Việc đầu tư thí điểm hai dự án bauxite tại Tân Rai, tỉnh Lâm Đồng vàNhân Cơ, tỉnh Đăk Nông là bước khởi đầu cho tiến trình hình thành ngànhcông nghiệp nhôm của Việt Nam trong tương lai. Chủ trương đúngđắn, cần thiết và phù hợp này đã được Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chínhphủ cân nhắc kỹ lưỡng trước khi giao cho Tập đoàn Than-Khoáng sản ViệtNam (Vinacomin) triển khai.
Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàngđã làm rõ một số vấn đề liên quan đến hai dự án bauxite tại Tây Nguyênđang được dư luận quan tâm.
-Xin Bộtrưởng cho biết cơ sở của việc triển khai các dự án khai thác và chếbiến bauxite tại Tây Nguyên?
Bộ trưởng Vũ HuyHoàng: Theo kết quả thăm dò, trữ lượng bauxite của Việt Nam khoảng10-11 tỷ tấn (là một trong một số ít nước được đánh giá là có trữlượng bauxite lớn trên thế giới) tập trung chủ yếu tại khu vực TâyNguyên; trong đó tại tỉnh Đăk Nông là khoảng 4,6 tỷ tấn và tạitỉnh Lâm Đồng khoảng 2 tỷ tấn.
Bauxite là nguồn tài nguyên lớn, là cơ sởđể hình thành ngành công nghiệp luyện nhôm phát triển lâu dài, là mộtnguồn lực quan trọng góp phần vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước.
Trong những năm gần đây, do nhu cầu nhômkim loại tăng mạnh, dẫn đến nhu cầu alumin trên thế giới cũng tăng theo.Tình hình trong nước cũng diễn ra tương tự.
Theo dự báo, nhu cầu nhômtrong nước vào năm 2020 sẽ khoảng 0,75-1,0 triệu tấn và năm 2030khoảng 1,6-2,0 triệu tấn ( nhu cầu hiện tại khoảng nửa triệu tấn và hàngnăm ta phải chi trên 1 tỷ USD nhập khẩu ). Hiện nay, nước ta đangphải nhập khẩu 100% nhôm kim loại, nên việc triển khai các dự án thămdò, khai thác và chế biến bauxite, trong đó giai đoạn đầu là chế biến alumin là hết sức cần thiết.
Bên cạnh đó, từ việc triển khai các dự án bauxite tại Tây Nguyên cũng là giúp cho vùng đất giàu tiềm năng này hiệncòn rất nhiều khó khăn có cơ hội phát triển kinh tế xã hội, cải thiệnvà nâng cao đời sống của nhân dân.
Như vậy, việc phát triểnngành công nghiệp khai thác và chế biến bauxite là chủ trương đúng đắn,cần thiết và phù hợp. Vì đây là một lĩnh vực công nghiệp mới mẻ, chúngta chưa có kinh nghiệm, nên quan điểm chỉ đạo là trước hết phải làm tốtcông tác quy hoạch và trong quá trình thực hiện quy hoạch, nếu phát sinhbất cập phải kịp thời xem xét để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp, phảilàm thí điểm và đi từ quy mô nhỏ lên dần quy mô lớn.
Điều hết sức quantrọng là chúng ta chủ trương đầu tư từ khâu khai thác đến khâu chế biến bauxite, chỉ sử dụng công nghệ nước ngoài ở những khâu Việt Nam chưa làmđược, vì bauxite tập trung tại một địa bàn chiến lược là Tây Nguyên.
Dovậy, ở giai đoạn hiện nay, chúng ta mới đầu tư thí điểm 2 dự án khaithác bauxite và chế biến thành alumin tại Tân Rai (Lâm Đồng) và Nhân Cơ(Đăk Nông).
-Trên thực tế, dự án Tân Raichậm tiến độ hơn 2 năm và dự án Nhân Cơ có thể chậm tiến độhơn 1 năm. Vậy theo Bộ trưởng, lý do của sựchậm trễ này là gì?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng:Trước tiên phải khẳng định được sự quan tâm thường xuyên và chỉđạo sát sao của lãnh đạo Đảng, Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, ngànhliên quan, sự ủng hộ và giúp đỡ của các cấp chính quyền và nhân dân tỉnhLâm Đồng và Đăk Nông, hai dự án đã được Vinacomin vàcác nhà thầu triển khai thực hiện với quyết tâm rất cao, huy động nguồnlực lớn.
