Cảnh sát đang đo mức độ phóng xạ tại khu rác thải lậu lớn nhất Châu Âu vừa được phát hiện ở miền Nam Italy. (Nguồn: Il Mattino)

Dư luận Italy nước này đã tỏ ra đặc biệt lo lắng sau khi một bãi rác công nghiệp độc hại lớn nhất châu Âu được phát hiện nhiều ngày trước ở gần Caserta, xứ Campania, cách thủ đô Rome gần 200km về phía Nam.

Bộ trưởng Môi trường Gian Luca Galletti đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp với lực lượng cảnh sát môi trường, kiểm lâm cũng như các chuyên gia môi trường để nhanh chóng tìm ra phương án giải quyết một thảm họa lớn về mặt môi sinh có thể đe dọa cả một vùng rộng lớn ở miền Nam Italy.

Theo báo chí Italy, bãi rác công nghiệp gồm rất nhiều rác thải độc hại gây nguy hiểm cho sức khỏe của con người này có khả năng đã được camorra, mafia xứ Campania, chôn từ hơn 30 năm trước cho tới những năm 2002, 2003.

Theo ước tính của cảnh sát môi trường, rác được chôn trên diện tích 25ha, tương đương với 25 sân bóng đá, lên tới 2 triệu m3 và có chỗ được chôn sâu tới 9m. Tuy nhiên, các nguồn tin của cảnh sát Italy cho rằng, diện tích của bãi rác độc hại này có thể còn lớn hơn thế nữa.

Thượng nghị sỹ Paola Nugnes của đảng Phong trào 5 Sao (M5S) cho rằng, tất cả mọi người, từ camora, các doanh nghiệp cho đến giới chính trị, đều phải chịu trách nhiệm về scandal này, vì "2 triệu m3 rác thải đặc biệt không sinh ra từ không khí."

Cha Maurizio Patriciello, một linh mục luôn đi đầu trong phong trào bảo vệ môi trường ở vùng này, nói trên nhật báo địa phương Il Mattino rằng, đây là một "quả bom sinh thái" và chính vì thế mà người dân nơi đây "sẽ tiếp tục chết vì ung thư."

Ông Michele Buonomo, người đứng đầu của chi nhánh Campania của Hiệp hội bảo vệ môi trường Italy (Legambiente) đã so sánh mức độ tàn phá của những bãi rác thải độc hại được camorra chôn lậu ở vùng đất nổi tiếng với những bãi rác lộ thiên này là một dạng "Chernobyl của nước Italy."

Theo ông, bê bối này được tạo ra bởi hoạt động của mafia, sự chủ quan và đánh giá thấp tình hình của của các cơ quan quản lý và đặc biệt là tội ác của các công ty đã thuê bọn tội phạm chôn rác ở đây.

Cuộc điều tra của cơ quan kiểm lâm quốc gia Italy đã được tiến hành ở vùng này từ gần một năm trước, sau khi hai phóng viên địa phương báo với cảnh sát những nghi vấn của họ về một vụ ô nhiễm môi trường nặng nề tại nơi từng là một khu công nghiệp lớn này. 10 người, chủ yếu là những người sở hữu khu vực chôn rác thải lậu này, đã bị điều tra.

Những người này có khả năng sẽ bị buộc tội cấu kết với mafia để tàn phá môi trường theo Luật về bảo vệ môi trường mới được Quốc hội Italy thông qua. Báo chí địa phương cho rằng, các công ty công nghiệp ở miền Nam Italy cũng cần phải chịu trách nhiệm về thảm họa môi sinh này, và yêu cầu các cơ quan điều tra phải dựa vào các rác thải công nghiệp mang nhãn mác của các công ty đó để buộc tội họ.

Vùng đất được mệnh danh là "Terra dei fuochi" (Đất lửa) trải dài trên một vùng rộng lớn hơn 1.000km vuông với 2,5 triệu dân của vùng Campania, với những bãi rác thải lậu công nghiệp độc hại được camorra kiểm soát trong một thời gian dài và thực hiện việc chôn rác một cách sơ sài trên những cánh đồng.

Từ nhiều năm qua, dư luận vùng Campania và các tổ chức bảo vệ môi trường đã lên tiếng cảnh báo về mức độ ô nhiễm nặng nề đối với đất nông nghiệp và nguồn nước ở đây đối với sức khỏe của người dân cũng như tác động tiêu cực đến các sản phẩm nông nghiệp.

Một điều tra của Legambiente công bố cuối năm ngoái cho thấy, nồng độ dioxin trong đất ở vùng này cao gấp 10 đến 15 lần mức độ cho phép. Tỷ lệ người mắc các chứng bệnh liên quan đến ung thư ở "Terra dei fuochi" cũng cao gấp 4-5 lần tỷ lệ trung bình ở các vùng khác của Italy.

Mỗi năm, camorra thu lợi ít nhất 10 tỷ euro từ các hoạt động liên quan đến việc kinh doanh việc chôn rác thải lậu trong các khu vực của vùng Campania, tận dụng việc nhiều nhà máy công nghiệp lớn tại vùng này lựa chọn cách chôn rác xuống đất để cắt giảm chi phí hơn là xử lý rác một cách sạch sẽ theo các quy trình công nghiệp tốn kém hơn.

Carmine Schiavone (1943-2015), trùm camorra bị bắt và sau đó cộng tác với cảnh sát, đã từng khai rằng, trong nhiều thập kỷ qua, các băng camorra đã biến vùng Campania thành một bãi rác công nghiệp khổng lồ, chôn và đốt các chất thải công nghiệp độc hại có chì, chất phóng xạ và acid.

Năm ngoái, Quốc hội Italy đã thông qua một đạo luật liên quan vùng "Terra dei fuochi," với những hình phạt nặng nề hơn đối với việc phá hoại môi trường.

Theo đạo luật này, những ai đốt rác thải độc hại hoặc xả ra môi trường có thể sẽ chịu phạt tù từ 2 đến 5 năm. Hình phạt này trở nên nặng hơn, tới 6 năm, cho những ai vi phạm trong vùng Campania.

Luật cũng quy định mức ngân sách 50 triệu euro cấp cho địa phương để tiến hành khám sức khỏe cho người dân trong khu vực này./.