ xả súng hay hành động bạo lực nhưng sẽ bảo vệ được tính mạng của nhiều người.

Bước đi đơn phương này của Tổng thống Obama được dự báo sẽ châm ngòi cho một cuộc tranh cãi dai dẳng dẫn đến các động thái pháp lý.

Phe Cộng hòa ngay lập tức đã lên tiếng cáo buộc ông Obama đã vượt quá quyền hạn.

Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan đã chỉ trích việc Nhà Trắng không tham vấn Quốc hội về vấn đề này và khẳng định Tổng thống sẽ không thể thuyết phục Quốc hội ủng hộ nếu các nghị sỹ Mỹ không biết chi tiết về kế hoạch kiểm soát súng đạn của chính quyền.

Kiểm soát súng đạn cũng là vấn đề quan tâm của các ứng cử viên tổng thống tiềm tàng của hai đảng.

Tỷ phú Donald Trump, ứng cử viên dẫn đầu của đảng Cộng hòa, chỉ trích kế hoạch của chính quyền là một bước trong lộ trình không cho phép mua bán súng.

Trong khi đó, ứng cử viên nặng ký nhất của đảng Dân chủ Hillary Clinton mặc dù ủng hộ quyết định của Tổng thống Obama, nhưng cảnh báo rằng bất kỳ biện pháp hành chính nào cũng có thể dẫn đến tác động xấu đối với sự cải tổ toàn diện trong đảng Dân chủ hiện nay.

Bạo lực liên quan tới súng đạn và kiểm soát súng đạn vẫn là một trong những vấn đề gây tranh cãi giữa Chính quyền Tổng thống Obama và Quốc hội Mỹ do phe Cộng hòa toàn quyền chi phối.

Nhà Trắng muốn ban hành một đạo luật siết chặt quản lý súng đạn, song đề xuất này vấp phải sự phản đối của đa số nghị sỹ Cộng hòa.

Tổng thống Obama bắt đầu “thăm dò” khả năng dùng quyền hành pháp để siết chặt quản lý súng đạn sau vụ xả súng đẫm máu hồi tháng 10/2015 tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Umpqua ở Roseburg, bang Oregon và vấn đề càng cấp thiết sau vụ xả súng nhằm vào một trung tâm bảo trợ xã hội dành cho người khuyết tật tại thành phố San Bernadino của tiểu bang California hồi tháng 11 vừa qua./.