Tuy nhiên, các dự án vẫn bị chậm tiến độ. Nguyên nhânchính và khách quan là các dự án có công nghệ khá phức tạp, lần đầu tiênđược đầu tư ở Việt Nam và được thi công trong điều kiện hết sức khókhăn của vùng Tây Nguyên. Việc thi công hồ bùn đỏ bị kéo dài do phải ràsoát, tái thẩm định thiết kế kỹ thuật và bổ sung các giải pháp để đảmbảo an toàn cho công trình. Đây là một trong những nguyên nhân kháchquan chủ yếu dẫn đến phải kéo dài tiến độ. Quan điểm của tôi là chúng taphải chấp nhận kéo dài nhưng đổi lại sẽ yên tâm hơn về mức độ an toàncông trình.
Nguyên nhân chủ quan là chúng ta chưa cókinh nghiệm trong quản lý đầu tư các dự án loại này. Chủ đầu tưvà cơ quan quản lý nhà nước chưa thực hiện thật tốt công tácthông tin tuyên truyền, giải thích làm cho một bộ phận trong dư luận xãhội chưa đồng thuận với việc triển khai dự án nên ở giai đoạn đầu củaquá trình thi công có một số hạng mục đã phải tạm gi ãn tiến độchờ xem xét.
Tuy nhiên, chủ đầu tư cũng đã hoàn thành cơbản việc đầu tư dự án tại Tân Rai, cuối tháng 12 năm 2012 đã sản xuấtthử thành công sản phẩm Alumin đầu tiên với chất lượng được đánh giá cơbản đạt yêu cầu. Còn đối với dự án Nhân Cơ, do rút được kinhnghiệm từ dự án Tân Rai, tiến độ có được cải thiện hơn, hiện đã thựchiện được hơn 50% khối lượng xây lắp và dự kiến nửa đầu năm 2014 sẽ đưavào vận hành.
-Giá alumin tại thời điểmhiện nay đã giảm xuống mức 326,5 USD/tấn. Và như thế, thưaBộ trưởng, hiệu quả của hai dự án khai thác bauxite trênsẽ được đánh giá trên những cơ sở nào?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Đúng là giá alumin hiện tại thấp hơngiá tính toán tại thời điểm phê duyệt dự án khoảng 10%. Nhưng tôi chorằng việc xem xét hiệu quả kinh tế các dự án đầu tư, nhất là những dự áncó vốn đầu tư lớn, thời hạn hoạt động dài 30-40 năm... cần phải dựatrên những tính toán dài hạn, không thể chỉ căn cứ vào một thời điểm đểkhẳng định hiệu quả hay không hiệu quả. Đó là chưa kể hiệu quả tổng hợpvề kinh tế-xã hội của dự án, tác động lan tỏa của dự án tại khu vực...
Đầu tiên, phải khẳng định hai dự án là thí điểm bướcđầu để hình thành ngành công nghiệp khai thác và chế biến nhôm của ViệtNam. Mà đã là thí điểm thì phải có thời gian để khẳng định về mứcđộ chắc chắn của hiệu quả kinh tế.
Thứ hai, giá alumintrên thị trường thế giới tuy hiện nay thấp hơn giá tại thời điểm đầu năm2009 – thời điểm phê duyệt dự án, nhưng cũng như đối với các kim loạimầu khác, không ai đảm bảo rằng mức giá này sẽ cố định như thế trongvòng 5 hoặc 10 năm tới.
Thứ ba, hai dự án thíđiểm tại Lâm Đồng và Đăk Nông không thuần túy là dự án kinh doanh củamột doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp thì hiệu quả kinh doanh là mộtmục tiêu chủ yếu, nhưng đối với xã hội điều lớn hơn mà tất cả chúng tamong đợi là hiệu quả tổng hợp về kinh tế-xã hội đối với phát triển vùng,phát triển ngành và phát triển nền kinh tế.
Vì vậy,quan điểm của tôi là hãy để dự án vận hành một thời gian rồi chúng tasẽ có cơ sở hơn trong xem xét và đánh giá hiệu quả của dự án. Có lẽ đólà cách tiếp cận khách quan và phù hợp. Thêm nữa, cùng với việc chủ đầutư tiếp tục rà soát, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu suất sử dụng máymóc thiết bị... thì chắc chắn hiệu quả sẽ được tăng lên.
-Việc dừng triển khai dự án cảng Kê Gà liệu có chothấy khi thực hiện các dự án Bauxite này chưa đượctính toán kỹ lưỡng, thưa Bộ trưởng?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Theo thiết kế ban đầu, dự án đầu tư xây dựngcảng Kê Gà được lập với quy mô công suất năm 2015 là 3,5 triệutấn/ năm; năm 2020 là 17,5 triệu tấn/ năm; năm 2025 là27 triệu tấn/ năm và năm 2030 là 37 triệu tấn/nămnhằm trước hết phục vụ cho các dự án bauxite-nhôm của Vinacomin vàphục vụ các dự án khai thác chế biến titan, than cho các nhà máyđiện..., có nghĩa là xây dựng một cảng tổng hợp.
Tuy nhiên, như đã nói ởtrên, trong quá trình xem xét lại Quy hoạch bauxite, Chính phủ đã chỉđạo rà soát, điều chỉnh cho phù hợp theo hướng quy mô khai thác và chếbiến nhỏ hơn trước. Tổng công suất của hai dự án Tân Rai và NhânCơ với khoảng 1,3 triệu tấn/năm, thấp hơn nhiều so với thiết kế ban đầu.
Mặt khác, hiện nay với việc tỉnh Bình Thuận đã cócảng Vĩnh Tân và đang chuẩn bị lập dự án xây dựng cảng trung chuyển thancho khu vực phía Nam, việc khai thác titan cũng đang tạm dừng cho đếnkhi có dự án chế biến sâu..., thì việc dừng xây dựng cảng Kê Gà là hợplý.
Với lý do trên, theo đề nghị của Vinacomin và ý kiến của các Bộ,ngành liên quan như Bộ Công Thương, Giao thông Vận tải, Tài chính, Kếhoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Khoa học và Công nghệ..., Thủtướng Chính phủ đã chấp thuận cho dừng đầu tư cảng Kê Gà. Trong thực tếhầu như chưa có sự đầu tư đáng kể nào cho dự án này.
-Do đây là hai dự án thí điểm, vậy tác động của nó đếnmôi trường ra sao, nhất là việc xử lý vấn đề bùn thải, thưa Bộ trưởng?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng:Tác động môi trường là vấn đề luôn được Đảng và Nhà nước cũngnhư dư luận quan tâm đặc biệt. Chúng ta đã có nhiều bài học về môitrường, không chỉ trong nước mà có cả trên thế giới. Chính vì vậy, Chínhphủ đã giao Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng Bộ Công Thương chủ trìphối hợp với các Bộ, ngành tiến hành thận trọng các khâu có liên quanđến an toàn công trình, từ thiết kế hồ bùn đỏ đến các biện pháp bảo vệmôi trường, biện pháp xử lý hữu hiệu khi xảy ra sự cố.
Ngay sau khi xảy ra sự cố vỡ hồ bùn đỏ ở Hungary, chúng ta đã cử đoànsang khảo sát để rút kinh nghiệm cần thiết. Hiện nay, Viện Hàn lâm Khoahọc và Công nghệ Việt Nam đang hoàn thiện đề tài ở quy mô thử nghiệm,chuyển sang quy mô công nghiệp việc nghiên cứu xử lý bùn đỏ để thu hồilại xút, sản xuất sắt xốp, xỉ. Nếu thành công, vừa sẽ mang lại nguồn thubổ sung cho dự án, vừa giảm chi phí đầu tư.
Với sựvào cuộc của nhiều cơ quan quản lý nhà nước, nhiều cơ sở nghiên cứu khoahọc cả trong và ngoài nước, tôi cho rằng, chúng ta có thể yên tâm vềvấn đề môi trường tại 2 dự án trên, nghĩa là không thể để xảy ra tìnhtrạng sau khi hoàn tất việc thí điểm lại phát sinh các hậu quả tiêu cựcvề môi trường mà không thể khắc phục./.
Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàngđã làm rõ một số vấn đề liên quan đến hai dự án bauxite tại Tây Nguyênđang được dư luận quan tâm.
-Xin Bộtrưởng cho biết cơ sở của việc triển khai các dự án khai thác và chếbiến bauxite tại Tây Nguyên?
Bộ trưởng Vũ HuyHoàng: Theo kết quả thăm dò, trữ lượng bauxite của Việt Nam khoảng10-11 tỷ tấn (là một trong một số ít nước được đánh giá là có trữlượng bauxite lớn trên thế giới) tập trung chủ yếu tại khu vực TâyNguyên; trong đó tại tỉnh Đăk Nông là khoảng 4,6 tỷ tấn và tạitỉnh Lâm Đồng khoảng 2 tỷ tấn.
Bauxite là nguồn tài nguyên lớn, là cơ sởđể hình thành ngành công nghiệp luyện nhôm phát triển lâu dài, là mộtnguồn lực quan trọng góp phần vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước.
Trong những năm gần đây, do nhu cầu nhômkim loại tăng mạnh, dẫn đến nhu cầu alumin trên thế giới cũng tăng theo.Tình hình trong nước cũng diễn ra tương tự.
Theo dự báo, nhu cầu nhômtrong nước vào năm 2020 sẽ khoảng 0,75-1,0 triệu tấn và năm 2030khoảng 1,6-2,0 triệu tấn ( nhu cầu hiện tại khoảng nửa triệu tấn và hàngnăm ta phải chi trên 1 tỷ USD nhập khẩu ). Hiện nay, nước ta đangphải nhập khẩu 100% nhôm kim loại, nên việc triển khai các dự án thămdò, khai thác và chế biến bauxite, trong đó giai đoạn đầu là chế biến alumin là hết sức cần thiết.
Bên cạnh đó, từ việc triển khai các dự án bauxite tại Tây Nguyên cũng là giúp cho vùng đất giàu tiềm năng này hiệncòn rất nhiều khó khăn có cơ hội phát triển kinh tế xã hội, cải thiệnvà nâng cao đời sống của nhân dân.
Như vậy, việc phát triểnngành công nghiệp khai thác và chế biến bauxite là chủ trương đúng đắn,cần thiết và phù hợp. Vì đây là một lĩnh vực công nghiệp mới mẻ, chúngta chưa có kinh nghiệm, nên quan điểm chỉ đạo là trước hết phải làm tốtcông tác quy hoạch và trong quá trình thực hiện quy hoạch, nếu phát sinhbất cập phải kịp thời xem xét để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp, phảilàm thí điểm và đi từ quy mô nhỏ lên dần quy mô lớn.
Điều hết sức quantrọng là chúng ta chủ trương đầu tư từ khâu khai thác đến khâu chế biến bauxite, chỉ sử dụng công nghệ nước ngoài ở những khâu Việt Nam chưa làmđược, vì bauxite tập trung tại một địa bàn chiến lược là Tây Nguyên.
Dovậy, ở giai đoạn hiện nay, chúng ta mới đầu tư thí điểm 2 dự án khaithác bauxite và chế biến thành alumin tại Tân Rai (Lâm Đồng) và Nhân Cơ(Đăk Nông).
-Trên thực tế, dự án Tân Raichậm tiến độ hơn 2 năm và dự án Nhân Cơ có thể chậm tiến độhơn 1 năm. Vậy theo Bộ trưởng, lý do của sựchậm trễ này là gì?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng:Trước tiên phải khẳng định được sự quan tâm thường xuyên và chỉđạo sát sao của lãnh đạo Đảng, Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, ngànhliên quan, sự ủng hộ và giúp đỡ của các cấp chính quyền và nhân dân tỉnhLâm Đồng và Đăk Nông, hai dự án đã được Vinacomin vàcác nhà thầu triển khai thực hiện với quyết tâm rất cao, huy động nguồnlực lớn.
Tuy nhiên, các dự án vẫn bị chậm tiến độ. Nguyên nhânchính và khách quan là các dự án có công nghệ khá phức tạp, lần đầu tiênđược đầu tư ở Việt Nam và được thi công trong điều kiện hết sức khókhăn của vùng Tây Nguyên. Việc thi công hồ bùn đỏ bị kéo dài do phải ràsoát, tái thẩm định thiết kế kỹ thuật và bổ sung các giải pháp để đảmbảo an toàn cho công trình. Đây là một trong những nguyên nhân kháchquan chủ yếu dẫn đến phải kéo dài tiến độ. Quan điểm của tôi là chúng taphải chấp nhận kéo dài nhưng đổi lại sẽ yên tâm hơn về mức độ an toàncông trình.
Nguyên nhân chủ quan là chúng ta chưa cókinh nghiệm trong quản lý đầu tư các dự án loại này. Chủ đầu tưvà cơ quan quản lý nhà nước chưa thực hiện thật tốt công tácthông tin tuyên truyền, giải thích làm cho một bộ phận trong dư luận xãhội chưa đồng thuận với việc triển khai dự án nên ở giai đoạn đầu củaquá trình thi công có một số hạng mục đã phải tạm gi ãn tiến độchờ xem xét.
Tuy nhiên, chủ đầu tư cũng đã hoàn thành cơbản việc đầu tư dự án tại Tân Rai, cuối tháng 12 năm 2012 đã sản xuấtthử thành công sản phẩm Alumin đầu tiên với chất lượng được đánh giá cơbản đạt yêu cầu. Còn đối với dự án Nhân Cơ, do rút được kinhnghiệm từ dự án Tân Rai, tiến độ có được cải thiện hơn, hiện đã thựchiện được hơn 50% khối lượng xây lắp và dự kiến nửa đầu năm 2014 sẽ đưavào vận hành.
-Giá alumin tại thời điểmhiện nay đã giảm xuống mức 326,5 USD/tấn. Và như thế, thưaBộ trưởng, hiệu quả của hai dự án khai thác bauxite trênsẽ được đánh giá trên những cơ sở nào?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Đúng là giá alumin hiện tại thấp hơngiá tính toán tại thời điểm phê duyệt dự án khoảng 10%. Nhưng tôi chorằng việc xem xét hiệu quả kinh tế các dự án đầu tư, nhất là những dự áncó vốn đầu tư lớn, thời hạn hoạt động dài 30-40 năm... cần phải dựatrên những tính toán dài hạn, không thể chỉ căn cứ vào một thời điểm đểkhẳng định hiệu quả hay không hiệu quả. Đó là chưa kể hiệu quả tổng hợpvề kinh tế-xã hội của dự án, tác động lan tỏa của dự án tại khu vực...
Đầu tiên, phải khẳng định hai dự án là thí điểm bướcđầu để hình thành ngành công nghiệp khai thác và chế biến nhôm của ViệtNam. Mà đã là thí điểm thì phải có thời gian để khẳng định về mứcđộ chắc chắn của hiệu quả kinh tế.
Thứ hai, giá alumintrên thị trường thế giới tuy hiện nay thấp hơn giá tại thời điểm đầu năm2009 – thời điểm phê duyệt dự án, nhưng cũng như đối với các kim loạimầu khác, không ai đảm bảo rằng mức giá này sẽ cố định như thế trongvòng 5 hoặc 10 năm tới.
Thứ ba, hai dự án thíđiểm tại Lâm Đồng và Đăk Nông không thuần túy là dự án kinh doanh củamột doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp thì hiệu quả kinh doanh là mộtmục tiêu chủ yếu, nhưng đối với xã hội điều lớn hơn mà tất cả chúng tamong đợi là hiệu quả tổng hợp về kinh tế-xã hội đối với phát triển vùng,phát triển ngành và phát triển nền kinh tế.
Vì vậy,quan điểm của tôi là hãy để dự án vận hành một thời gian rồi chúng tasẽ có cơ sở hơn trong xem xét và đánh giá hiệu quả của dự án. Có lẽ đólà cách tiếp cận khách quan và phù hợp. Thêm nữa, cùng với việc chủ đầutư tiếp tục rà soát, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu suất sử dụng máymóc thiết bị... thì chắc chắn hiệu quả sẽ được tăng lên.
-Việc dừng triển khai dự án cảng Kê Gà liệu có chothấy khi thực hiện các dự án Bauxite này chưa đượctính toán kỹ lưỡng, thưa Bộ trưởng?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Theo thiết kế ban đầu, dự án đầu tư xây dựngcảng Kê Gà được lập với quy mô công suất năm 2015 là 3,5 triệutấn/ năm; năm 2020 là 17,5 triệu tấn/ năm; năm 2025 là27 triệu tấn/ năm và năm 2030 là 37 triệu tấn/nămnhằm trước hết phục vụ cho các dự án bauxite-nhôm của Vinacomin vàphục vụ các dự án khai thác chế biến titan, than cho các nhà máyđiện..., có nghĩa là xây dựng một cảng tổng hợp.
Tuy nhiên, như đã nói ởtrên, trong quá trình xem xét lại Quy hoạch bauxite, Chính phủ đã chỉđạo rà soát, điều chỉnh cho phù hợp theo hướng quy mô khai thác và chếbiến nhỏ hơn trước. Tổng công suất của hai dự án Tân Rai và NhânCơ với khoảng 1,3 triệu tấn/năm, thấp hơn nhiều so với thiết kế ban đầu.
Mặt khác, hiện nay với việc tỉnh Bình Thuận đã cócảng Vĩnh Tân và đang chuẩn bị lập dự án xây dựng cảng trung chuyển thancho khu vực phía Nam, việc khai thác titan cũng đang tạm dừng cho đếnkhi có dự án chế biến sâu..., thì việc dừng xây dựng cảng Kê Gà là hợplý.
Với lý do trên, theo đề nghị của Vinacomin và ý kiến của các Bộ,ngành liên quan như Bộ Công Thương, Giao thông Vận tải, Tài chính, Kếhoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Khoa học và Công nghệ..., Thủtướng Chính phủ đã chấp thuận cho dừng đầu tư cảng Kê Gà. Trong thực tếhầu như chưa có sự đầu tư đáng kể nào cho dự án này.
-Do đây là hai dự án thí điểm, vậy tác động của nó đếnmôi trường ra sao, nhất là việc xử lý vấn đề bùn thải, thưa Bộ trưởng?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng:Tác động môi trường là vấn đề luôn được Đảng và Nhà nước cũngnhư dư luận quan tâm đặc biệt. Chúng ta đã có nhiều bài học về môitrường, không chỉ trong nước mà có cả trên thế giới. Chính vì vậy, Chínhphủ đã giao Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng Bộ Công Thương chủ trìphối hợp với các Bộ, ngành tiến hành thận trọng các khâu có liên quanđến an toàn công trình, từ thiết kế hồ bùn đỏ đến các biện pháp bảo vệmôi trường, biện pháp xử lý hữu hiệu khi xảy ra sự cố.
Ngay sau khi xảy ra sự cố vỡ hồ bùn đỏ ở Hungary, chúng ta đã cử đoànsang khảo sát để rút kinh nghiệm cần thiết. Hiện nay, Viện Hàn lâm Khoahọc và Công nghệ Việt Nam đang hoàn thiện đề tài ở quy mô thử nghiệm,chuyển sang quy mô công nghiệp việc nghiên cứu xử lý bùn đỏ để thu hồilại xút, sản xuất sắt xốp, xỉ. Nếu thành công, vừa sẽ mang lại nguồn thubổ sung cho dự án, vừa giảm chi phí đầu tư.
Với sựvào cuộc của nhiều cơ quan quản lý nhà nước, nhiều cơ sở nghiên cứu khoahọc cả trong và ngoài nước, tôi cho rằng, chúng ta có thể yên tâm vềvấn đề môi trường tại 2 dự án trên, nghĩa là không thể để xảy ra tìnhtrạng sau khi hoàn tất việc thí điểm lại phát sinh các hậu quả tiêu cựcvề môi trường mà không thể khắc phục./.
(TTXVN)
